جايگاه دانشآموز در منظومه تعطيلات آموزشوپرورش
يكي از مسائل مغفول، حاشيهاي و از نظر بعضيها درجه چندم آموزش و پرورش «جايگاه دانشآموز در منظومه تعطيلات آموزشوپرورش» است كه باید به آن توجه شود.
آموزش و پرورش هرچند مسائل ريز و درشت بسیار دارد اما هریک در جاي خود مهم و حائز اهميت است. در این میان آنچه بيشتر رسانهاي شده و جامعه را به آن حساس ساخته است، چند سرخط پر تكرار چون سرانه دانشآموزي و مدارس، حقوق معلمان، شير، معوقات، حقالتدريس، خرید خدمات آموزشي و ... است.
شايد بتوان گفت، يكي از مسائل مغفول، حاشيهاي و از نظر بعضيها درجه چندم آموزش و پرورش «جايگاه دانشآموز درمنظومه تعطيلات آموزش وپرورش» است.
به عقيده بسیاری از صاحب نظران، فراغت اولين عامل آسيبرسان و ضد تربيتي و آموزشي است و دستگاه آموزش و پرورش، اولين نهاد در پاسخگويی به اين مسئله است.
پرونده فراغت دانشآموزي كه بهنحوي با مديريت تعطيلات مدارس گره خورده است، نيازمند بررسي، تحليل و ارزيابي علمي و تربيتي است و شايد خود به پژوهش علمي و ميداني گسترده اي نيازمند باشد.
نگارنده بر این باور است که براي مديريت فراغت دانشآموزي لازم است نگاه منظومهاي به موضوع داشته باشیم تا از طرح ها و برنامه هاي كاريكاتوري پرهيز شود. بهنظر ميرسد تعطيلات زمستانه كه از ديرباز در محافل كارشناسي طرح و در خروجي هاي رسانهاي تحليل ميشود، نه تنها مزاحمتي با فرايند جاري آموزش ندارد بلكه به تجديد انرژي و تنفس در خلال دو نيم سال تحصيلي انجاميده و آمادگيها را در معلمان و دانشآموزان تقويت ميكند. اين اقدام ضمن تجديد انرژي در نيمه سال تحصيلي از تعطيلي كسالتآور و خستهكننده تابستان و به تبع آن فراغت زيانبار وآسيبزای آن خواهد كاست.
ازسوي ديگر لازم است آموزش و پرورش همانند خانواده، مدرسه را بهعنوان خانه دوم از امنيت رواني و جذابيت فرهنگي، آموزشي، هنري، تربيتي و ورزشي برخوردار سازد. واقعيت اين است كه مدارس امروز ما بهدليل انحصارگری در آموزش و انحصار پرورشي در چند فعاليت نخنما عملاً از تربيت ديني، اجتماعي و ... دور مانده اند. آموزش فشرده و تعطيلي نيمه اداري مدارس و پديده پنجشنبهها اولياء را عملاً در مقابل هجوم ابزار و زمينههاي ضد فرهنگي و تربيتي بيدفاع ساخته است.
اين در حالي است كه مدرسه نه اداره است و نه شركت و به قاعده نميتواند مثل اين دست مجموعهها ساعت ۱۲ تعطيل شود؛ بلكه مدرسه بايد درباره فراغت ضمن تحصيل احساس مسئوليت بیشتری كرده و همپاي خانواده براي تربيت فردي و اجتماعي دانشآموزان چارهانديشي کند.
مدرسه را زماني ميشود نهاد فرهنگي و تربيتي ناميد كه از طلوع تا غروب آفتاب، به مهر آغوش بگشايد و براي دانشآموزان دلبري كند و اين برخلاف موانع صوري وظاهري، عملاً شدني است.
سامان دهي مربيان براي فعاليتهاي ميداني و چيدمان برنامه با لحاظ کردن ظرفيت و زمينههاي سني و جنسيتي و مشاركتپذيري اولياء و ... اين طرح را با اقبال دانشآموزان و اوليا همراه خواهد کرد.
نكته بسيار مهمي كه بيش از هر چيز شايان توجه و تامل است تعطيلات طولاني و فراغت تابستان دانشآموزان است. واقعيت اين است كه فراغت در سالهاي اخير بهدليل مرجعيت فضاهاي مجازي معنا و مفهومي خاص پيدا كرده است و به ديگر عبارت مديريت فراغت دانشآموزان، در مواجهه با مزاحمتها و اختلالات، امري سنگين و طاقتفرسا شده است.
۱۲ سال فراغت سه ماهه، ۱۲سال فراغت ضمن تحصيل و پنجشنبه هاي مهرباني! كه جز اسمي از آن نمانده، خود بهترين فرصت و ظرفيت براي تجهيز دانشآموزان به انواع تواناييهاي فردي، اجتماعي و بهويژه مهارتهاي كارافريني واقتصادي است.
پيشنهاد مي شود وزارت آموزش و پرورش، با كمك نهادهاي مسئول، دبيرخانه دائمي و فعال فراغت دانشآموزان را با هدف مهندسي و پشتيباني ايجاد كند.
فراغت در وضع جاري كه از سابقهای طولاني برخوردار است، درد چنداني از مشكلات عديده فردي و اجتماعي جامعه هدف، خانواده و...درمان نكرده و مشكلي را از سر راه زندگي آنان برنداشته است. نگاه منظومهاي به فراغت ضمن تحصيل و تابستان دانشآموزی و نيز تقويت مهارتهاي بايسته براي دانشآموزان در مقاطع سه گانه و تعريف قالب و چارچوب هدفمند و كارنامهاي از الزامات این طرح به شمار میرود.
محمدابراهيم محمدي
مديركل پيشين فرهنگي وهنري آموزش و پرورش
ارسال دیدگاه