در نخستین نشست تخصصی نهمین جشنواره تئاتر ماه

تربیت كودك، به كمك نمایش و تئاتر بررسی شد

خبرگزاری پانا: نشست تخصصی «تربیت به كمك نمایش و تئاتر» ویژه نهمین جشنواره تئاتر ماه با حضور حسن دولت آبادی، استاد دانشگاه و مدیر دفتر تئاتر كودك و نوجوان حوزه هنری در سالن پلاتوی مركز هنر های نمایشی حوزه هنری برگزار شد.

کد مطلب: ۱۱۱۱۶
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش سرویس فرهنگی پانا، دولت آبادی در این نشست با بیان اینكه بعد از حضور امینی در مركز هنرهای نمایشی حوزه هنری، واحد تئاتر كاربردی در این مركز موضوعیت ویژه ای پیدا كرده است، افزود: هدف از تئاتر كاربردی صرفا ارتباط با مخاطب عام نیست بلكه كاركردهای اخلاقی و اجتماعی تئاتر مد نظر است.

وی ادامه داد: این شاخه از تئاتر در قرن ۲۰ توسط «اگوستو بوآل» پایه گذاری شد و در قرن ۲۱ هم ما به طور جدی در پی پرداختن به آن هستیم.

این استاد دانشگاه پرداختن به جنبه های تربیتی تئاتر را جزئی از شاخه تئاتر كاربردی دانست و اظهار كرد: پیش از این در علم روانشناسی نیاز به تئاتر و نمایش احساس شده بود كه هم در زمینه رفع نیازها و كاستی های روانشناسانه در افراد و هم به لحاظ تقویت انگیزه ها و رفتارهای مثبت در آن ها تلاش می كرد از نمایش و تئاتر سود برد.

این نمایشنامه نویس در ادامه گفت: این نوع كاربرد از نمایش و تئاتر در رفع كاستی های رفتاری و تقویت انگیزه های روانی مثبت با عنوان «پسیكودرام» یا تئاتر درمانی شناخته شده است كه خوشبختانه در تمام دنیا از جمله كشور ما شكل سنتی آن از پیش وجود داشته است.

دولت آبادی توضیح داد: وقتی می گوییم تئاتر درمانی و تربیت كودك به كمك تئاتر یا نمایش، منظور ما این نیست كه مثلا با بیماری مواجه هستیم و قرار است او را درمان كنیم بلكه بیشتر تامین نیازهای رفتاری و برطرف كردن رفتارهای غیر صحیحی از جمله خجالت كشیدن، نداشتن اعتماد به نفس، بی نظم بودن و ... مد نظر ماست.

مدیر دفتر تئاتر كودك و نوجوان حوزه هنری با تمایز قائل شدن میان نمایش و تئاتر خاطر نشان كرد: نمایش تعریف عامی دارد و هر چیزی كه امكان نمایش دادن آن وجود داشته باشد جزء نمایش قلمداد می شود، حركاتی مانند رژه یا بازی فوتبال هم از این منظر یك نمایش است.

وی تصریح كرد: اما گاهی نمایش ساختار دراماتیك به خود می گیرد و نیروهای خیر و شر در بستر دراماتیكی به هم درگیر می شوندو این درگیری قرار است به نتیجه خاصی منجر شود، یعنی بنا بر نظر ارسطو در تئاتر دارای سه عنصر مقدمه، میانه و انتها یا نتیجه گیری هستیم كه این عناصر سیر صعودی دارند و این سیر هم گاهی با گره های دراماتیكی پیش می رود.

این استاد دانشگاه وجود رفتارها، عكس العمل ها و پوسته های ثابت و تكرار شونده را از دیگر عوامل متمایز كننده بین نمایش و تئاتر خواند و گفت: در تئاتر با تیپ ها و رفتارهای تكرار شونده مواجهیم كه در نمایش چندان مورد توجه نیستند.

