به بهانه روز جهانی ناشنوایان:

وضعیت مطلوب برای ناشنوا، استفاده از موقعیت های در دسترس افراد عادی است

یکی از ​مهمترین مسایل مربوط به ناشنوایان شیوه رفتار اعضای خانواده و جامعه با آنهاست، به گونه ای که شیوه رفتار اجتماع با آنان در رشد عاطفی، سازگاری اجتماعی، آمادگی آموزش مهارت های زبانی و تحصیل او بسیار مهم و تعیین کننده است.

کد مطلب: ۶۶۹۷۴۶
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار پانا فارس، در تقویم ما هرساله یک روز به نام روز جهانی ناشنوایان نامگذاری شده است، و گمان بر این می رود که حداقل در این روز عزمی جدی جزم می شود برای ارتقای فرهنگ ارتباط با ناشنوایان و بهبود وضعیت ارتباطی آنان با جامعه...

از مهمترین مسایل مربوط به ناشنوایان شیوه رفتار اعضای خانواده و جامعه با آنهاست، به گونه ای که شیوه رفتار اجتماع با آنان در رشد عاطفی، سازگاری اجتماعی، آمادگی آموزش مهارت های زبانی و تحصیل او بسیار مهم و تعیین کننده است.

خانواده و اجتماع با پذیرش واقع بینانه مشکل فرد ناشنوا باید در راه پرورش استعدادها و توانایی های او یاری اش دهند. وضعیت مطلوب برای ناشنوا، استفاده از موقعیت های در دسترس افراد عادی است. وظیفه اصلی در تربیت کودک ناشنوا و کمک به رشد او، بر عهده خانواده است.

باید وضعیت واقعی کودک را پذیرفت و بهترین کار را برای کمک به وی انجام داد. پذیرش فرد ناشنوا از طرف خانواده، اجتماع و شناخت تفاوت های او و کنار آمدن با آن، نیازمند عشق، علاقه، صبر، حوصله و برخورد منطقی است .

روز ناشنوایان بهانه ای شد تا ما نیز برای آشنایی بیشتر با مسایل مربوط به ناشنوایان و بررسی مشکلات آنان به یکی از مدارس خاص ناشنوایان مراجعه کنیم.

مدیر، مربیان و معلمان دبیرستان ناشنوایان بهاران واقع در شهرک والفجر شیراز در گفت و گو با خبرنگار پانا، به نبود فرهنگ اجتماعی در نحوه ارتباط با این قشر تاکید کردند.

علی رضا هاشم پور مدیر این دبیرستان با اشاره به آموزش فراگیر و حضور این دانش آموزان در کنار دیگر دانش آموزان در مدارس عادی می گوید: اجرای آموزش فراگیر در دنیا همزمان و همراه با یک فرهنگ سازی عمومی در جامعه همراه است ، اما در کشور ما این طرح بدون هماهنگی با اجتماع و همراه ساختن جو اجتماعی برای حضور این افراد ، اجرا شده است.

او معتقد است: اجرای نظام آموزش فراگیربایستی با مشارکت کامل رسانه ها و فرهنگ سازی اجتماعی همراه باشد.

هاشم پور در خصوص دانش آموزان برگشتی از مدارس عادی می گوید اکثر آنها سرخورده اجتماعی میشوند چون با آنها ارتباط گرفته نمی شود و در کلاسهای درس عادی به دلیل بی توجهی معلم و نا آگاهی دانش آموزان و خانواده ها از نحوه ارتباط با این افراد منزوی شده و با سرخوردگی به مدارس خاص استثنایی باز می گردند.

آموزش فراگیر به عنوان فرآیندی تعریف می شود که در آن دانش آموزان از هر سن و جنس با هر توانایی و محدودیتی که دارند بدون توجه به زبان, پیشینه اجتماعی شدن, مذهب و یا بیماریهای خاص مانند: HIV , در مدارس پذیرفته می شوند. یعنی براساس این برنامه جامعه‌ای آزاد از نظر آموزشی در مدارس تشکیل می شود.

در آموزش تلفیقی دانش آموز استثنایی در مدارس عادی با همکاری معلمهای رابط که از سوی کارشناسان آموزش و پرورش استثنایی تعیین می شوند, به تحصیل می پردازند.

دانش آموزی که برای آموزش تلفیقی در نظر گرفته می شود, دانش آموزی است که دارای محدودیتهای جسمانی یا ذهنی و یا هردو است اما درجه معلولیت او در حد خفیف است, بنابراین با استفاده از وسایل کمک آموزشی و توانبخشی و معلم رابط قادر است در مدارس عادی به تحصیل بپردازد.

آموزش فراگیر برای دانش آموزان استثنایی مزایایی دارد که براساس پژوهشهای به عمل آمده مراکز آموزش استثنایی نمی توانند پاسخگوی تمام نیازهای تحصیلی و اجتماعی افراد معلول (به ویژه نابینایان) باشند, در حالیکه در نظام آموزش تلفیقی این مشکلات کمتر به چشم میخورد و به عبارتی, فرد استثنایی خود را عضوی از جامعه تلقی کرده ضمن تقویت عزت نفس, باورهای فردی و درک تعاملات اجتماعی, حتی در پی رقابت نیز برمی آید.

در بسیاری از کشورها آموزش و پرورش به این سمت سوق داده می شود که تا حد امکان دانش آموزان دارای مشکلات خاص در مدارس عادی مانند دیگر دانش آموزان بدون مشکل به تحصیل بپردازند زیرا در آن صورت هم از امکانات عمومی و آموزش و پرورش عادی بهره مند می شوند و هم تحت تأثیر برچسب استثنایی بودن و متفاوت بودن قرار نمی گیرند.

یکی از فواید آموزش فراگیر ایجاد فرصت برای کودکان دارای نیازهای ویژه است که با بچه‌های همسال خود آموزش ببیند که ضمن آن الگوهای رفتاری آنان از طریق همسالان بهبود می یابد. دانش آموزان دارای نیازهای ویژه در رشد روابط بین فردی با همسالان عادی خود توانایی به دست آورده و می توانند از حضور دانش آموزان عادی به عنوان الگوهای مناسب رفتاری استفاده کنند.

یکی از مهم ترین اهداف آموزش ناشنوایان، اجتماعی کردن آنهاست؟ حال سوالی که ما باید از خود بپرسیم این است که آیا به عنوان عضوی از خانواده آنان و یا به عنوان معلم و یا عضوی از جامعه تا چه اندازه به اجتماعی کردن این قشر پرداخته ایم؟

به یقین، یکی از عوامل دست نیافتن مربیان ناشنوا و نیز خود ناشنوایان به این هدف، نقص ارتباطی موجود در رفتارهاست. بنابراین، نادرستی ارتباط ها، اجتماعی شدن ناشنوایان و به تبع آن، تعلیم و تربیت آنان را خدشه دار ساخته است .

کارشناسان معتقدند: یکی از موانع برقراری ارتباط ناشنوایان با جامعه، رفتارهای ترحم آمیز اطرافیان و یا بی توجهی محض به آنان است، اگر چه در آموزه های اخلاقی و دینی، درباره رعایت رحم و انصاف بسیار سفارش شده است، ولی باید توجه داشت که رعایت عدالت حکم می کند رفتارهای ترحم آمیز، به جا استفاده شود.

متخصصین آموزش استثنایی نیز می گویند: در بعد آموزشی، ترحم بی مورد و بی اندازه، به گستاخی، مظلوم نمایی و افت تحصیلی ناشنوایان می انجامد. این رفتارها موجب می شود فرد ناشنوا، خود را موجودی مستحق ترحم بداند. در نتیجه، نخستین مشکلی که ناشنوایان را تهدید می کند، افسردگی و دوری کردن از جامعه است و دور شدن ناشنوا از جامعه، به فرآیند جامعه پذیری او آسیب جدی وارد می کند .

مدیرکل آموزش و پرورش استثنایی استان فارس نیز در گفت و گو با خبرنگار پانا فارس اظهار می دارد که در استان فارس و شهر شیراز تعداد ۱۲ هزار نفر دانش آموز استثنایی هستند که از این تعداد ۵ هزار نفر در ۱۵۹ مدرسه خاص و مراکز یادگیری و توانبخشی و ۲هزار و ۵۰۰ نفر نیز دانش آموزانی هستند که دارای هوش بر عادی و در مدارس عادی با عنوان تلفیقی تحصیل می کنند .
رستم اکبری زاده می افزاید: تعداد دانش آموزان ناشنوا و نیمه شنوا استان فارس، یک هزار و ۸۹ نفر هستند.

وی در پاسخ به سئوال خبرنگار پانا مبنی بر مشکلات نظام آموزش فراگیر می گوید: رفع مشکلات حوزه آموزش و پرورش استثنایی تنها آموزش فراگیر بر مبنای تلفیق است و برای استاندارد شدن راهی به جز آموزش فراگیر وجود ندارد که موفقیت در این مسیر نیاز به همکاری و یاری همه جانبه رسانه ها، مردم، نهاد های مربوطه، و آموزش نیرو های جدید الاستخدام و متخصص در راستای فرهنگ سازی دارد.

اکبری زاده تاکید دارد که در مسیر آموزش فراگیر باید دید منفی را نسبت به استثنایی بودن برداریم و به سمتی برویم که با آگاهی همگانی از نیاز های ویژه دانش آموزان استثنایی دیگر حتی معلم رابطی نیز در مدارس نباشند .
وی اذعان داشت: رشته های درسی دانش آموزان استثنایی باید متناسب با استاندار ها و در چارچوب آموزش های فراگیر باشد تا مشکلات دانش آموزان با استاندارد های جهانی برطرف شود .
در ادامه گفت و گو با معلمان دبیرستان ناشنوایان بهاران ، این معلمان که می توان آنها را جزء اولین حلقه های ارتباطی ناشنوایان با جامعه دانست، می گویند: نمی شود به بهانه آموزش فراگیر بچه های ناشنوا را در مدارس عادی رها کرد، آنها دلیل این حرف خود را کم بودن دایره لغات و ندانستن بسیاری از مفاهیم می دانند و معتقدند دانش آموزان عادی، و تمام مربیان و خانواده های آنان در جلسات توجیهی باید با این دانش آموزان آشنا شوند و راههای ارتباط گیری با آنها را بیاموزند.

این معلمان با تاکید بر اینکه ناشنوایان قابلیت های بالایی دارند بر ضعیف بودن علوم پایه در آنها اشاره می کنند و می گویند: کلاسهای مهارتی برای این قشر بیشتر پاسخگو است و آنها در کلاسهایی که نیاز به مهارت فنی و کار هنری است بیشتر موفق می شوند و با ایجاد روحیه همدلی در بین دانش آموزان و مربیان می توان زمینه بیشتر موفقیت اجتماعی این افراد را نیز فراهم کرد.

هاشم پور مدیری که ۲۰ سال سابقه خدمت در مدارس استثنایی را دارد بر این باور است که برای ایجاد عزم جدی در جامعه و فرهنگ سازی مطلوب در خصوص نحوه برخورد با افراد استثنایی و عادی سازی حضور آنان در اجتماع نیاز است که آموزش و پرورش استثنایی به یکی از معاونت های ریاست جمهوری تبدیل شود تا با احاطه کامل بر تمامی نهادها در راستای هماهنگی عمومی گام بردارد.

دبیرستان ناشنوایان بهاران نیز مدرسه ای است که همگام با مدارس عادی در راستای نظام آموزش فراگیر گام برداشته به طوریکه از ۴۵ دانش آموز این مدرسه ۳ نفر نابینا و ۹ نفر معلول جسمی حرکتی و بقیه ناشنوا هستند.

افراد ناشنوا اگر به موقع ناشنوایی آنان تشخیص داده شود می توانند با گفتار درمانی ایجاد صدا در حنجره را یاد بگیرند و به ارتباط زبانی با دیگران بپردازند و از ۳ سالگی با مراجعه به خانه های شادی به گفتار درمانی و تقویت شنوایی آنان کمک شود به طوریکه می توانند صداهای منظم و شبیه به کلمات را با حنجره خود ایجاد کنند.

رضا حقیقت جو ناشنوایی است که در حال حاضر خود یکی از معلمان مدرسه ناشنوایان است و لیسانس مدیریت ورزشی را دارد در خصوص نیازهای خود می گوید ما دوست داریم تلویزیون ببینیم و این نیاز است تا برنامه ها زیر نویس داشته باشند.

وی می گوید: بارها از صدا وسیما در جلسات مختلف و به وسیله های مختلف خواستار زیرنویس کردن کل برنامه ها شده ایم اما در پاسخ به کمبود بودجه و نبود نیروی انسانی اشاره شده است.

او با اشاره به اینکه، زبان اشاره ای که در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرد کاملا قراردادی است و زبان اشاره ناشنوایان شیراز با زبان اشاره افراد شهر و منطقه ای دیگر متفاوت است، در خصوص اخبار ناشنوایان می گوید: این نوع خبرخوانی تند و سریع و بدون در نظر گرفتن قراردادهای، غیر مفید و غیر کاربردی است.

زنده یاد باغچه بان در سال ۱۲۹۸ آموزگاری را آغاز کرد. وی نخستین مؤسس کودکستان ناشنوایان در تبریز بود. باغچه بان، اولین شخصی است که در ایران، آموزش شنیداری و دیداری را به دستگاه آموزش کشور وارد کرد و برای نخستین بار به فکر آموزش و تربیت کودکان ناشنوا افتاد. او ابتدا با مخالفت های شدید وزارت فرهنگ وقت روبه رو شد، ولی با تلاش و پشتکار فراوان، در یک سال موفق شد به سه کودک ناشنوا، خواندن و نوشتن بیاموزد. استاد باغچه بان، نخستین دبستان ناشنوایان را در چهار راه حسن آباد تهران، در خانه ای محقر تأسیس کرد .

هشتم مهرماه هرساله به نام روز جهانی ناشنوایان نامگذاری شده است.

گزارشگر: سیده مریم ترابی

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار