در گفت و گو با پانا
فرضاللهی، کارگردان مستند: روزنامهنگارم و تکنسین سینما نیستم
تهران (پانا) - امیر فرضاللهی كارگردان و منتقد شناختهشده سينماي ايران، معتقد است، توانایی ساخت هر فیلمی با موضوعات مختلف را ندارد زیرا تکنسین سینما نیست بلكه روزنامه نگاري است كه در فيلمهاي مستندش اصول روزنامهنگاري را رعايت ميكند.
فرضاللهی درباره چگونگي ساخت فیلم «اصطکاک» و دلایل انتخاب موضوع فیلم گفت: تاثیرات سینما بر جامعه همیشه برایم جالب بود و در ۲۵ سال سابقه روزنامه نگاری سینماییام همیشه سعی داشتم یک بررسی جامع از آن بکنم، رشته تحصیلی من در دانشگاه علوم ارتباطات اجتماعی بوده و همين موضوع همیشه پلی میان من، مخاطب و تخصص است.
وی با اشاره به روند ساخت فیلم «اصطکاک» توضیح داد: روند ساخت این فیلم بسیار طولانی و فرسایشی شد و بر تولید فیلم هم تاثیر گذاشت. ساختن این فیلم سختترین کار فرهنگی بود که در تمام عمرم انجام داده بودم، زیرا دامنه آن به کل سینمای تاریخ ایران میپرداخت و تحقيقات بسياري براي ساخت آن انجام دادم.
وی افزود: برای تولید این فیلم اطلاعیه داديم و عده کثیری از مردم آمدند تا درباره تاثیرات سینما بر زندگیشان صحبت کنند و خیلیها هم میخواستند از این طریق مشکلات خود را حل کنند.
فرضاللهی درباره رفرنسهای دیگر مستندش به نام «شاعران مشروطه» نیز گفت: برای تولید این فیلم به هیچ عنوان سلیقهای رفتار نکردم، ۲۵ کارشناس در این فیلم به من کمک کردند و در آن حضور داشتند که از لابه لای صحبت من با این دوستان بود که فهمیدم بیشتر به چه چیزی باید بپردازم.
وی با اشاره به تاثیرات فیلم ها بر مخاطبان توضیح داد: در تیم پژوهشی که برای تولید این فیلم تشکیل دادم به این نتیجه رسیدم که امروزه از فیلمهایی که پرفروش بودند به عنوان یک اثر به یاد ماندنی یاد نمی شود، از طرفی هم فیلمهایی که اصلا دیده نشدهاند مجالی برای ارتباط با مخاطب نداشتند در این بین هم فیلمهایی هم بودند که اگر اکران میشدند تاثیر زیادی بر مخاطب میگذاشتند.
فرضاللهی افزود: بعضی از فیلم ها پلی بین مردم و مخاطب هستند، به این صورت که آن فیلم و مخاطب یک قدم به سمت هم حرکت کردهاند، معمولا فیلمهای هنری جلوتر میدوند تا مخاطب هم به دنبال او بدوند ولی در فیلم های ایرانی مخاطب از فیلم جلوتر حرکت می کند زیرا فیلم سعی میکند سلیقههای نازل را هم پوشش بدهد، در صحبت با تیم پژوهشی به این نتیجه رسیدم که فیلمهایی تاثیر ماندگار بر مخاطب گذاشتهاند که همواره مخاطب به دنبال آنها دویده و آنها همواره فاصله خود را با مخاطب حفظ کردهاند.
این کارگردان با اشاره به بعضی از فیلمسازهایی که وی نتوانست با وی مصاحبه کند، گفت: دوست داشتم با برخي از فيلمسازان گفتوگو كنم و حتي بارها براي همين موضوع وقت گذاشتم و با اينكه همه چيز مهيا اين گفتوگو ها بود اما شرایط مجال این کار را نداد.
وی افزود: بودجه این فیلم خیلی کم بود تا جایی که گاهی حتی از جیب خودم برای این فیلم هزینه کردم تا حق مطلب ادا شود و مرجعی برای سینمای ایران شود.
این کارگردان با اشاره به سانسورهایی که در این فیلم صورت گرفته تصریح کرد: این فیلم ۱۸ دقیقه سانسور داشت و یکی از موارد سانسوری این فیلم تیتراژ پایانی بود.
فرضاللهی با اشاره به استقبال مردم از این فیلم گفت: مخاطبان من را سوپرایز کردند به طوری که انتظار این میزان از استقبال مردم را نداشتم. در میان تماشاگران یک زن خانهدار بود که گفت در طول عمرم فیلم مستند ندیده بودم و زمانی که وارد سالن شدم به خودم گفتم ده دقیقه از فیلم را میبینم و سالن را ترک می کنم ولی نتوانستم از پای فیلم بلند شوم.
این روزنامهنگار با اشاره به دلایلی که فیلم های داستانی نمی سازد توضیح داد: در این مستند به هدفی که همیشه به دنبالش بودم رسیدم و توانستم در این اثر حقیقتطلبی کنم. دلیل اینکه به سراغ موضوعات داستانی نمیروم این نیست که کار را بلد نباشم، من سابقه کار در تئاتر را دارم و معتقدم رفتن به سراغ موضوعات داستانی خیلی راحت از مستند است ولی آثار داستانی که امثال من بسازند در سینمای ایران بضاعت چندانی نخواهند داشت.
وی افزود: در فیلم داستانی باید باورپذیری ایجاد کرد، اگر این احساس را میخواهی در مخاطب ایجاد کنی، نباید مصنوعی باشد و احساس می کنم این کار با ایدههای من جور در نمیآید برای همین به دنبال کار داستانی نمیروم.
فرضاللهی گفت: اگر میخواستم یک فیلم دیگر اضافه کنم به سراغ فیلم «ولگرد» میرفتم ولی نتوانستم این فیلم را پیدا کنم زیرا نسخه ای از آن در سینمای ایران وجود نداشت.
وی افزود: این اولین فیلمی بود که ناصر ملک مطیعی بازی کرده است. این فیلم از لحاظ جنبهایی از جمله مهم ترین فیلم ها در تاریخ سینمای ایران است
اين كارگردان همچنین با اشاره منتقدان فیلم تصریح کرد: عده کثیری در سینمای ایران وجود دارند که مطالعه شان خیلی کمتر از فیلم دیدنشان است، عده بسیار قلیلی هم در سینمای ایران هست که مطالعه شان هم وزن فیلم دیدنشان است.
وی افزود: در داخل این فیلم سعی کردم از آدم های دسته دوم استفاده کنم، آدمهایی که بنیان حرفی که میزنند ریشه مطالعاتی داشته باشد، در سینمای ایران این اولین بار است که یک از منتقد استفاده میشود و خود منتقد سوژه فیلم هم قرار میگیرد.
این کارگردان فیلم مستند با اشاره به نحوه فیلم سازی خود توضیح داد: وجه پژوهشی موضوعاتی که به سراغش میروم برایم بسیار مهم است. در عالم فیلم سازی هرگز آدمی نیستم که دنبال فتح جشنوارههای داخلی یا خارجی باشم بلکه وجه پژوهشی کاری که انجام می دهم روایت فرمیک و القا قدرت کارگردانی برایم مهم است، به خاطر همین من هر موضوعی را نمیتوانم بسازم.
وی با بیان اینکه خود را تکنسین سینما نمیپندارد، گفت: من تکنسین سینما نیستم برای همین هر موضوعی را با هر مبلغی، در هر شرایطی که به من پیشنهاد شود قدرت ساخته شدنش را ندارم، بلکه به سراغ موضوعاتی میروم که بکر باشند و اگر نیست کمتر مطرح شده باشد و دغدغه های اجتماعی داشته باشد.
فرضاللهی با اشاره به پرتره هایی که در آینده قصد ساختنشان را دارد گفت: در آینده مستندهای پرتره خواهم ساخت زیرا کاری که اشخاص با ایران کردهاند برایم مهم تر از زندگی شخصیشان است، اکنون در مرحله پیش تولید چند تا از پرتره ها هستم اما اینکه کدامشان را حالا و کدامشان را بعدا بسازم مشخص نیست و در آیندهای نزدیک مشخص می شود. هربار که فضا و بستر مناسبی برای تولید باشد سعی می کنم در موضوعاتی که دغدغه اجتماعی داشته باشند فیلم بسازم حتی حاضرم از جیبم هم بزنم و دستمزد خودم را نداشته باشم ولی فیلم را بسازم.
ارسال دیدگاه