دهم دی ماه روز ملی مشهد
مشهد (پانا)- دهم دی ماه، با حماسه آفرینی هزاران ایرانی از خطه خراسان با خاطراتی هرچند بغض آلود، اما افتخار آفرین به عنوان روز ملی مشهد نام گذاری شد تا یادآور مردان و زنان غیور و غیرتمندی باشد که تا ابد این خاک مدیون آنهاست.
دهم دی ماه را که میتوان از آن به عنوان یکی از روزهای تأثیر گذار انقلاب اسلامی یاد کرد به روز ملی مشهد ملقب شده است، اما چرا؟!؟
۱۳۵۷/۱۰/۱۰ مشهد
در دوران منحوس پهلوی چکیدن خون لاله ها و پر پر شدن گلبرگ ها امری عادی بود، و از آن زمان است، که میادین بسیاری در کشورمان به نام های: ۱۷شهریور؛ ده دی؛ و شهدا در آمده است.
دهم دی ماه یکی از آن روز هایی است که خورشیدش، به رنگ غروب طلوع کرد و به رنگ خون هم غروب، خونی که از برای پدیدار شدن روزی، با خورشیدی زیبا و آرامش بخش و مزین به نام الله ریخته شد و بی نتیجه هم نماند و تنها در ۴۳روز پس از آن؛ خورشید درخشان تر از همیشه، روی خوشش را به کشور عزیزمان تاباند.
در روز نهم دی ماه۵۷ یعنی یک روز پیش حماسه ده دی، مراسم یادبودی در مشهد جهت گرامیداشت قیام نه دی۵۶ مردم قم و چهلمین روز از گذشت فاجعه هجوم به حرم مطهر امام رضا(ع) برگزار شد، که در امتداد آن مردم در مقابل استانداری خراسان تجمع کردند، که با ورود تانک ها و نیرو های مسلح در منطقه و آغاز عملیات سرکوب وحشیانه توسط مأمورین پهلوی، درگیری بین مردم و ارتشی ها شدت میگردد و باعث به شهادت رسیدن تعداد بسیاری از مردم میشود.
در امتداد قیام آغاز شده ۹دی، و از صبح یکشنبه ۱۰ دی، شهر مشهد شاهد یورش ماموران شاه به مردم و کشتار بیسابقه آنان می شود، تانکهای ارتش در خیابان ها جولان می دهند و از هر گوشه شهر صدای رگبار گلوله به گوش می رسد.
در این راهپیمایی اعتراضی، علمای انقلابی و بزرگی از جمله شهید سیدعبدالکریم هاشمی نژاد، آیت الله عباس واعظ طبسی، آیت الله سید عبدالله شیرازی و آیت الله سید علی خامنه ای حضور داشتند.
طبق گفته شاهدان عینی این حادثه:« روزهای نهم و دهم دی ماه سال ۱۳۵۷ خونین ترین روزهای مشهد بوده است »
گفته ها و شنیده های قیام نهم و دهم دی ماه
خبرنگاران روزنامه اطلاعات در مشهد گزارش کردند که "روزهای ۹ و ۱۰ و ۱۱ دی را باید خونینترین روزهای مشهد نام برد"، «۷۰۰ نفر از پزشکان خراسان در تلگرافی به کورت والدهایم، دبیرکل سازمان ملل خواستار رسیدگی به کشتارهای اخیر نظامیان در مشهد شدند"
****************
روزنامه خراسان با چاپ تصویری از راهپیمایی ۱۰ دی در مشهد نوشت: «روز شنبه ۱۰ دی ماه جاری، شهر مشهد شاهد تظاهرات عظیمی بود. در این تظاهرات حدود یک میلیون نفر شرکت داشتند در همین روز بود که در جلو اداره استانداری، واقع در خیابان بهار، ارتش به روی مردم آتش گشود".
