بنیانگذار صنعت نوین آذربایجان و کبریت توکلی درگذشت
تبریز (پانا) - تقی توکلی بنیانگذار صنعت نوین آذربایجان و موسس کبریت توکلی درگذشت.
تقی توکلی، کار آفرین و بنیانگذار صنعت نوین آذربایجان صبح امروز( سهشنبه) به علت نارسایی ریوی در سن ۸۷ سالگی در بیمارستان شمس تبریز چشم از جهان فروبست.
مرحوم توکلی متولد ۱۳۱۰ شمسی تبریز و فرزند «حاج علی عسگر توکلی»، مالک و بنیانگذار کارخانه «کبریت توکلی» تبریز به عنوان نخستین کارخانه صنعتی ایران بوده است.
توکلی پس از اخذ دیپلم در دبیرستان البرز تهران برای ادامه تحصیلات عالی و آکادمیک به دانشگاه نبراسکای آمریکا رفت.
وی در سال ۱۳۴۰ شمسی با خانواده شهید سرافراز و تاریخ ساز، ثقه السلام، ازدواج کرد که ثمره این ازدواج موفق سه فرزند پسر و یک فرزند دختر شد که اکنون همگی دارای تحصیلات آکادمیک و عالیه هستند.
پدر مرحوم توکلی هم از فرهیختگان و تاجران بزرگ زمان خود بود که به تجارت نفت، شکر و کبریت مشغول بود تا اینکه در سال ۱۲۹۷ شمسی در تبریز اقدام به بنیانگذاری کارخانه کبریت توکلی کرد که اکنون با گذشت ۹۷ سال هنوز هم در صنعت و اشتغال کشور نقش بسزایی دارد.
از عام المنفعه بودن این کارخانه همین بس که در سالهای ۱۳۱۸ و ۱۳۱۹ جمع کارکنان این کارخانه به ۹۰۰ نفر می رسید که نصف آنها مرد و نصف دیگرشان زن بودند.
مرحوم تقی توکلی در سال ۱۳۲۸ نخستین کارخانه برق خصوصی ایران را نیز در تبریز احداث کرد و سپس در سال ۱۳۴۲ کارخانه تولید نئوپان را نیز که از ضایعات کبریت تهیه می شد برای اولین بار در ایران ساخت و به دنبال آن کارخانه دیگری مرتبط با همین محصول، یعنی فورمیکا، را احداث و راه اندازی کرد.
وی همچنین صنعت کابینت سازی را برای اولین بار وارد بازار ایران کرد، تا آن زمان کابینت شناخته نشده بود و اگر هم کسی داشت یا خارجی بود و یا به صورت کمد های فلزی.
مهندس تقی توکلی بزرگترین نقش را در تولد و رشد صنعت نوین آذربایجان و به خصوص تبریز داشته است.
بیشتر مردم بزرگترین کار او را احداث کارخانه عظیم ماشین سازی تبریز می دانند که در سال ۱۳۴۵ در منطقه صنعتی غرب تبریز احداث شد و سال هاست این کارخانه مادر صنعتی چون ستاره پر فروغی در آسمان صنعت می درخشد.
احداث این کارخانه مادر تحولی عظیم در منطقه و کشور به وجود آورد و بنیان صنعتی شدن تبریز و کشور را بنا نهاد.
در سال های بعد از این مادر صنعت، بسیاری از کارخانه های راهبردی و تاثیرگذار تبریز مانند کمپرسورسازی، پمپ ایران، نساجی، هاکسیران، موتوژن، ریخته گری ماشین سازی و گسترش صنایع ریلی منشعب شد.
توکلی در بنیانگذاری کارخانه بی همتای تراکتورسازی تبریز هم که می توان از آن به عنوان یک شهر صنعتی نام برد، نقش بسزایی داشت و همچنین در ایجاد کارخانه ایدم که کیفیت محصولات آن زبانزد خاص و عام است، نقش آفرینی کرد.
وی به مدت ۹ سال اول مدیریت عاملی کارخانه ماشین سازی را از سال های ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۴ بر عهده داشت و پس از آن در کابینه آموزگار به مدت ۲۰ ماه وزارت نیرو را عهده دار بود که با آغاز مبارزات سیاسی علیه رژیم پهلوی دو سال قبل از پیروزی انقلاب اسلامی از سمت خود استعفا داد.
ارسال دیدگاه