درس
قواعد تیتر نویسی/بخش دوم
واحد آموزش پانا: تیترنویسی مثل چیدن ویترین است، که در چینش آن، غیر از زیبایی و هنر باید به نیازِمشتری نیز توجه کرد. در تیترنویسی هم باید مخاطب را شناخت و به نیازهای او مطابق قواعد تیترنویسی پاسخ گفت. در بخش نخست ۷ اصل از اصول تیترنویسی را آموختید، اینکه به مابقی این اصول توجه کنید:
ادامه اصول تیترنویسی:
۸- از نوشتن تیترهای سوالی، مگر در موارد ضروری، باید خودداری کرد.
زیرا فرض بر این است که خبرنگار به عنوان مطلع باید پاسخگوی سوال باشد نه اینکه خودش از مخاطب سوال بپرسد .
مثلا
- آیا شهریه مدارس غیرانتفاعی باز هم افزایش می یابد؟------این تیتر خوبی نیست
بلکه باید به شکل خبری از افزایش یافتن یا نیافتن شهریه اطلاع رسانی کرد.
۹ - از نوشتن تیتر های منفی هم باید اجتناب کرد؛ زیرا ما خبر را "وقوع رویدادی مهم که دارای ارزش های خبری" تعریف می کنیم حال آنکه افعال منفی اغلب از واقع نشدن رویداد خبر می دهند.
نکته ۱
* در مواردی که تیتر هدف خاصی را دنبال می کند و واقع نشدن رویداد خودش برای افکار عمومی مهم است می توان از این افعال هم استفاده کرد ولی نه همیشه !
مثلا :
- رئیس جمهور در همایش ........ نیامد
نکته ۲
* این سخت گیری که در مورد افعال مجهول و منفی گفتیم؛ اغلب در مورد تیترهای خبری است در مورد تیترهای سایر مطالب رسانه ای این میزان سخت گیری وجود ندارد.
۱۰- از شکستن واژه ها و کلمات شعاری در تیتر باید اجتناب کرد.
مثلا :
- کارشناسان خبر می دهند
سد .... استان.... ترک برداشته
*این تیتر غلط است فعل باید کامل باشد نه شکسته "برداشته است"
نکته:
* حتی اگر تیتری نقل قولی می نویسید که آن فرد از افعال شکسته و زبان محاوره استفاده کرده است شما نباید افعال را شکسته بنویسید . نقل قول او را اصلاح کنید بعد تیتر کنید(مگر در موارد استثنایی)
۱۱- از نوشتن حروف اضافه و برخی واژه ها ، مانند :"به"، "برای"، "با"، "از"، در ابتدای تیتر باید خودداری شود چون ضرباهنگ تیتر را می گیرد .
مثلا:
- با پیام رئیس جمهور همایش روز کارمند افتتاح شد----غلط است
- همایش "روز کارمند" با پیام رئیس جمهور افتتاح شد
۱۲- تیتر باید چکیده ای "فشرده از مطالب خبری باشد نه صِرف یک عنوان" بنابراین از تیترهای یک کلمه ای یا دوکلمه ای بدون فعل باید خودداری کرد (مگر در مواردی که همراه عکس خبری باشد ).
۱۳- هر یک از عناصر تیتر باید دربردارنده اطلاعات جدید باشد.
مثلا:
- همایش "روزکارمند" امروز در تهران گشایش یافت
نکته
* باید دقت کرد که همه عناصر خبری در تیتر گنجانده نشود و فقط عناصر مهم آورده شود عنصر "چه" و "که" و گاهی هم "کجا" از عناصر خبری مهمی است که معمولا در تیتر آورده می شود.
۱۴- تیتر باید تا حد ممکن ، حول یک موضوع یا محور اصلی و مورد نیاز مخاطب باشد بنابراین آنچه امروزه خیلی متداول شده که چند موضوع در تیتر تحت عنوان دو تیتری آورده می شود غلط است( دو تیتری هم حول یک موضوع واحد است که بعدا در مورد آن مفصل توضیح می دهیم) .
۱۵- به بار عاطفی و معنایی کلمات در تیتر باید دقت کرد
مثلا :
*برکنار شد - سرنگون شد - خداحافظی کرد - استعفا داد - مستفی شد
* هشدار داد- تذکر داد - اخطار داد - انتقاد کرد - متذکر شد و ...
- هر گروه از این کلمات،از لحاظ بار معنایی و هیجانی و عاطفی در یک سطح نیستند و باید در بکاربردن آن ها با توجه به خبر و سیاستگذاری های خبری و فضای جامعه وبسیاری از شرایط دیگر دقت کرد.
۱۶- از بکار بردن نقطه در تیتر باید به طور جدی خودداری کرد.
اگرچه تاکید کردیم که تیتر فعل داشته باشد؛ اما نباید مقابل افعال نقطه گذاشت چون نقطه نشانه ی پایان است حال آنکه تیتر تازه شروع مطلب است.
نکته۱:
* به کار بردن سایر علایم نگارشی به خبر، در صورت لزوم و برای سهولت در خواندن بلامانع است. علائمی مثل: ویرگول(،)_ ویرگول نقطه (؛) _گیومه و ... اشکال ندارد.
اما علایم (؟) و (!) در پایان افعال چون تیتر را جهت دار و دارای موضع گیری می کند دارای اشکال است.
نکته ۲:
* وقتی علایم اختصاری در تیتر به کار می رود گذاردن نقطه لازم است؛ مثل: بی.بی.سی
۱۷- به کار بردن صفت در تیتر خبری ممنوع است؛ چون خبر را دارای سوگیری می کند و مخاطب را به واکنش منفی وا می دارد . حال آنکه خبر باید بی طرفانه نوشته شود.
۱۸_ آخرین نکته مهم آنکه؛ همانند لید، تیتر نقلی به صورت"نقل قول مستقیم" تنها در صورتی مجاز است که این تیتر ویژگیهای بالا را دارا باشد، در غیر اینصورت باید مفهوم مطلب را به صورت"نقل قول غیرمستقیم" برای تیتر نوشت.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
منبع : همان منبع بخش اول + مقاله آموزشی تیترنویسی مطبوعاتی از پیمان فرامرزی با توضیحات تکمیلی واحد آموزش پانا
ارسال دیدگاه