در گفت و گو با فیلمسازان سینمای کودک و نوجوان؛
فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان؛ فصلی که نمی خواهیم سر برسد
فیلمسازی متناسب با ویژگی های کودکان و نوجوانان، اختصاص سالن هایی ویژه به اکران فیلم های کودک و نوجوان، تبلیغ مناسب این آثار و استمرار جریان نمایش آن ها در طول سال و... راهکارهای پیشنهادی سینماگرانی هستند که در این زمینه فعالیت دارند و در گفت و گو با پانا آن را مطرح کرده اند.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ پروانه های زرین بر شانه برگزیدگان قرار گرفته اند و کودکان و نوجوانان سرخوش از این که با همسن و سال هایشان به مهمانی و جشن سینما دعوت شده اند، هنوز هم خاطرات با هم بودن و تماشای فیلم ها را مرور می کنند. اما با گذشت حدود یک ماه از برگزاری سی امین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان که به نظر می رسید نسبت به دوره های اخیر آن پرشورتر برگزار شد-اگرچه بی نظمی هایی داشت- فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان دارد سر می رسد. فصلی که سینماگران به معنای عام و متخصصان این گونه در حال فراموشی نسبت به نتایج و کژکارکردهایش هشدار داده اند. در فصل پیش رو شاید بیش از هر چیز عدم راه اندازی دبیرخانه ای دائمی برای پیگیری امور سینمای کودک و نوجوان و جشنواره ویژه آن یک خلا محسوب می شود. این اتفاق البته باید بسیار قبل تر از این ها و در روزگاری که سینمای کودک و نوجوان به واسطه آثاری چون «بچه های آسمان» مجید مجیدی یا فیلم های زنده یاد عباس کیارستمی در اوج خود به سر می برد، محقق می شد. روزگاری که سینمای ایران به واسطه برخورداری از جشنواره ای سینمایی ویژه گروه سنی کودکان و نوجوانان دارای اعتبار
بین المللی بود و بعدها مسئولیت حفظ این اعتبار را عمدتا آثاری به نمایندگی از سینمای تاریخی یا اجتماعی بر دوش کشیدند. تاسیس و راه اندازی دبیرخانه دائمی برای جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان گذشته از آن که به سازماندهی امور این رویداد سینمایی می انجامد، در ارتقای جایگاه و وضعیت سینمای کودک و نوجوان نیز موثر است.
از سویی دیگر پرهیز از آزمون و خطاهای تصمیم گیری برای ایجاد تحولات بنیادین در این گونه سینمایی ضروری به نظر می رسد. تصمیم و اجرایی کردن تفکیک بخش کودک و نوجوان جشنواره در دوره گذشته، کوچ جشنواره فیلم نوجوان به شهر همدان، تاسیس شورای راهبردی سینمای کودک و نوجوان و عدم داشتن خروجی در خور توجه و... را باید متاسفانه در این ضعف ها مورد نظر داشت. همچنین نامطلوب بودن تعامل دو سویه و متقابل میان وزارت آموزش و پرورش به عنوان ظرفیتی شایان توجه برای مخاطب شناسی و رونق سینمای کودک و نوجوان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی این سینما غفلتی است که باید به واسطه امضای تفاهم نامه های جدید با ضمانت های اجرایی یا احیای تفاهم نامه های خاک خورده در هر دو وزارتخانه جبران شود.
سینمای کودک و نوجوان؛ گونه ای متفاوت
فصل فراموشی سینمای کودک و ونوجوان همچنین سر نخواهد رسید؛ مشروط بر آن که سینمای نوجوان نیز دارای مرزبندی های آشکار و مشخص و دارای معیار و استانداردهای ویژه خود در تعریف این گونه شود. چراکه به نظر می رسد سینمای کودک علیرغم مشکلات و مسائل خود دست کم از وضعیت مناسب تری در تعریف فضای گفتمانی و محتوایی در مضامین مورد نظر و ساختار و فرم خود بهره می برد و به اصطلاح تکلیف سینماگران علاقه مند و مشتاق برای فعالیت در این حوزه را مشخص کرده است. فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان همچنین به جشنواره زدگی این گونه سینمایی نیز مرتبط است. فیلم های سینمای کودک و نوجوان غالبا برای رسیدن به جشنواره فیلم کودک و نوجوان و اکران در بازه زمانی برگزاری ساخته می شوند. کوتاه بودن زمان تولید به منظور کاهش هزینه های ساخت، زمان کم باقیمانده تا جشنواره و ضرورت رسیدن آثار به این رویداد، تعداد کم آثار و کاهش فضای رقابتی به تبع آن، اختصاص بودجه های کمتر به این آثار در قیاس با سایر گونه ها، عدم فعالیت یا محدودیت فعالیت بخش خصوصی در ژانر کودک و نوجوان سینما و عوامی از این دست همگی به جشنواره ای شدن این نوع سینما منجر شده است که باید از آن پرهیز
شود.
همچنین در پایان باید در نظر داشت سینمای کودک و نوجوان گونه ای متفاوت از سایر گونه های سینمایی است. از این منظر که تنها گونه ای است که نه به لحاظ مضمونی و محتوایی که با دسته بندی و تفکیک گروه سنی از سایر گونه های سینمایی متمایز می شود و خود می تواند خرده ژانرهایی از سینمای کودک فانتزی، اجتماعی، کمیک، تخیلی و... را در خود جای دهد.
با اشاره به عمده ترین خلاها و کمبودهای سینمای کودک و نوجوان به نظر می رسد آنچه که مهم ترین و جدی ترین مساله این گونه سینمایی است، نه مساله اکران و عدم سرمایه گذاری بخش خصوصی در این گونه است که این مهم بعد از حل مشکلات بنیادینی تری که در این یادداشت به آن ها اشاره شد، دست یافتنی است؛ بلکه مساله را باید در فرارسیدن تقریبی فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان تا زمان برگزاری دوره بعدی جشنواره فیلم کودک و نوجوان دانست.
در این گزارش تلاش شده است در گفت و گو با دو تن از سینماگران فعال در سینمای کودک و نوجوان راهکارهایی برای خروج یا بهتر بگوییم پرهیز از فرارسیدن فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان مطرح شود.
ترکمانی:صداوسیما در زمینه فرهنگسازی برای تماشای فیلم های ایرانی مسئول است
نادره ترکمانی نویسنده و کارگردان سینمای کودک و نوجوان در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی پانا با اشاره به راهکارهایی برای استمرار توجه به این گونه سینمایی بعد از برگزاری جشنواره فیلم کودک و نوجوان بیان می کند امسال دیدیم حال و هوای جشنواره فیلم کودک و نوجوان پرشور بود. تا حدی که ما فیلمسازان این حوزه در سانس های نمایش فیلم به دلیل ازدحام جمعیت نتوانستیم حضور یابیم. تبلیغات و فضاسازی های رسانه ای برای نمایش فیلم ها نیز مناسب بود و این شور و هیجان در ارتباط با همه فیلم ها حس می شد. از سوی دیگر فیلمسازان نیز خود، از میزان استقبال ایجاد شده به شور و هیجان آمدند. فضای شیرین، گرم و صمیمانه ای بین مخاطبان و سینماگران شکل گرفت.
وی با اشاره به نشست ها و خروجی های جلسات هم اندیشی جشنواره می افزاید: در نشست های شبانه هتل کوثر اصفهان مباحثی درباره این که چه کنیم سینمای کودک و نوجوان حرکت رو به جلویی داشته باشد، مطرح شد. همکاران ما نیز در زمینه اکران فیلم های کودک و نوجوان که مهم ترین مساله است، نکاتی را مطرح کردند. در واقع مخاطبان سینما و خانواده ها باید عادت کنند هر از گاهی دست کم در هر فصل یک فیلم کودک و نوجوان روی پرده ببینند و بتوانند فیلم های دلخواه و مناسب فرزندان خود را بر پرده سینماها بیابند.
این فیلمساز درباره پیشنهادات خود برای استمرار جریان توجه به سینمای کودک و نوجوان گفت: تشکیلات فیلمسازان سینمای کودک و نوجوان باید به سمت اتحاد، همدلی و همسویی حرکت کند. همچنین در حوزه آثار کودک پخش کنندگان قوی، با انگیزه و خلاق، روش های نویی را برای معرفی این آثار به کار گیرند. از سوی دیگر سینماداران فیلم هایی را برای خانواده ها تولید کنند. همچنین فیلمنامه های خوبی در این گونه سینمایی نوشته شود. بدانیم که یک فیلمنامه حداقل می تواند ۵۰ تا ۶۰ درصد مخاطبان را روی کاغذ جذب کند.
ترکمانی ادامه می دهد: سینمای کودک و نوجوان دارای یک چرخه و زنجیره است که همه حلقه های آن باید به هم پیوسته باشد. زیرا اگر این سینما، دچار رکود بود، جهان به دنبال آن نمی رفت. حال آن که کمپانی های بزرگ دنیا سرمایه گذاری اصلی خود را بر فیلمسازی در این گونه گذاشته اند.
از نظر ترکمانی تعامل آموزش و پرورش و صداوسیما با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز حائز اهمیت است. وی می گوید: متاسفانه در حال حاضر تعامل مناسبی در این زمینه وجود ندارد. تلویزیون فیلم های کودک و نوجوان خارجی را به جای فیلم های ایرانی خریداری می کند. در حالی که این رسانه در زمینه فرهنگسازی برای تماشای فیلم های ایرانی مسئول است.
وی با اشاره به ضعف عملکرد تلویزیون در پرداختن به سینمای کودک و نوجوان همچنین توضیح می دهد: متاسفانه تلویزیون برای فرهنگسازی تماشای فیلم های کودک و نوجوان گامی برنداشته است و آموزش و پرورش نیز از این امر مستثنا نیست. جشنواره فیلم کودک و نوجوان که مهم ترین تریبون سینمای کودک و نوجوان است، موج شادی ایجاد می کند. اما صداوسیما و آموزش و پرورش مکمل آن نیستند. در حالی که می توانند مهم ترین نقش را داشته باشند. امیدوارم این همسویی در ادامه وجود داشته باشد. چراکه پرورش همراه با آموزش، هدف آموزش و پرورش است و فیلم هم ابزاری برای پرورش است و امیدوارم با اجرای زنگ سینما در مدارس این هدف محقق شود.
مظفری:اختصاص سالن به نمایش فیلم های کودک و نوجوان مشکل این ژانر را حل می کند
مجید مظفری کارگردان و بازیگر تئاتر، تلویزیون و سینما در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی پانا درباره علت خاموش شدن موج و جریان توجه به سینمای کودک و نوجوان بعد از برگزاری آن در هر سال بیان می کند: به نظر می رسد مشکل سینمای کودک و نوجوان به فیلمسازان برنمی گردد. بلکه این وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که باید توجه جدی به این سینما داشته باشد. این ژانر سینمایی می تواند وزارت ارشاد دارای تقسیم بندی های بودجه و حمایت های ویژه ای باشد.
وی با اشاره به لزوم اختصاص سالن های سینمای مشخصی به اکران و نمایش فیلم های کودک و نوجوان می افزاید: مساله اکران فیلم های کودک و نوجوان می تواند به واسطه اختصاص تعدادی سالن ثابت به نمایش این فیلم ها حل شود. برای مثال ۱۰۰ سالن سینما به طور ثابت به نمایش فیلم های کودک و نوجوان اختصاص داده شود.
مظفری همچنین به اهمیت ساخت فیلم های مناسب گروه سنی کودک و نوجوان با کیفیت بالا اشاره و خاطر نشان می کند: به نظرم این که سینماگران در ژانر کودک و نوجوان بتوانند فیلم های جذاب برای این گروه سنی و به تبع آن بفروش تولید کنند، چرخه سینمای کودک و نوجوان به حرکت در می آید. این اتفاق به بخش دولتی مربوط نیست و باید فیلمنامه ها و کارهای خلاقانه ساخت که مورد استقبال قرار بگیرند.
وی در پاسخ به این که آیا گونه سینمایی کودک و نوجوان ظرفیت های لازم برای بخشیدن رونق بیشتر به گیشه را دارند یا نه، ادامه می دهد: بله، این یک واقعیت است که سینمای کودک و نوجوان اگر فیلم های خوبی را ارائه کرده باشد، همیشه با استقبال بوده است. در این زمینه هنرمندان چون خانم فرشته طائر پور که به نوعی متولی در شورای راهبردی سینمای کودک و نوجوان هستند، تخصص دارند و زحمات زیادی کشیده اند. چه بسا می توان تعدادی سینما را در اختیار چنین هنرمندانی در طول سال قرار داد تا خود برای پیشرفت و اکران فیلم های کودک و نوجوان برنامه ریزی کنند.
ارسال دیدگاه