****************
اطلاعات گزارش داد: «۱۰ دی ماموران فرمانداری نظامی به طور ناگهانی به منزل آیت الله شیرازی یورش بردند و ضمن تیراندازی در داخل منزل ایشان ۶ نفر کشته و ۲۵ نفر مجروح شدند".
****************
اخبار روز دهم دیماه مشهد آنقدر غیر منتظره بود که رادیوهای سرتاسر جهان از آن به عنوان مهیب و وحشتناک نام بردند. روزنامه اطلاعات در گزارشی که در اولین شماره روزنامه پس از پایان اعتصابات به تاریخ ۱۶ دی چاپ کرد چنین به توضیح درباره وقایع دیماه مشهد پرداخت:
"روز ۱۲ دی تمام ادارات و مغازهها در شهر مشهد تعطیل بود و به دستور سپهبد اکبر یزدجردی فرماندار نظامی مشهد، ماموران در خیابانها مراقب اوضاع هستند.
روز ۱۱ دی مردم کمتر در خیابانها دیده میشدند و در اندک تجمعات صورت گرفته نظامیان که با لباس شخصی حضور داشتند، اقدام به تیراندازی میکردند.
از ۱۲ دی شهر تا حدودی آرام میگیرد و خیابانها شاهد جنب و جوش و تظاهرات و شعار پراکنده است.
امام خمینی در ۱۳ دی ماه در تلگرافی به آیت الله سید عبدالله شیرازی انزجار و تاسف خود را از فاجعه مشهد بیان داشته و در پیامی دیگر ۱۸ دی را عزای عمومی برای گرامیداشت شهدای مشهد، قزوین و دیگر شهرها اعلام کردند"
روزنامه خراسان ۱۸ دی پس از اتفاقات نیمه اول دی ماه مشهد، خبر از استعفای استاندار خراسان و عزیمت وی به تهران میدهد.
در پی گسترده شدن اعتراضات و قیام های مردمی، حرکتهای اعتراضی روزنامه ها که از پیروزی انقلاب اطمینان یافته بودند، شدت می گیرد و بعضاً اعتصابهایی روی می دهد که طولانیترین آن در تاریخ مطبوعات ایران از ۱۵ آبان تا دی ۱۳۵۷ بود.
«۱۰دی ماه روز ملی مشهد»
و اما امروز نیز بعد از گذشت ۴۴سال از آن دوران؛ دهم دی ماه به عنوان روز ملی مشهد انتخاب شد.
حجت الاسلام حسن منصوریان«عضو شورای اسلامی مشهد» پیرامون "روز ملی مشهد" گفته است: روز هشتم آبان؛ تاریخی مرتبط با امام هشتم(ع)، ۹دی به عنوان روز بصیرت، ۱۰ و یازدهم دی به عنوان روزی تاریخی و ورود امام رضا(ع) به مشهد و مبدا تشکیل این شهر و دوازدهم دی روز ولادت امام رضا(ع) جزو نظریههای مطرح بود، اما از میان بیش از ۴۰نظریه دریافت شده سه نظریه در جلسه کمسیون فرهنگی مطرح و در نهایت روز ۱۰ دی ماه به عنوان روز ملی مشهد مصوب شده است.
همچنین محسن داوری فرماندار مشهد در مصاحبه با -شهر آرا- در رابطه با این روز گفت: ما باید به دلیل مذهبی بودن شهر مشهد در این روز، به تبلیغ و صدور فرهنگ زیارت، فرهنگ رضوی، و گفتمان دینی و اعتقادی مبتنی بر فرهنگ مشهد در جهان بپردازیم.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز گفته است: در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر روزی را به نام روز ملی یک شهر یا کشور نامگذاری می کنند که در واقع فرصت ویژه ای برای آن شهر به منظور معرفی توانمندی ها و هویت آن شهر است که در بسیاری از شهرهای دنیا مرسوم است.
منابع: آرشیو اطلاعات آستان قدس رضوی - آرشیو روزنامه اطلاعات - ایرنا - شهرآرا
* دانش آموز خبرنگار: امیرعلی مقدم
ارسال دیدگاه