رییس اداره کل هنرهای نمایشی در مراسم اختتامیه:
جشنواره نمایشهای آیینی سنتی متنوعترین رویداد هنری کشور است
مراسم اختتامیه هجدهمین جشنواره نمایشهای آیینی سنتی، شامگاه چهارشنبه ۱۵ شهریورماه با حضور مسوولین و هنرمندان در محوطه باز تالار وحدت برگزار شد.
به گزارش پانا، در ابتدا، داوود فتحعلیبیگی ضمن تشکر و قدردانی از هنرمندانی که ادامه دهنده نمایشهای آیینی سنتی هستند اشارهای به گذشته جشنواره آیینی سنتی داشت و توضیح داد: «در نخستین دوره برگزاری این جشنواره حدود ۱۱ نمایش از شهرستانهای مختلف حضور داشتند و از دوره دوم شاخه تنومندی به نام تعزیه به آن اضافه شد. از دوره چهارم جشنواره را رقابتی برگزار کردیم و از دوره هفتم نیز شاهد اضافه شدن بخش پژوهشی بودیم. از دوره نهم خیمه شببازی و نقالی نیز به جشنواره اضافه شد و در دوره یازدهم نیز شاهد اضافه شدن بخش قهوهخانه و بخش ویژه بودیم. در دوره دوازدهم نقل موسیقایی و بخش بینالملل به جشنواره اضافه و از همین دوره بخش انتشارات نیز وارد جشنواره شده است.»
دبیر هجدهمین دوره جشنواره نمایشهای آیینی سنتی، ادامه داد:« در دوره پانزدهم شاهد افزوده شدن پاتوق کودک بودیم که در دوره هجدهم بخشی مجزا در فراخوان با عنوان «جوانههای نمایش ایرانی» به آن اختصاص یافت. بخش دانشگاهی نیز از دوره شانزدهم راهاندازی گردید.»
وی با تاکید بر این که همه فرزندان ما باید نقالی یاد بگیرند نه برای این که نقال شوند بلکه با فرهنگ و سنت ایرانی آشنا شده و اعتماد به نفس آنها افزوده شود، اظهارداشت: «جشنواره نمایشهای آیینی سنتی راه افتاده تا فرهنگ ملی، میهنی و مذهبی خود را جدی بگیریم. مدیران بالادستی نیز باید فکری برای این همه علاقهمند و نهضتی که برای بازگشت به فرهنگ ایران پیدا شده کنند.»
سپس شبیهخوانی گروه «دریای ولایت» از استان مرکزی با محوریت شهادت محسن حججی به اجرا درآمد.
همچنین پخش کلیپ یادمان هنرمندان درگذشته محمد حلواییزاده، رجبعلی معینیان، ایوب بصیری، کاظم افرندنیا، جابر عناصری، رضا مهدیپور، عباس رحمتیپویا، اصغر نیک و اکبر نوروزی در ادامه اتفاق افتاد.
قطعه کوتاه نمایشی نیز توسط علی فتحعلی و غلام بابوته اجرا شد.
در ادامه مراسم کلیپ افتتاحیه جشنواره در موسسه محک به نمایش درآمد.
سپس مهدی شفیعی مدیرکل هنرهای نمایشی با تاکید براینکه جشنواره نمایشهای آیینی سنتی متنوعترین رویداد هنری کشور است و تصریح کرد: «تنوع این رویداد مسالهای اجرایی به معنای تلاش برای فربه کردن این رویداد توسط تیم برگزار کننده نیست بلکه به تنوع آیین و سنن نمایشی کشورمان برمیگردد، بدین معنی که این رنگینکمان بینظیر لاجرم برای برگزاری یک رویداد، تنوع خود را نمایانگر میسازد. »
وی ادامه داد: «این تنوع در جهانی که تمایل به یکسان سازی روز به روز در آن برجستهتر میشود یک فرصت بینظیر برای متفاوت بودن است و بازنمایی تفاوت، راهی است برای تحمل بیشتر، برای همزیستی عمیقتر و برای زندگی محترمانهتر. از این رو بهرهگیری از آیین و سنن و نمایشهای برگرفته از این آیین و سنن نه فقط یک انتخاب که یک ضرورت است. هم در چارچوب سرزمینمان که جایگاه و مامن اقوام و مذاهب و خرده فرهنگهای مختلف است و هم در سطح منطقه و جهانی. از این روست که دعوت میکنم از تمامی سازمانهای دولتی و غیر دولتی و تشکیلات مردم نهاد به استفاده از ظرفیتهای در اختیار خود برای توسعه آیینها و سنن نمایشی.»
شفیعی با این توضیح که خوشبختانه در جشنواره امسال بخش «جوانههای نمایش ایرانی» با هدف معرفی و ترویج نمایشهای آیینی برای کودکان و نوجوانان شکل گرفت، افزود: «این بخش محل عرضه خلاقیتها و شناسایی استعدادهاست و صمیمانه سپاس خود را نثار خانوادههایی میکنم که فرزندانشان به این حوزه رهنمون شدهاند. امیدوارم با گسترش این فعالیتها نسلهای بعدی کشورمان هویت سرزمین خود را در جهان مدرن و با زبان مدرن به عنوان نشانهای از تمدن کهنسال کشورمان برجسته سازند.»
مدیرکل هنرهای نمایشی گسترش گردشگری در سالهای اخیر را فرصت کمیابی برای هنرمندان و فعالان حوزه نمایشهای آیینی سنتی در سراسر کشور دانست تا به عرضه آثار خلاق خود بپردازند و افزود: «بیشک ارتقا ساز و کار عرضه این آثار به مخاطب غیرایرانی از مواردی است که توجه بیشتری میطلبد.»
وی با تاکید بر این که تعزیه و هنرهای اجرایی ایرانی شامل نقالی و پردهخوانی به عنوان میراث معنوی جهانی به ثبت رسیده، گفت: «وجود اماکنی برای اجرای مداوم این دو گونه همچنین سایر گونههای نمایشی از ضروریات برجستهسازی آنها در جامعه است. شهر تهران به یک تکیه فاخر نیاز دارد. همچنین به اماکنی با معماری ایرانی اسلامی برای اجرای مداوم نمایشهای آیینی و سنتی نیازمند است. امیدوارم با حمایت شهردارتهران و اعضای شورای شهر تهران در آیندهای نزدیک شاهد افتتاح این اماکن باشیم.»
شفیعی همچنین حضور احمد مسجد جامعی را نه به عنوان یک عضو شورای شهر که به عنوان یک همراه همیشگی فرهنگ و هنر و حجت الاسلام والمسلمین مازنی نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در این مراسم را خیر مقدم گفت و از ایشان برای توجه به تئاتر در هر جایگاهی که بودهاند سپاسگزاری کرد و به نمایندگی از هنرمندان برای تحقق بخشیدن به ارتقا جایگاه تئاتر یاری طلبید.
در ادامه مراسم، کلیپی از بزرگداشت تقی نبئی، مرشدمهدی چاپانی، علی قویدل، مظفر قرباننژاد، غلام بابوته و علی فتحعلی پخش شد و با حضور هوشنگ توکلی، احمد مسجدجامعی، داریوش اسدزاده، اصغر همت، خسرو طالبزاده، علیرضا تابش و مهدی شفیعی از این هنرمندان پیشکسوت تقدیر به عمل آمد.
سپس احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، اشارهای به گذشته جشنواره آیینی سنتی داشت و افزود: زمانی که داوود فتحعلیبیگی این جشنواره را آغاز کرد علی منتظری مدیر مرکز هنرهای نمایشی بود. در آن زمان این میزان از استقبال وجود نداشت وافرادی که در این حوزه کار میکردند سن و سال بالایی داشتند و تنوع کارها این مقدار نبود.
وی با بیان خاطراتی از اجرای هنرمندان آیینی سنتی در خارج از کشور، گفت: «در مقطعی قرار شد این نمایشها را در مجامع بینالمللی به نمایش بگذاریم اما نگران بودیم که خارجیان با این آثار اتباط برقرار نکنند و هنر ایران به درستی معرفی نشود اما دقیقا برعکس شد و خارجیها استقبال زیادی از نمایشهای ایرانی کردند. همچنین با زندهیادفیاض در فرانسه بودیم و او با اجرای تاثیرگذار موجب شد مخاطبان فرانسوی از مجموعه حرکت، موسیقی، رنگ و بازیگری با کار ارتباط برقرار کنند.»
عضو شورای شهر تهران با بیان این که زمانی نگران بودیم نمایشهای آیینی سنتی ادامه پیدا میکند و حال جوانان مشتاق را مشغول این فعالیت میبینیم، اظهارداشت: «نمایشهای آیینی سنتی روایت زندگی است. به زبان ساده بیان میشود. این هنر ماندگار شده و در بین جوانان علاقه مند پیدا کرده است چون روایت زندگی را به صورت چهره به چهره و بداهه به نمایش میگذارد. برخی از این آثار با تاریخ هم ترکیب میشوند و از لهجهها، گویشها و سنتهای فرهنگی اجتماعی مختلف نیز بهره میگیرند. نمایشهای آیینی سنتی همیشه در صحنه است و در تاریخ ایران ارزشمند. باید تلاش بیشتری برای بهرهبرداری از آن داشته باشیم. »
مسجد جامعی همچنین درباره اختصاص مکانی برای اجرای نمایشهای آیینی و سنتی، طی سالیان قبل یادآورشد: «مرحوم فیاض مجموعهای عظیم از ادوات و آلات سنتی داشت و علاقهمند بود این مجموعه در مکانی نگهداری و به نمایش گذاشته شود. چند سال پیش پیشنهاد دادم زمینی که در کنار تئاترشهر قرار دارد تبدیل به «تکیه شهر» شود که مانند تکیه دولت باشد حتی مجموعه نقشههای این تکیه هم آن زمان در فرهنگستان هنر موجود بود. به هر حال برای آن فضا کاربری دیگری تعریف شد اما امیدوارم در دوره جدید مدیریت شهری شاهد گسترش بیشتر فرهنگ و هنر در شهر باشیم. طرحهای دیگری نیز هست که باید برای کالبد آن ساختار تعریف شود.»
در ادامه آندیا حیدری کوچکترین نقال جشنواره هجدهم به اجرای نقالی پرداخت و مرشدمهدی چایانی با قرار گرفتن روی سن ابراز خرسندی کرد که این راه ادامه دارد و علاقهمندان آن بیشتر میشوند.
همچنین گروه آیلان از آذربایجان به سرپرستی توحید حاجبابایی رقص محلی را به اجرا گذاشتند.
پس از پخش کلیپی از بخشهای مختلف جشنواره، محمدحسین ناصربخت قائم مقام دبیر، بیانیه کانون نمایشهای آیینی و سنتی پیرامون هجدهمین دوره جشنواره را قرائت کرد.
در این بیانیه آمده است:«هجدهمین جشنواره نمایشهای آیینی سنتی نیز به پایان راه رسید. همایشی متنوع از نقش، نمایش و آیین، جشنوارهای که از بدو تولد همواره بر پژوهش برای دستیابی به سرچشمهها، شناسایی اصول و قواعد و رعایت اصالتها در اجرا پای فشرده و برای تمامی علاقهمندان به فرهنگ و میراث نمایشی ایران زمین آغوش گشوده است».
در ادامه گفته شده:«بنیاد سنت بزرگداشت پیشکسوتان، اساتید و تشویق جوانان و نوجوانان خلاق با پرهیز از مقایسهای نا به جا که اساسا با توجه به تنوع نحلههای سنتی و آیینی نمایش امکان پذیر نیست، یکی از دیگر راهبردهای جشنواره و کانون نمایشهای آیینی و سنتی بوده است و به همین سبب کانون نمایشهای آیینی و سنتی بنا بر وظیفهای که ستاد برگزاری هجدهمین جشنواره بر او سپرده است و با تاکید ویژه بر استمرار در عرصههای گوناگون سنت و آیین و نمایش برگزیدگانش را از میان هنرمندان فعال در این عرصه معرفی میکند».
سپس با حضور احمد مسجدجامعی، عبدالرضا اکبری، قاسم زارع، جواد انصافی، خسرو احمدی، داوود فتحعلیبیگی، جمشید جهانزاده، اردشیر صالحپور، قاسم زارعی، مریم معترف، هنگامه مفید و اصغر همت از برگزیدگان تقدیر به عمل آمد.
نخست برگزیدگان سومین دوره مسابقه نمایشنامهنویسی (بازینامهنویسی) متشکل از حسین تفنگدار برای نگارش نمایشنامه «راز نقل آخر»، عسل عصریملکی برای نگارش نمایشنامه «سوگنامه چهل گیس» و علی عزیزی برای نگارش نمایشنامه «مجلس شبیه کین ایرج» بدون اولویت برگزیده و جایزه نقدی و دیپلم افتخار دریافت کردند.
در ادامه کانون نمایشهای آیینی و سنتی از میان خیل تلاشگران عرصه هنرهای نمایشی برگزیدگان خود را در هجدهمین جشنواره به شرح زیر اعلام کرد و با اهدای دیپلم افتخار، تندیس جشنواره و جایزه نقدی از آنها تقدیر به عمل آورد:
بخش جوانههای نمایش ایرانی:
اسما رنجبری نقال کودک از تبریز به سرپرستی و هدایت مینا اکبریناصر
آندیا حیدری نقال خردسال از کرمانشاه (کوچکترین نقال بخش جوانههای نمایش ایرانی)
خیمهشب بازی:
حسین ربیعی به جهت استمرار، تلاش و اهتمام ویژه در حفظ و اشاعه نمایش خیمهشببازی
شبیهخوانی(یادواره استادهاشم فیاض):
گروه شبیهخوانی «دریای ولایت» با مجلس شبیه شهادت قائم مقام فراهانی از اراک به سبب توجه ویژه به نسخ نادر شبیهخوانی و رعایت اصالتهای این هنر در اجرا
جایزه ویژه استادعلی نصیریان:
گلاب آدینه به سبب تلاش، اهتمام در اشاعه و گسترش نمایش ایرانی و حضور در دورههای گوناگون جشنواره نمایشهای آیینی و سنتی در مقام کارگردان و بازیگر
حسین جمالی به سبب تلاش پیگیر در عرصه تولید متن و آثار خلاقه با توجه ویژه به اصول و قواعد نمایشهای سنتی و حضور مستمر در ادوار گوناگون جشنواره نمایشهای آیینی سنتی
وحید شاهینی به سبب حضور مستمر در عرصه بازیگری نقش سیاه در نمایشهای شادیآور سنتی
علی جباری به سبب حضور مستمر و موثر در عرصه موسیقی (نوازندگی و آهنگسازی) نمایشهای شادیآور سنتی
شاهین علایینژاد به سبب حضور مستمر و موثر در عرصه بازیگری نمایشهای شادیآور سنی
وحید نفر به سبب تلاش مستمر در عرصه بازیگری نمایشهای ایرانی و حضور در ادوار گوناگون جشنواره نمایشهای آیینی و سنتی
اختتامیه هجدهمین جشنواره نمایشهای آیینی سنتی با گرفتن عکس دست جمعی پایان یافت.
حجتالاسلام مازنی نماینده مجلس شورای اسلامی، حجتالاسلام محمدمهدی بهداروند، فهیمه رحیمنیا، بهزاد فراهانی، فرازنه کابلی، هادی مرزبان، پیمان شریعتی، کیوان نخعی، ارمغان بهداروند، قادرآشنا، میهمانان خارجی جشنواره، افسانه زمانی، فرزانه نشاط خواه، اتابک نادری، احمدرضا اسدی، عطاالله صفرپور، و داوود داداشی از جمله مسوولین و هنرمندان حاضر در این مراسم محسوب میشوند.
پیش از آغاز مراسم در محوطه تالار وحدت با خربزه، هندوانه، شربت و آش از میهمانان پذیرایی شد. همچنین از حاضران در طول مراسم با چای پذیرای میشد.
مهدی صفارینژاد در نقش سیاه در بخشهای مختلف مراسم شرکت داشت.
اجرای مراسم به عهده رضا رفیع بود.
هجدهمین جشنواره نمایشهای آیینی سنتی از ۸ تا ۱۵ شهریورماه با دبیری داوود فتحعلیبیگی برگزار شد.
ارسال دیدگاه