پانا گزارش می دهد؛
حمله کارتونی به نوشت افزار کودکان ایرانی
بن تن ،انگری برد، باربی، ملکه یخی، باب اسفنجی، عصریخبندان و دهها شخصیت کارتونی خارجی که توسط کمپانیهای بزرگ تبلیغاتی دنیا تهیه شده اند نه تنها فضای مجازی و تلویزیونی کودکان ما را تسخیر کرده اند بلکه روی سبک زندگی کودکان ایرانی و خانوده هایشان تاثیر منفی گذاشته اند .
به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، لباس کودکان،دفتر مدرسه و خودکار و حتی در برخی از مدارس برای جذب دانش آموز و خانواده ها روی لباس هایشان طرح قهرمان ها و یا شخصیت های جذاب کارتون های خارجی نقش بسته است .این یعنی تسخیر نامحسوس فرهنگ و بازار ایرانی توسط ابزار غربی . این روزها اگر برای خرید نوشت افزار به فروشگاههای بزرگ مراجعه کنید، می بینید که بخش اعظمی از نوشت افزار ایرانی با طرح الگوهای خارجی تزیین شده است و میل کودکان و دانش آموزان برای خرید این دسته از نوشت افزار بیشتر است. در این میان خانواده ها بدون آگاهی و تنها به میل کودکانشان و جذابیت های بصری اقدام به خرید این وسایل می کنند بی آنکه بدانند و آگاه باشند که تا چه میزان تاثیرات منفی این الگوها روی سبک زندگی فرزندان ایران زمین تاثیر منفی و مخربی خواهد گذاشت.
نفوذ شخصیت های کارتونی غربی بر کودکان ایرانی
به گفته برخی از جامعه شناسان ،امروزه کمپانیهای بزرگ دنیا بهدنبال آن هستند که در زندگی کودکان نفوذ کنند و این موضوع بهمیزانی است که تمرکز بسیاری از این شرکتها، بر شخصیتسازی و بهویژه ساخت بازیهای انیمیشن و با کیفیت بالا معطوف شده است.راهکارهای بسیاری برای این موضوع مدنظر قرار گرفته شده و یکی از مهمترین راهکارها برای مقابله با این هجوم، مجهز شدن خانوادهها به سواد رسانهای است. بسیاری عنوان میکنند که شخصیتهای کارتونی و انیمیشنی که امروز ریشه در علایق رسانهای کودکان ما دارند، پس از نفوذ به ذهن کودکان، با نمایش خود در نوشت افزار آنها و جای جای زندگیشان، رفته رفته، به درون شخصیت آنها نفوذ میکنند و این تازه ابتدای راه است .
تغییر سبک زندگی با الگو سازی کارتون های غربی
مریم عباس زاده جامعه شناس و استاد دانشگاه در این باره می گوید: این ضعف فرهنگی کشور ما به حساب می آید چرا باید شخصیت های خارجی الگوی کودکان ایرانی باشند. در ایران الگوی ملی و مذهبی، کم نداریم چرا تاکنون نتوانسته ایم انیمیشن هایی بسازیم که برای کودکانمان جذابیت داشته باشند و از این موضوع بهره برداری فرهنگی و اقتصادی کنیم. چگونه است که بازارهای غربی دنیا بهتر از ما کودکانمان را می شناسند. این یک ضعف بزرگ به حساب می آید و عاملی برای تخریب فرهنگ و سبک زندگی ایرانی .
به گفته وی، شخصیتهای ملی و شهدای دفاع مقدس نیز باید به کودک معرفی شود تا زمان مراجعه برای خرید، با شناختی که دارند آن را تهیه کند که البته رسانهها در این زمینه بسیار مؤثر هستند. شاید بتوان این سؤال را مطرح کرد که امروز مسئولان ما که بهمیزان قابل توجهی درباره فرهنگ استفاده از لوازمالتحریر و ضرورت استفاده از طرحهای بومی برای کودکان صحبت میکنند، چقدر درباره آن برنامهریزی دارند؟ آیا این برنامهریزیها تاکنون به مرحله اجرا رسیده و آیا نتیجه آن نیز در بازارهای فروش و دیگر شهرهای کشور قابل مشاهده است؟!
۷۵ درصد نوشت افزار وارداتی هستند
فرزانیان رئیس اتحادیه نوشت افزار تهران نیز در این باره می گوید: ۷۵ درصد لوازم التحریر از طریق واردات و ۲۵ درصد از محل تولید داخلی تأمین می شود. بیش از ۹۰ درصد تولیدات نوشت افزار داخلی به راحتی در بازار به فروش می رسد اما تولیدات وطنی به دلیل قیمت تمام شده بالا، قدرت رقابت با اجناس چینی را ندارد. دولت و بانک ها باید از تولیدکنندگان داخلی حمایت بیشتری کنند زیرا واردات بی رویه تولیدات چینی عرصه را بر تولیدکنندگان داخلی تنگ کرده است.
به گفته وی، صنعت نوشت افزار از صنایع پرکاربرد در جهان به شمار می رود که طیف گسترده ای از مصرف کنندگان را شامل می شود به طوری که وجود عواملی مانند رشد جمیعت، بالا رفتن میزان سواد، افزایش میزان ثبت نام مدارس، افزایش کسب وکارها و... باعث شده است سال های اخیر همگان شاهد افزایش میزان تقاضای جامعه جهانی و در نتیجه رشد چشمگیر این صنعت در کشورهای در حال توسعه باشند.
تولیدکنندگان به سمت طرح هایی می روند که در بازار جهانی فروش قابل توجهی دارد
او می گوید: هنگامیکه نوشت افزار همانند بسیاری از اقلام دیگر وارداتی می شود، نمی توان هویت و فرهنگ بومی را تبلیغ کرد. حتی اگر بخواهیم در این حوزه وارد عمل شویم، تولیدکنندگان بیشتر به سمت طرح هایی می روند که در بازار جهانی فروش قابل توجهی دارد. از سوی دیگر تولیدکنندگان خارجی اشراف کاملی به سلیقه و خواسته مخاطب ایرانی برای تهیه لوازم التحریر دارند.
او درباره اینکه چرا تولیدکنندگان داخلی وارد بازار رقابت برای معرفی هویت و فرهنگ بومی ایران با کشورهای خارجی نمی شوند، می گوید: تا زمانیکه از تولیدکننده و طراح آن حمایت لازم نشود، تولیدکننده چنین ریسکی نمی کند.
پیام های منفی نوشت افزارهای غربی
محمد ابطحی روانشناس کودک نیز درباره تاثیر تصاویر قهرمان ها و شخصیت های خارجی کارتون ها بر روی کودکان میگوید: نوشتافزاری که بچهها استفاده می کنند دقیقا مثل اسباببازیها یا وسایل دوستداشتنیشان است که وقت زیادی را با آنها میگذارنند. کودکان این وسایل را شخصی تلقی میکنند و آنها را مال خودشان میدانند. نوشتافزار هم برای کودک به یک وسیله شخصی تبدیل میشود پس مهم است که روی آن نوشتافزار چه تصویری حک شده باشد و چه پیامی را به کودک منتقل کنند.
به گفته این روانشناس کودک، بچهها مثل بزرگترها پیچیده به مسائل نگاه نمیکنند. دقیقا همان چیزی را که در ظاهر میبینند، برداشت میکنند و دنبال پیام درونی در چیزی نمیشوند، خصوصا در سالهای اول دبستان بچهها جذب رنگ و لعاب و زیبایی تصویری میشوند که روی نوشت افزار وجود دارد. پس این تصاویر مسلما در تربیت کودکان تاثیر خواهد داشت.
به گفته بسیاری از جامعه شناسان و روانشناسان کودکان تحت تأثیر شخصیت های کارتونی و انیمیشن هر روز بیشتر از روز پیش با فرهنگ غرب آشنا و از فرهنگ اصیل ایرانی دور میشوند، اتفاقی که پیامد خوشایندی در پی نخواهد داشت. چرا که قهرمانان پوشالی کشورهای غربی تبدیل به الگو و اسطوره فرزندانمان می شوند و بعد از آنها توقع داریم که در دوران نوجوانی و جوانی به فرهنگ و سنت ایرانی و اسلامی احترام بگذارند و آن را رعایت کنند در حالی که در بهترین سالهای شکلگیری شخصیتی آنها از مهمترین عامل تربیتی در این زمینه غافل بودهایم.
حال در این شرایط که کشوری مثل ایران با پشتوانه فرهنگی و تاریخی غنی و وجود اسطوره ها و شخصیت های بزرگ اینگونه مورد تهاجم فرهنگی قرار گرفته است باید فرهنگ سازی مناسبی در این زمینه صورت گیرد تا از چهره های نامناسب در پشت جلد دفترچه ها و سایر کالاها استفاده نشود و الگوها، دانشمندان و مسائل فرهنگی کشورمان بیشتر در میان دانش آموزان برجسته شود.
فرشته مرادی
ارسال دیدگاه