تعزیه غریب تر از موسیقی عاشورایی

در هفته ای که گذشت اتفاقات مهمی در عرصه فرهنگ و هنر اتفاق افتاد از برگزاری تعزیه ها و عزاداری مردم سراسر کشور برای امام مظلوم شیعیان تا صحبت هایی که درباره موسیقی کودک از زبان موسیقی دانان این عرصه مطرح شد.

کد مطلب: ۶۷۰۸۴۰
لینک کوتاه کپی شد
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ در هفته گذشته اتفاقات متفاوتی در عرصه فرهنگ و هنر افتاد که مهم ترین آن برگزاری تعزیه ها و نمایش های مذهبی و استقبال هنرمندان از این فعالت ها بوده است.
همچنین پیروز ارجمند موسیقی دان و مدیرکل سابق دفتر موسیقی وزارت ارشاد از وضعیت موسیقی کودک گلایه کرد و بیان کرد که تولید موسیقی کودک به صفر رسیده است.
تولید موسیقی کودک به صفر رسیده است
پیروز ارجمند درباره وضعیت تولید موسیقی کودک در ایران گفت: تولید موسیقی کودک به صفر رسیده است، زیرا متولی تولید در موسیقی کودک دو گروهِ دفتر موسیقی صدا و سیما و دیگری شرکت های خصوصی هستند. بخش خصوصی، کانون پرورش فکری و صدا وسیما تولید موسیقی ندارند و تولید موسیقی به حداقل رسیده است.
وی افزود: در مقایسه با تولیدات موسیقی وضعیت تولید موسیقی کودک در ایران مانند وضعیت تولید فیلم کودک است که هر هر دو رو به انقراض هستند. هیچگاه تولید موسیقی در تاریخ ایران مانند الان خالی نبوده است. تولید موسیقی محدود شده است به کسانی که در مهدکودک ها ساز می زنند و معمولا موسیقی خیلی از این افراد موسیقی سالمی نیست. با خالی بودن عرصه کسانی به روی کار آمده اند که موسیقی ناسالم برای کودکان تولید می کنند.
وی درباره تدریس ساز در مدارس بیان کرد: در مدارس ایران ساز آموزش داده نمی شود. آموزش و پرورش با یک مسئله در بخش آموزش موسیقی رو به رو است. من عضو شورای سازمان تالیف کتاب درسی هستم و یکی از کارهایی که انجام داده ام وارد کردن درس موسیقی هنرهای آوایی در کتاب پایه ششم تا دهم بوده است.
تعزیه غریب بود، غریب است و غریب خواهد ماند
سوگواره «رکعت به رکعت عاشقی» که از ۳۱ شهریور مصادف با اول محرم اغاز شده بود با اجرای تعزیه «بازارشام» به کار خود پایان داد.
در این سوگواره هر شب یک مجلس تعزیه به کارگردانی «سیاوش طهمورث» اجرا می شد و در این شبها هنرمندان بسیاری از جمله : حسام الدین سراج، مسعودفروتن، رضا بنفشه خواه، حسین مسافرآستانه، علی پویان، مهردادرایانی مخصوص، شیوا خسرومهر، محمدعلی ساربان، منظرلشگری، مجیدقناد، کریم اکبری مبارکه، مریم معترف، جلیل فرجاد، حسین ناصربخت، مهدی شفیعی، رحمت امینی، محمدرضا خاکی، محسن نفر، نصرالله قادری، آتش تقی پور، هوشنگ توکلی، عطاالله کوپال، قاسم زارع، محمدرضا ورزی، هوشنگ جاویدشهرام منظمی، میلاداکبرنژاد و... در این سوگواره حضور یافتند.
در ایام محرم معمولا اخباری از گوشه و کنار کشور درباره برپایی مجالس تعزیه به گوش می رسد. شاید بسیاری از مجالس تعزیه به طور پیوسته و در زمان خاصی هر ساله در نقطه مشخصی از کشور برپا می شود و شاید هم بسیاری دیگر جسته و گریخته مجلس تعزیه ای برپا می شود و چه بسا که این شمع با گذشت روزهای محرم به دست فراموشی سپرده شود.
مهدی شفیعی مدیرهنرهای نمایشی در مجلس تعزیه «شهادت وهب نصرانی» در پاسخ این سوال که تعزیه چه جایگاهی میان مردم و هنرمندان دارد؟ گفت:« این شب ها همه مردم مثل هر سال، ایام محرم را عزاداری می کنند و جامعه هنرمندان هم بویژه هنرمندان تئاتر به شکل سنتی، آیین ها و مناسک محرم را به جا می آورند و عزاداری می کنند. تعزیه، از جمله نمایش هایی است که ریشه های کهنی دارد و به نوعی اگر تعزیه ما به شکل امروزی آن حفظ نمی شد، خیلی از گوشه های موسیقی ما به نسل امروز منتقل نمی شد و ما سرمایه امروزی هنر را نداشتیم. من بسیار از امیر نصیر بیگی و بنیاد فرهنگی روایت فتح برای ایجاد این مراسم خوب تشکر می کنم.»
ضا بنفشه خواه بعد از اینکه در شب نهم و در مجلس تعزیه «شهادت امام حسین(ع)» حضور یافت، در شب پایانی نیز یکبار دیگر مهمان این سوگواره شد و پای مجلس تعزیه «بازارشام» نشست از بنفشه خواه درباره اهمیت تعزیه می پرسیم «تعزیه یک نمایش سنتی است و تا جایی که من اطلاع دارم از زمان صفویه این آیین به وجود آمده است. تعزیه مردم را با تاریخ و اتفاقاتی در ۱۴۰۰ سال پیش اتفاق افتاده است آشنا می کند. به خصوص این تعزیه که از لحاظ هنری کار جالبی بود. بازی حضرت عباس و شمر را خیلی دوست داشتم زیرا خیلی هنرمندانه بود و طراحی جالبی داشت برای همین از دوست دیرینه ام سیاوش طهمورث تشکر می کنم.»
صدرالدین زاهد کارگردان، نویسنده و مترجم تئاتر درباره تعزیه می گوید:« من متخصص تعزیه نیستم و دلیل اصلی اینکه به تماشای این تعزیه نشستم جنبه های نمایشی آن بود زیرا از کودکی به دیدن تعزیه هایی که در گوشه کنار تهران برگزار می شد می رفتم.»
قاسم زارع که در شب نهم این سوگواره در بین هنرمندان حاضر در مجلس تعزیه «شهادت امام حسین(ع)» حضور داشت برای جلوگیری از انحراف هنر تعزیه می گوید:« همین اقدام گروه هنرهای نمایشی بنیاد فرهنگی روایت فتح قدمی در راستای حفظ هنر تعزیه از انحراف است. اما لازم است که تکنیک‌های نمایشی و شیوه اندیشیدن حسینی بیشتر خود را نشان دهند. ما باید یاد بگیریم که امام حسین علیه السلام چگونه می‌اندشید که امروزه پس از ۱۴۰۰ سال هنوز در دل‌های مردم زنده مانده است.»
مد و مدلینگ متولی مشخصی در ایران ندارد
علی گرانمایه پور استاد علوم ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی در یازدهم مهرماه درباره روند شکل گیری مدهایی خاص در جامعه بیان کرد: تاریخ مدگرایی در ایران برمی گردد به تمدن استقرار و یکجانشینی انسان ها. یکی از لوازم های انسان نئاندرتال به غیر از ابزار شکار و کشاورزی در دشت طی تاریخ پوشش و لباس بوده است. اما آنچه امروزه مد نامیده می شود، در دوره فراعنه مصر پوشش بسیاری از لشکریان و روحانیون را تشکیل می داده است. اساسا پوشش نشان دهنده جایگاه و طبقه اجتماعی، مسلک و مذهبی گروه های مختلف و اقوام است.
وی افزود: هر کشوری متناسب با فرهنگ و زیست بوم جغرافیایی، مد خاص خود را دارد. اما سبک زندگی آمریکایی و غربی بعد از جنگ جهانی دوم نفوذ بسیاری پیدا کرده است. حتی مبلمان و کت و شلوار نماینده زندگی غربی در ایران شده است. چالش بزرگ ما در ارتباط با مد در ایران با توجه به عرضه های جدید صورت می گیرد. به نظر می رسد ما در این زمینه از چند موضوع غافل بوده ایم. یکی از آن ها گرایش های جوانان به سبک های پوشش بوده است. گاهی مقابله هایی با نوع پوشش زنان و مردان در جامعه ایجاد شده، اما نتیجه بخش نبوده است. زیرا انسان ذاتا مد گراست و نباید با این تمایل مقابله کرد.
این استاد دانشگاه در پاسخ به این که چه نهادهایی باید مسئولیت پاسخگویی در زمینه جریان سازی های متهاجم مدگرایی در ایران را برعهده بگیرند، عنوان کرد: متاسفانه مد و مدلینگ متولی مشخصی در ایران ندارد. اگرچه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ممکن است ادعا کند در این زمینه اقداماتی را انجام داده است. اما هنوز این بخش جایگاه رسمی در کشور ندارد. بنابراین آن ها که به طور زیرزمینی شروع به طراحی و واردات لباس و ادوات زیبایی می کنند، کار خود را تقریبا بدون مانع پیش می برند.
وی ادامه داد: امسال بحثی مطرح شد که لباس های منقوش به طرح های محرم و عاشورایی منبعث از طرح های تهاجم فرهنگی است. اما هنوز در کشور ما، جوانان نمی دانند باید عکس فردین یا مصدق را روی لباسشان درج کنند یا تصویری از استاد شجریان یا فلان هنرپیشه خارجی. ما دچار بلاتکلیفی در این زمینه هستیم و هنوز به این جمع بندی نرسیده ایم که باید کدامیک از نمادهای فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و ... بر لباس هایمان درج شود.
گرانمایه پور همچنین خاطر نشان کرد: یک جوان دوست دارد لباس های منقش به شعرهای عاشورایی بپوشد. اما دقیقا نمی توان گفت که آیا مدهای اشتباه در جامعه هدایت شده است یا نه و چه تفکری پشت آن بوده است؟! متولیان امر باید برای مد فکری بکنند. یا دست بخش خصوصی و طراحان لباس را در طراحی لباس باز بگذارنند. یا این که تکلیف جوانانی را که گرایش به مد و خوش پوشی دارند، مشخص کنند که باید چه نحله ای را پیگیری کنند؟! اگر ما نتوانیم مدهای ایرانی را طراحی کنیم هر روزه شاهد واردات پوشاک خارجی هستیم.
جوانان عزادار یا گل به سر می مالند یا ژل
محمد حیدر پور جامعه شناس فرهنگی در پاسخ به این که آیا مدگرایی باید در جامعه متولیانی داشته باشد یا نه در دوازدهم مهرماه گفت: اساسا مدلینگ نباید دستور العمل داشته باشد. متاسفانه در جامعه ما نگاه اشتباهی به این ماجرا وجود دارد. مدگرایی همیشه امری رایج در جامعه بوده و هست. اما در شرایط ما باید جهانی شدن و انقلاب ارتباطی را عامل تغییرات و متمایل شدن به جریانی خاص دانست که در شکل فردی و اجتماعی خود را نشان می دهد.
وی با اشاره به این که نمی توان جامعه را به انتخاب یک مد وادار کرد، عنوان کرد: افراد و گروه های سنی جوان که مستعد تغییر هستند، معمولا مدهایی را انتخاب می کنند. اما جهت دهی درست آن باید از طریق کارشناسان و نخبگان و نه نیروی انتظامی و با شیوه های جبری، دستورالعملی و بخشنامه ای انجام شود.
حیدر پور همچنین خاطر نشان کرد: مد ناشی از جهانی شدن است و در جهانی شدن دو جریان همسو با همدیگر پیش می روند. یکی همگرایی و دیگری واگرایی. بنابراین این عقیده غلط است که جهانی شدن صرفا به یکسان سازی ظاهر افراد و جوامع می انجامد. آن هایی که توانمندی بیشتری دارند در جهانی شدن صدایشان رساتر و فرهنگ خود را منتقل می کنند. اما گروهی نیز این میان به واگرایی رجوع می کنند. بنابراین طبیعی است که در عزاداری های محرم جوانانی گل به سر می مالند و جوانانی ژل!
وی با بیان این که مهم ترین ویژگی جامعه انسانی تنوع طلبی است ادامه داد: این تنوع طلبی ممکن است در مد، سبک زندگی و نوع تفکر خود را نشان دهد. اما آنچه مشخص است این است که همسانی و همگونی نشانه بیماری در جامعه است. جامعه ای که یک نوع لباس بپوشد، یک مدل تفریح کند و یک نوع عزاداری کند، جامعه ای بیمار است. حال این میان وظیفه نخبگان جامعه است که انواع آسیب رسان مد آنهم انواعی که آسیب های جدی می رسانند و انسجام اجتماعی را از بین می برند، شناسایی کرده و سراغ آن ها نروند. روی این عملکرد نیز نباید راهکارهای قهری باشد بلکه با برخوردهای ایجابی و شرایطی میسر است که نخبگان بتوانند شبکه های رادیویی و تلویزیونی در اختیار داشته باشند.
نمایش "خروسی که می خواست...." داستان یک امید را روایت می کند
بهاره میرزاپور بازیگر تئاتر «خروسی که می خواست شب را ببیند» درباره این نمایش گفت: این نمایش درباره یک جوجه خروس است که خیلی علاقه دارد شب ها بیدار بماند و دیر بخوابد تا بتواند ماه را ببیند.
او درهمین باره بیان کرد: شخصیت های متفاوتی از جمله موش کور و کلاغ هم بیشتر تحریکش می کنند تا شب بیدار بماند و زمانی که روباه از این ماجرا با خبر می شود کلاغ را مجبور می کند تا جوجه خروس را به خانه روباه بیاورد، از آنجایی که روباه شب ها دزدی می کند و تا صبح بیدار است صدای خروس صبح ها مانع خوابیدن او می شود، بنابراین می خواهد از او انتقام بگیرد.
این بازیگر تئاتر درباره ویژگی های این نمایش بیان کرد: این نمایش تمثیلی از بچه های امروز است که نعمت های زیادی از جمله خانواده، رفاه اجتماعی و خانوادگی و مسکن دارند ولی قدردان آن نیستند و در مقابل بچه های کار که از داشتن یک سری نعمت ها برخوردار نیستند امام تفاوت زمانی مشخص می شود که این دو درکنار هم قرار می گیرند.
او دراین باره افزود: جوجه خروس را نماد بچه های مرفه و جوجه کلاغ را نماد بچه های کار می دانیم و زمانی فرق این دو مشخص شد که در کنار هم قرار گرفتند و درباره علاقه هایشان حرف زدند. جوجه خروس با تمام رفاهی که داشت آرزو می کرد جای جوجه کلاغ بود و آرزوی جوجه کلاغ این بود که جای جوجه خروس باشد با در رفاه زندگی کند و یک سقف بالای سرش باشد.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار