داریوش ارجمند پس از اجرای نمایش گالیله:
دین هرگز منافی عقل نبوده است
داریوش ارجمند، هنرمند پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون به تماشای نمایش «گالیله» اثر دکتر «علی پویان» در سالن استاد «فرهاد ناظرزاده کرمانی» در مجموعۀ تئاتر «ایرانشهر» تهران نشست.
به گزارش پانا؛ داریوش ارجمند پس از پایان این نمایش، با اشاره به این که هزار پیش فردوسی عقل را در فرهنگ ایران مطرح کرده است و در آن زمان هنوز اروپا وارد عصر خرد نشده بوده است، گفت: در آن زمان هنوز گالیله ای متولد نشده بود، اما فردوسی در اولین بیت از شاهنامه می گوید «به نام خداوند جان و خرد» و این خرد همان عقلی است که در نمایش «گالیله» از زبان برشت به روی صحنه رفته است.
این هنرمند پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون در ادامه، با اشاره به این که علم را زائیدۀ عقل و عقل را مهم ترین ودیعۀ خداوندی برای بشر می داند، افزود: برشت انسان بزرگ و دراماتورژ گردن کلفتی است و با این که اعتقادات مارکسیستی دارد، هرگز در هیچ حزب کمونیستی حضور نداشته است و به خوبی می دانید که همۀ بزرگان تئاتر این افتخار را داشته اند که یک نمایشنامه ازاو کار کنند.
ارجمند با اشاره به این که در دوران تحصیلش در کشور فرانسه و شهر پاریس چند اثر از برشت را با اجرای فرانسوی ها به تماشا نشسته است، ادامه داد: بر خلاف آن چیزی که در کشور ما به صورت یک ارزش صوری جاری بود که در فاصله گذاری بازیگر باید به گونه ای رفتار کند که بگوید آن فرد نیست، اما نقش خود را به خوبی بازی کند.
وی این دست از تئوری ها را آرمانگرایانه دانسته و با تأکید بر این مفهوم که در عمل هیچ کس نمی توانست این موضوع را به حد کیفیت به مخاطب خود ارائه کند، اظهار داشت: زمانی که در پاریس در گروه پارسیان تئاتر جنوب فرانسه این اثر را دیدم، یک رئالیسم فوق العاده را به نظاره نشستم و این فاصله گزاری را در رئالیسم دیدم و این بدان معناست که هیچ کدام از اداهایی را که در کشور خودمان دیده ام، در آن اثر ندیدم.
این هنرمند پیشکسوت با تأکید بر این که «گالیله» اثری ساده است و این موضوع دارای اهمیت بسیاری است، چرا که فاصله گزاری مد نظر برشت در همین سادگی خلاصه می شود، تصریح کرد: هنرپیشه های این اثر، هنرپیشه هایی هستند که هیچ اسم و رسم خاصی ندارند و من اگر دریر کار فیلم نبودم، افتخار می کردم که در این اثر کار کنم.
ارجمند در ادامه، ضمن ابراز خرسندی از این که بازیگران این اثر، بازیگرانی در شأن هستند و در بازی آن ها نشانه هایی از آن چه برشت دوست دارد دیده می شود، یادآور شد: بازی های گالیله بسیار خوب سامان دهی شده است و امیریل توانست آن بازی آرام درونی که مد نظر برشت است، به خوبی ارائه دهد.
وی با اشاره به این که «گالیله» یک مانیفست گردن کلفت است که دعوای عقل و دین را به تصویر می کشد، تأکید کرد: این نمایش تئوری برشت را بر اساس یک واقعل تاریخی و انسانی که در تاریخ حضور داشته است، به تصویر کشیده است و یک تئوری عینی که به وسیلۀ گالیله اعلام می شود، در این اثر به روی صحنه می رود که به نظر من این ارزش، ارزش بسیار بزرگی است و در این روزگار، بسیار خوب است که این حرف زده شود که در دنیای دین عقل هم وجود دارد و هیچ گاه دین نافی عقل و مقابل آن نبوده است.
ارجمند با اشاره به این که کلیسا نیز در این مسیر قدم برداشته است و هر جا که احکام دین، در مقابل عقل ایستاده است ارتداد و کفر حکم گرفته است، گفت: در دین ما علم و عقل دو اساس درست است و قرآن ما می گوید «اطلبو العلم ولو بالصین» و دانستن بزرگترین حق انسانی است که خداوند به او داده است و همین جاست که قران می پرسد که «آیا برابرند کسانی که می دانند و کسانی که نمی دانند؟» چرا که این آیۀ قرآن است.
این هنرمند پیشکسوت تئاتر، با ابراز خرسندی از این امر که برشت در این نمایش مفاهیم را به صورت خوب و دقیق مطرح می کند و چندین جملل بسیار کلیدی در این اثر دارد، افزود: برشت در این نمایشنامه می گوید آن کس که حقیقت را نمی داند، نادان است اما کسی که حقیقت را می داند و انکار می کند، جنایتکار است و این جمله، جمله ای کلیدی و گلوگیر است، اما برای کسی که بفهمد.
وی با اشاره به این که در دیالوگی در این نمایش، گفته می شود وای بر ملتی که قهرمان ندارد و در پاسخ می گویند وای بر ملتی که احتیاج به قهرمان دارد، ادامه داد: این فردگرائی که جامعه را به سمت و سوی خود می کشد و از زبان گالیله گفته می شود که این نمایش از زبان پائین ترین قشر جامعه نوشته شده است.
ارجمند با تقدیر از اجرای این نمایش در زمان حال، اظهار داشت: اجرای آثاری از این دست جسارت بسیار زیادی می خواهد.
ارسال دیدگاه