یادداشت؛
آموزش برای همه ، همه برای آموزش
آموزش صحیح و جهت دار منجر به چگونه زیستن و زیستن بهتر خواهد شد و سعادت انسان را به ارمغان می آورد، نتیجه آموزش ها را می توان مهم تر از گفتار در رفتار انسانها دید.
به گزارش پانا از قم در روز بین المللی سواد آموزی قاسمی نیا معاون سواد آموزی اداره کل آموزش و پرورش یادداشتی با عنوان «آموزش برای همه، همه برای آموزش» ارائه داد که متن آن به شرح ذیل است:
هشتم سپتامبر۲۰۱۷-۱۷شهریور ۱۳۹۶ روز بین المللی سوادآموزی می باشد.روز جهانی سوادآموزی امسال را به نام سوادآموزی در دنیای دیجیتال نام گذاری کرده اند. انتخاب یک روز در جهان به نام روز سوادآموزی ناظر به اهمیت موضوع و درمرحله نخست و اولویت، تلاش برای کاهش نرخ بی سوادی در کشورهای دنیا و زنگی برای بیداری مردم و دولت مردان خواهد بود. در عصری که فن آوری های دیجیتال رشدکرده باید با کمک سواد نوین به دانش و محصولات و فراورده های دنیای دیجیتال دست پیدا نمود. حال با فرض این پیشرفت ها البته کسانی که از مهارت اولیه سواد خواندن و نوشتن محروم باشند اگر در سواداموزی خود پیش قدم نشوند از این بخش استفاده ای نخواهند برد و رفته رفته و به آرامی فرصت حضور در این فضا را از دست می دهند و احساس غریبی می کنند.
دراین نوشتار با بضاعت و تجربه ناچیز نویسنده به بیان جایگاه سواداموزی و آموزش و ضرورت ها و پیشنهاد هایی در این موضوع پرداخته شده است. به امید جهانی عاری از بی سوادی و ایرانی توانمند و پیشرفته و سربلند با جامعه ای باسواد و فرهیخته. ان شاالله.
سوادآموزی برای جوامعی که در حال توسعه و پیشرفت های فن آوری ودیجیتال می باشند در سرعت رشد و تکامل آنها کمکی ژرف دارد، در راه کاهش آسیب های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، دینی و تربیتی و رعایت حقوق شهروندی و مشارکت مردم در جامعه و تقویت و تثبیت حرفه ها و مهارت های اساسی زندگی نقش محوری سوادآموزی و آموزش برکسی پوشیده نیست .
در سوادآموزی و آموزش بزرگسالان نقش دولتها می تواند از مهم ترین و موثرترین عوامل پیشرفت آنان باشد تا در امور اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه مشاركت و حضور داشته باشند .
خانواده و اعضای آن و هم سالان فرد بزرگسال در علاقه مندی به سوادآموزی را نباید نادیده گرفت .
احساس نیاز در سوادآموز بزرگسال از محوری ترین عامل رویكرد آنان به باسواد شدن و آموزش می باشد .
محتوای آموزشی و آنچه كه به عنوان مواد و تولیدات آموزشی در اختیار سوادآموزان قرار می گیرد باید با نیاز آنان در زندگی فردی و اجتماعی ارتباط موثر و مستقیم داشته باشد و آنها را به عنوان گمشده خود بدانند كه با زبان خودشان برایشان آماده شده است .
روش آموزش و تدریس و یاد دادن به سوادآموزان بزرگسال می تواند در نگهداشت آنان در فرایند آموزش اثرگذار باشد به عبارتی دیگر به هر مقدار روش آموزش با زبان زندگی و نیاز آنان هماهنگ و هم سان باشد نقش مهم تر و كاربردی و ماندگارتری دارد .
سوادآموز بزرگسال با توجه به رشد اجتماعی و فردی و اقتضای سن بزرگسالی از تجربیات و اطلاعات و مهارتهایی برخوردار است كه انتظار او را از روشها و محتوای آموزشی بیشتر می كند .
سوادآموزان بزرگسال بیش از یادگیری مهارت خواندن و نوشتن به آموزش موضوعاتی نیاز دارند كه حس می كنند در زندگی از آنها محروم هستند و چگونه زیستن را اشتیاق دارند .
افرادی كه به عنوان آموزش دهنده وارد فعالیتهای سوادآموزی و آموزش بزرگسالان می شوند مستلزم دور بودن نگاه آنان به عنوان یك شغل می باشد تا در روش تدریس و سیر آموزش خود تمام همت و وقت خود را برای سوادآموزان بگذارند و ارتباط مستمر و پایا را در تمام مراحل و موقعیت های سوادآموز به عنوان مشاوری امین با او باشند كه در این میان البته بر دولت ها و سیاست گذاران و برنامه ریزان است تا معیشت و رفاه و نیازهای مادی و معنوی آموزش دهندگان را تامین كنند تا آنان با امنیت، دغدغه ای جز آموزش به بزرگسالان نداشته باشند .
سواد و صلح، سواد برای قرن ۲۱ ، سواد و توسعه پایدار، سواد و جوامع پایدار، خواندن گذشته نوشتن آینده و سوادآموزی در دنیای دیجیتال از جمله شعارهای سازمانها و موسسات و جامعه بین الملل است كه در سالهای اخیر نام گذاری كرده اند و علت این نام گذاری ها به دلیل توجه جامعه جهانی بر اهمیت و نقش سواد در جامعه می باشد كه ضرورت دارد در پنجاه و یكمین سالروز جهانی سوادآموزی بررسی و قضاوت كنیم كه آیا سازمانهای بین المللی به چه میزان توجه به پیشرفت سوادآموزی بزرگسالان، نوجوانان، جوانان ، كودكان به ویژه كودكان كار، كودكان خیابانی، كودكان بدسرپرست و بی سرپرست و اقشار آسیب پذیر داشته اند؟ چه میزان به برنامه های پیش بینی شده دست پیدا کرده اند؟و آیا این عملکردها مطلوب بوده است؟ وجود حدود یک میلیارد نفر بی سواد و بازمانده از تحصیل در دنیا آیا عدد ناچیزی است؟! و از این تعداد حدود ۲۶۳ میلیون نفر کودک ۶ تا ۱۷ سال از تحصیل بازمانده اند! و حدود ۶۱ میلیون نفر کودک ۶ تا ۱۱ سال از تحصیل محروم شده اند !
زنان در پازل جمعیت و تنوع جنسیتی مهم ترین ركن و نقش را در ساختن جوامع و پایداری آنها دارند. حال باید در سال روز جهانی سوادآموزی سوال كنیم در پایان هر سال، به این جامعه گسترده و اثرگذار چه توجه عملی و كاربردی شده است؟! آیا از حقوق اولیه خود و امنیت برخوردار هستند؟
كودكان بی گناه و بی پناه در جهان به ویژه در این سالها كه توسط جنگ افروزان، بمب های خوشه ای زیر ظلم و طغیان و یاغی گری دولت مردان نامرد مغرور و مست و نالایق، جان و سلامتی خود را از دست می دهند و از نعمت وجود پدر و مادر و سرپناه و مسكن محروم و كشته می شوند جایگاه مراکز، موسسات و سازمانهای جهانی برای دفاع از حقوق مسلم و اولیه این انسانهای مظلوم چیست؟ مگر نه این است كه دوست دار آنها هستند و می خواهند برای سوادآموزی و آموزش آنان قدم بردارند؟ !
چون صاحبان نظر، بحرانها، خشونت و جنگها را یكی از علل بازماندگی از تحصیل و آموزش در كودكان و زنان نام می برند باید بیشتر از هر چیز دیگر مورد توجه سازمانها و موسسات بین المللی و انسانهای آزاده قرار گیرند تا بازدارندگی از این تهاجم ها و قتل عام ها صورت گیرد و فضا و محیط هایی امن برای زندگی و سوادآموزی فراهم گردد و كاهش بی سوادی را شاهد باشیم .
انسداد مبادی بی سوادی یكی دیگر از مهم ترین راه های جلوگیری از بروز و رشد بی سوادی شمرده می شود. كودكان و نوجوانان تارك میان پایه تحصیلی، رجعت به بی سوادی افراد تحصیل كرده، تولید محتوای آموزشی كاربردی، تعیین مرجع و پناه گاهی مطمئن و معتبر برای سامان دهی كودكان و نوجوانان تارك میان پایه تحصیلی و دانش آموزان دیرآموز و مرزی با حمایت دولت ها و سیاست گذاران از زیر بنایی ترین و ضروریات می باشد و اگر به آنها توجه نگردد در كم كردن رشد باسوادی و كندی سرعت، ویروسی كشنده می باشند !
همراه با شعار آموزش برای همه بهتر است شعار همه برای آموزش را هم فریاد كنیم و تا باور بر این نباشد، كی می توان به آموزش برای همه و ثمرات سوادآموزی دست پیدا كرد؟! و حتما از اهداف روز جهانی سوادآموزی قیام همه برای آموزش می باشد .
با توجه به پیشرفت روز افزون ابزار، امكانات، تكنولوژی، دنیای دیجیتال و رشد فن آوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی روی كرد مردم و جوامع در استقبال از استفاده آن ها در حوزه سوادآموزی و آموزش همگانی در زندگی ضروری و لازم شده است .
جایگاه و نقش آموزشی رادیو، تلویزیون، روزنامه ها، مطبوعات، لوح های فشرده، نرم افزارها، فضاهای فیزیكی و كلاسی، آموزش چهره به چهره ، تولید كتاب های گویا و الكترونیكی و فضاهای مجازی همه این نسخه ها، ابزارها، امكانات، روش ها و دنیای دیجیتال حرف آخر و راه پایان در یادگیری و آموزش نخواهد بود بلكه می تواند درصدی برای رشد و ارتقای سطح آموزش ها و سوادآموزی در زندگی باشند .
البته نكته ای كه نباید باعث غفلت سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزش و تعلیم بزرگسالان شود این است كه تحصیلات و آموزش هر كدام مقوله ای جدا از هم هستند چه بسا افرادی از تحصیلات و مدرك هم برخوردار باشند اما از آموزش و یادگیری بهره ای ندارند و در زندگی آنان آموزش نقش خود را نشان ندهد !
آموزش صحیح و جهت دار منجر به چگونه زیستن و زیستن بهتر خواهد شد و سعادت انسان را به ارمغان می آورد، نتیجه آموزش ها را می توان مهم تر از گفتار در رفتار انسانها دید .
در جمهوری اسلامی ایران با عنایت مسئولان و حاکمیت با تهیه و تدوین اسناد بالادستی مانند نقشه جامع علمی کشور، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، سیاستهای کلی تحول در نظام آموزش و پرورش، مصوبات جلسات ۵۹۵ و ۷۳۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبات جلسه ۲۴ شورای عالی پشتیبانی سوادآموزی، اصول سوم و سی ام قانون اساسی، سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران افق ۱۴۰۴ و برنامه ریشه کنی بی سوادی از فعالیتها و برنامه های سوادآموزی پشتیبانی و حمایت می شود و آنها را برگرفته از آموزه های دین مبین اسلام و حقی برای همه می داند .
پیامبر اعظم اسلام حضرت محمد (ص) می فرمایند: هر كس در پی رضایت من هست دوستم را گرامی بدارد، پرسیدند یا رسول الله دوست شما كیست؟ حضرت فرمودند: دانش آموز، دوست من است و او نزد من از فرشتگان محبوب تر است .
حضرت امیرمومنان علی علیه السلام می فرماید: خدا از مردمی كه نمی دانند عهد و پیمان نگرفت كه بیاموزند، تا آنكه از دانایان عهد گرفت كه آموزش بدهند .
در كلام و نگاه بنیان گذار كبیر جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی (ره) آمده است كه: باید همه ی قشرهای ملت كمك كنند، چه آنهایی كه می خواهند سوادآموزی كنند و چه آنهایی كه می خواهند یادبگیرند و چه سایر افراد كشور، اگر آنهایی كه می خواهند آموزش بدهند، سستی بكنند، آنهایی كه می خواهند آموزش ببینند اهمال كنند و ملت كه پشتوانه همه امور است خود را بی تفاوت نشان بدهد، این بار به منزل نمی رسد .
رهبر حكیم انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای تحول در نظام آموزش و پرورش را با تاكید بر ریشه كن كردن بی سوادی شمرده اند و می فرمایند: رشد و توسعه کشور با بازوهای اجرایی باسواد، به مراتب سریعتر و آسان تر از توسعه به وسیله گروهی است که بخش عظیمی از آنها بی سواد باشند .
بحمدالله آمار نرخ باسوادی در کشور نشان داده است که بی سوادی به طور قابل تقدیری کاهش پیدا کرده است و در فاصله زمانی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵ یعنی حدفاصل دو دوره سرشماری عمومی نفوس و مسکن در کل کشور حدود ۲.۸۵ درصد رشد سوادآموزی داشته ایم و در استان قم در فاصله زمانی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵ حدود ۲ درصد رشد باسوادی در گروه های سنی ۶ سال و بالاتر(۸۸.۵ درصد) و ۱۰ تا ۴۹ سال (۹۵.۵ درصد) داشته ایم و در اینجا لازم است از تمامی کسانی که در عرصه مقدس تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش و سوادآموزی قدم برداشته اند تقدیر و تشکر داشته باشیم .
در آستانه روز جهانی سوادآموزی سال ۱۳۹۶ برای شتاب بخشی به حركت عظیم و آینده ساز سوادآموزی برای اجرا در سطح بین المللی و كشور عزیزمان جمهوری اسلامی ایران با این اعتقاد که رشد سوادآموزی در جهان تشنه کار جهادی و بسیجی می باشد، نكات و پیشنهادهایی به این شرح مطرح می شود، انتظار است همان گونه كه آموزش حق همگانی است، همه هم برای آموزش و سوادآموزی همت و قیام كنیم :
۱- ایجاد شبكه گسترده ملی آموزش زنان خانه دار در راستای آموزش برای همه و همه برای آموزش به عنوان مهم ترین و موثر ترین ركن گروه بزرگسالان كشور و در جهت تلاش برای تربیت خانواده های اسلامی ایرانی در تراز جمهوری اسلامی و در جهت تحقق اهداف سیاست های كلی خانواده .
۲- قرار گرفتن موضوع سوادآموزی در دستور کار كمیته تخصصی حقوق بشر و خانواده اتحادیه مجالس كشورهای عضو سازمان همكاری اسلامی .
۳- برنامه ریزی و پی گیری جدی مسئولان و مدیران اجرایی كلان كشور برای پیاده كردن دستور رهبر معظم انقلاب اسلامی كه فرمودند: باید ترتیبی داده شود كه داشتن گواهی نامه دوره ابتدایی حداقل یك چیز واجب شمرده شود مثل داشتن شناسنامه .
۴- ایجاد معاونت یا مشاور رئیس محترم جمهور ویژه آموزش بزرگسالان و اقسام سوادآموزی نوین .
۵- تهیه و تصویب قانونی مدون و منسجم در مجلس محترم شورای اسلامی برای تشویقات و الزامات بی سوادان برای باسواد شدن .
۶- رسانه ها، مراكز فرهنگی، تبلیغی و آموزشی و صدا و سیما باید با اولیت ورود جدی و عملی نسبت به اهداف سوادآموزی داشته باشند .
۷-تقویت باور دستگاه های دولتی و غیردولتی برای تشویق، دعوت و آموزش بی سوادان مخاطب خود .
۸- در راستای اهداف انسداد مبادی بی سوادی لازم است تلاش و برنامه ریزی و پی گیری مستمر شود برای حمایت مادی و معنوی در جهت آموزش كودكان كار ، بد سرپرست و بی سرپرست، زنان و دختران، معلولان جسمی و حركتی، دانش آموزان دیرآموز و مرزی و قابل توجه و تاركین میان پایه تحصیلی در دوره های ابتدایی و متوسطه انجام شود .
۹- محتوا ، مواد و كتب آموزشی پیش از آن كه با رویكرد و رنگ سوادآموزی باشد باید مهارت آموزی و كاربردی بودن آنها ملاك و پررنگ تر باشد .
۱۰- تعیین مرجعی قانونی با حمایت ها و پشتیبانی های دولتی در جهت شناسایی و بازگرداندن دانش آموزان ترك تحصیل میان پایه ابتدایی و كودكان لازم التعلیم و بازمانده از تحصیل به مدرسه .
-۱۱ بازدید میدانی مجریان سوادآموزی از عملكرد و راه های مبارزه با بی سوادی با حضور در كشورهای موفق .
-۱۲ تولید محتوای کاربردی آموزشی ویژه افراد بزرگسال کم سواد غیر محصل و گروه های هدف با توجه به نیازهای زندگی آنان .
-۱۳ جلب مشارکت موسسات و تشکل های غیردولتی با حمایت های حقوقی و مالی از آنان .
-۱۴ تسهیل و سامان دهی جذب و ثبت نام و آموزش و پرهیز از کاغذ بازی و قفل های اداری .
-۱۵ افراد و اشخاصی که صاحب تجربه و تخصص هستند و مراکز دانشگاهی، حوزوی و علمی و تحقیقاتی کشور لازم است در پیشرفت سوادآموزی مشارکت جدی و موثر داشته باشند .
-۱۶ همان گونه که محتوای نوشتاری و خواندنی ساده ویژه سوادآموزان و کم سوادان بزرگسال تولید می شود لازم است تولیدات دیجیتالی و فضای مجازی و فن آوری های نوین با زبان بزرگسال کم سواد تولید و تهیه شود و زمینه های حضور سوادآموزان و بهره برداری آنان فراهم گردد .
ارسال دیدگاه