/گزارش/
پذیرش مسئولیت، مکمل اصلی تربیت کودکان
تغییر و تحول نسل ها با فاصله زمانی نه چندان دور اتفاقی است که تمام انسان ها در هر قسمتی از زمین خاکی شاهد آن هستند. پدران و مادران در هر زمانه ای که باشند، فرزندانشان را با دوران کودکی ها و جوانی های خود مقایسه می کنند. بازی ها، حرف ها، رفتار ها و زندگی هر کودکی به مرور زمان متفاوت تر از نسل های قبل خود می شود؛ اما این تفاوت زمانی چشمگیرتر به نظر می رسد که دنیا رنگ تکنولوژی را با سرعت نور به خود بگیرد.
به گزارش خبرنگار پانا آذربایجان غربی، حوزه گسترده تربیت، پرورش و کودکان را از جنبه های مختلف مدنظر قرار می دهد. مسئولیت پذیری یکی از این جنبه هاست که به نظر می رسد با مرور زمان نقش آن در تربیت فرزندان کم رنگ تر شده است. از نظر روانشناسان برجسته تاریخ مسئولیت پذیری یک عنصر برجسته در موفقیت انسان بوده و نشان دادن احساس مسئولیت نه تنها یک امر ذاتی نیست بلکه والدین در این میان نقش محوری را در انتقال روحیه مسئولانه به کودک دارند.
همۀ والدین می خواهند فرزندانشان مسئولیت پذیر باشند، با دیگران با ملاحظه رفتار کنند؛ تکالیف مدرسه شان را به دقت و به موقع انجام دهند، با فرزندان کوچک تر از خود مهربان باشند، از قوانین مربوط به خانه یا مدرسه پیروی کنند و در کارهای خانه همکاری داشته باشند. اما در عمل شاهد این هستیم که کودکان مسئولیت پذیر کمتری نسبت به چند دهه و حتی چند سال قبل در حال پرورش است.
والدین علت این امر را اغلب در گرو ناتوانی های مدرسه می دانند و در مقابل مدارس نیز معتقدند که بار تربیت دانش آموزان تنها بر دوش آنان نیست و والدین به بهانه تحصیل نباید تمام جنبه های آموزش علمی، اجتماعی، اخلاقی، فرهنگی و ... را وظیفه مدارس بدانند. پس تکلیف مسئولیت پذیر بار آوردن کودکان چه خواهد بود؟
الهام حیدرزاده، مادری است که دو فرزند پسر در سنین ۱۰ و ۷ ساله دارد. او در پاسخ به این سوال که آیا فرزندانتان مسئولیت پذیر هستند؟ می گوید: آن طور که باید نه؛ من در دوران کودکی خودم و در همین سن، خیلی بیشتر احساس مسئولیت در مقابل خانواده، درس یا خواهر و برادرانم داشتم، اما این حس در کودکان امروزی کم رنگ تر است.
فریبا قاسمیان، مدیر یکی از مدارس ابتدایی ارومیه نیز با اشاره به علت مسئولیت پذیر نبودن کودکان، تصریح کرد: مسئولیت پذیری به جنسیت کودکان هم مربوط است و اغلب، دختران این حس را بیشتر دارند اما به هر حال معتقدم که مدرسه، جامعه و خانواده ما را ر نسل های گذشته بیشتر به خود متکی کرده بودند و وظایفی داشتیم که باید انجام می شد اما امروزه والدین تاکید چندانی بر این موضوع ندارند.
اولیا و مربیان، هردو و در کنار یکدیگر، باید از همان دوره ابتدایی روحیه مسئولیت پذیری را در کودکان به وجود آورند و آنها را افرادی مسئول و خدمتگزار به همنوع، بار بیاورند و در این مسیر به فراخور سن فرزندان، مسئولیت هایی به آنها واگذار کنند و در چارچوب همین مسئولیت، آنها را مورد بازخواست قرار دهند. چراکه رشد و کمال انسان چه از لحاظ روحی و فردی و چه از لحاظ اجتماعی با مسئولیت پذیری او ارتباط مستقیم دارد و تقویت این خصلت در کودکان باید از همان دوران کودکی آغاز شود.
مسئولیت پذیری، آینده کودکان را تضمین می کند
موسی مهدی پور کارشناس ارشد روانشناسی تربیت در رابطه با مسئولیت پذیری کودکان اظهار داشت: این ویژگی در متن خانواده و روابط اجتماعی و تعاملاتی که فرد با دیگران دارد امکان رشد پیدا می کند و مهم است که والدین رفتار های تربیتی خود را در جهت پرورش کودکانی مسئول قرار دهند.
وی با اشاره به الگوپذیری کودکان اضافه کرد: کودکان برای یادگیری مسئولیت پذیری باید الگوهای مناسبی داشته باشند که والدین بهترین الگو برای آنان هستند؛ پس والدین باید استانداردهایی را در رابطه با مسئولیت پذیری در نظر گرفته و اجرا کنند.
مهدی پور خاطر نشان کرد: استعداد پذیرفتن مسئولیت کم و بیش در تمام کودکان وجود دارد و مهم این است که آنان بتوانند در محیط تربیتی مناسب و مساعد استعداد خود را به نمایش بگذارند.
کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی بر اهمیت واگذاری مسئولیت به کودکان تاکید کرد و گفت: والدین باید به کودکان خود در خانه و مدرسه ، متناسب با سن و توانشان مسئولیت دهند تا کودکان احساس غرور و شخصیت کرده و به خاطر آن به ضوابط و مقرراتی را رعایت کنند.
وی ادامه داد: همچنین لازم است که به فرزندان خود کمک کنند تا مهارت های لازم برای انجام دادن کارهای پرمسئولیت را یاد گرفته و درک کنند که انجام کار ها در سر وقت و با رعایت قوانین، مفید واقع می شود.
مهدی پور تصریح کرد: والدین باید توجه داشته باشند که کودکان تربیت یافته در خانواده ای مسئولیت پذیر، به موفقیت هایی دست خواهند یافت که آینده آنان را تضمین خواهد کرد و همچنین مسئولیت پذیر بار آوردن کودکان باید با همکاری معلمان صورت گیرد.
باید...
مدارس و والدین باید برنامه ریزی هایی در قبال کودکان داشته و زمینه های قبول مسئولیت را در کودکان با واگذاری برخی از کارها به آنان، فراهم کنند. مسئولیت پذیری در خانه یا مدرسه باعث می شود که کودکان به جای کمرویی و تزلزل، امید و نشاط را تجربه کنند و در نتیجه روحیه اعتماد و اتکا به نفس آنان فزون تر خواهد شود. همچنین باید توجه داشت که صرف دانستن این اطلاعات ما را در تربیت فرزند مسئول کافی نخواهد بود و برای این کار باید زمان و دقت کافی صرف کرد.
/شادی غلامی/
ارسال دیدگاه