وی ادامه داد: اگر چه این رفتارها و تیپ ها كه تبدیل به كلیشه می شوند، در فرهنگ های متفاوت با هم فرق دارند اما به هر جهت در تئاتر این نوع تیپ ها و رفتارهای تكرار شونده به طور ثابت یافت می شود.

كودكان سازهایی هستند كه گاهی از كوك خارج می شوند

دولت آبادی در خصوص تاثیر تئاتر بر رفتار كودك گفت: بچه ها مانند ساز هستند یعنی همانطور كه گاهی ساز یك نوازنده از كوك خارج می شود و به اصطلاح از كوك در می رود، كودكان هم گاهی از كوك در می روند. هیچ نوازنده ای وقتی سازش از كوك خارج می شود آن را به دور نمی اندازد بلكه سعی می كند مجددا آن را كوك كند، والدین هم وظیفه دارند وقتی ساز كودكی درمی رود برای كوك كردن مجدد او اقدام كنند و در این زمینه یكی از روشهای موثر برای كوك كردن ساز كودكان نمایش و تئاتر است.

وی اضافه كرد: عموم رفتارهای والدین برای تربیت كودكان از جمله نگاه كردن، تشویق كردن، تنبیه كردن كه معنایی جز محروم كردن ندارد، خود نوعی نمایش است و به طور كلی می توان گفت كه اجرای حركات نمایشی برای تربیت بچه ها حول محور آموزش می چرخد.

این صاحب نظر عرصه تئاتر با تاكید بر اهمیت جنبه های آموزشی نمایش و تئاتر در انسان ها بویژه كودكان و نوجوانان ادامه داد: باید شرایط این آموزش از پیش فراهم شود تا امر آموزش برای كودك جا بیفتد؛ در ضمن این نوع آموزش باید با تكرار همراه باشد تا تاثیر مناسب خود را داشته باشد.

دولت آبادی مجموعه رفتارهای نمایشی را به دو بخش رفتارهای نمایشی والدین و رفتارهای نمایشی فرزندان تقسیم بندی كرد و گفت: در روند آموزش و تربیت این دو نوع رفتار با هم پیش می روند و والدین باید از عمل ها و عكس العمل ها به خوبی واقف باشند.

تاثیرگذاری نمایش از طریق تداعی معانی

این پژوهشگر تداعی معانی را از مهمترین عناصر آموزشی در نمایش و تئاتر دانست و خاطر نشان كرد: وقتی آموزه یا رفتاری اخلاقی با الگوی نمایشی و از طریق تداعی معانی به كودك نتقل می شود هرگز از یاد او نخواهد رفت، و این از بهترین شیوه های آموزش است.

وی با بیان اینكه میان نمایش، تئاتر و افسانه با زندگی واقعی تفاوت های عمده ای دارد، افزود: یكی از این تفاوت ها آن است كه ما از سرانجام زندگی واقعی اطلاعی نداریم ام آخر ماجرا در نمایش یا داستان معلوم است.

این نمایشنامه نویس ادامه داد: همچنین در تئاتر و داستان پایان مشخص و حساب شده ای وجود دارد و قرار است به نتایج اخلاقی خاصی نائل شویم اما ما از جزئیات زندگی و اتفاقات آن اطلاع دقیقی در دست نداریم. از این رو نتیجه در داستان و تئاتر در دست ماست ولی نتیجه در دومی به هیچ وجه مشخص نیست.

این استاد دانشگاه در این نشست تخصصی با بیان مثال های متعددی شیوه های گوناگون تاثیرگذاری تربیتی بر كودكان و نوجوان را نشان داد و پیشنهاد كرد برای اصلاح برخی از عارضه های رفتاری فرزندانمان از اجرای نمایش و تئاتر در خانه استفاده كنیم.

دولت آبادی در پایان ابراز امیدواری كرد كه روزی تئاتر بتواند به سلامت رفتاری در جامعه ما كمك شایانی كند.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار