نگاهی به نمایش «بوف نه چندان کور»

بگذارید این بوف، همچنان کور بماند

«بوف نه چندان کور» چندان هم بینا نیست. این نمایش تجربه تازه ای نیست و چیزی برای تماشاگر خود ندارد. چه خوب بود که محمدعلی سجادی «بوف کور» را به حال خود می گذاشت و اجازه می داد که «بوف کور» همچنان کور کور کور باقی بماند.

کد مطلب: ۶۵۱۱۲۹
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ پیش از این نمایش «بوف کور» به کارگردانی ناصر حسینی مهر در تئاترشهر به روی صحنه رفته بود. حسینی مهر با نگاهی به دو اثر هدایت «بوف کور» و «سه قطره خون» نمایشنامه ای را به روی صحنه برد که علیرغم پیچش های خاص متن که برگرفته از اثر خاص هدایت است ولی ماحصل آن نمایشی در خور توجه بود. برای کسانی که پیش از تماشای «بوف کور» حسینی مهر دو داستان اشاره شده صادق هدایت را خوانده بودند درک داستان نمایش و ارتباط با آن به مراتب ساده تر بود. اما این «بوف کور» حسینی مهر دستاورد مهم تری داشت که برای دو گروه مخاطب نمایش قابل درک بود. دستاورد این نمایش جلوه های بصری وزیبایی شناسی تئاتر بود که ریشه در طراحی میزانسن ها، طراحی نور، طراحی لباس و بازیگری داشت. در این نمایش مهم ترین عوامل یک نمایش با چینشی درست توانسته بودند به یک ترکیب درست و خوانشی بصری از نمایشنامه دست یابند.

اما آنچه در «بوف نه چندان کور» می بینیم یک اثر مغشوش و فاقد انسجام است که حتی اگر در حین تماشای نمایش، کتاب «بوف کور» را در دست داشته باشی بازهم نمی توانی عناصر پراکنده نمایش را به یکدیگر مرتبط سازی و به یک خوانش تازه از متن دست یابی. صرف استفاده از اصطلاح برداشت یا خوانش کارگردان از این اثر ادبی نمی تواند اغتشاش و غیر نمایشی بودن یک تئاتر را توجیح کند. یا اینکه با استفاده از این اصطلاح تمام ذهنیات پراکنده کارگردان به روی صحنه به نمایش گذارده شود و انتظار برود که تماشاگر با توجه به داستان «بوف کور»، ضمن کشف لایه های زیرین متن قادر به واسازی نمایش «بوف نه چندان کور» باشد.

اگر از متن نمایشنامه عبور کنیم که در حقیقت بزرگترین ضعف آن است به مسئله کارگردانی اثر می رسیم. در این نمایش تماشاگران در دو سوی سالن چینش شده اند و صحنه ای بزرگ در اختیار کارگردان گذاشته شده است. در دو سوی صحنه آینه هایی تعبیه شده است که بازیگران از دو سوی آن وارد صحنه می شوند. اما این صحنه بزرگ باعث می شود که بازیگران در آن خرد و کوچک دیده شوند. در واقع بخش مهمی از صحنه به حال خود رها شده است و تلاش کارگردان برای متمرکز کردن نگاه تماشاگر به نقطه خاصی از صحنه با استفاده از نورپردازی اساسا تلاشی بی ثمر و بی نتیجه بوده است. آدم های مختلف با گریم های متفاوت و در نقش های متفاوت وارد صحنه می شوند اما عدم ارتباط معنایی که برگرفته از متن نمایشنامه است فقط موجب سردرگمی تماشاگر می شود.

نمایش به داستان یک استاد نقاشی می پردازد که همچون شخصیت اول داستان بوف کور (راوی) فردی منزوی و سردرگم است. زندگی استاد نقاش راوی دستخوش اتفاقاتی مانند راوی در داستان بوف کور بوده است. همسانی استاد نقاش با راوی بوف کور در بسیاری از لحظات مشهود است و نوعی رفت و برگشت میان داستان «بوف کور» و نمایش «بوف نه چندان کور» است.

پیداست که واکاوی عناصر درونی و زیرمتن داستان «بوف کور» مورد علاقه کارگردان بوده است. در جایی از نمایش پیرمرد خنزرپنزری یا عمو در مقام یک معلم شروع به واکاوی این اثر برای دختر دانشجو می نماید. تکه دهای متعدد و بی ربط که به تناوب به روی صحنه می آیند فقط باعث گذشت زمان می شوند. شاید کسی که داستان «بوف کور» را خوانده باشد بتواند برخی از تکه ها و حضورشان بر صحنه را درک کند و عناصر آشنایی از «بوف کور» را در صحنه پیدا کند اما این عناصر به تندی ناپدید می شوند و جای خود را به عناصر تازه ای می دهند که تا صحنه بعد که یک عنصر تازه پیدا شود زمان زیادی به درازا می کشد.

«بوف نه چندان کور» چندان هم بینا نیست. این نمایش تجربه تازه ای نیست و چیزی برای تماشاگر خود ندارد. چه خوب بود که محمدعلی سجادی «بوف کور» را به حال خود می گذاشت و سعی نمی کرد که با جراحی این اثر ضمن بینا نمودن آن چیز به آن بیافزاید. بوف کور ذاتا چنین آفریده شده است و هرگز سعی نکنید که قرائت خود را از این اثر به هر شکل ممکن نشان دهید.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار