درس

مرز بین خبر و یادداشت

واحد آموزش پانا: از میان خبرنگاران آنها که دستی برقلم داشته و دایره لغت وسیع و توانایی نویسندگی دارند؛ بسیار مایلند که در همان شروع کارشان یادداشت و مقاله بنویسند،یا موقع خبرنویسی آنقدر تحت تاثیر قرار می گیرند که بلافاصله می خواهند نظرات خود را در همان خبر بیان کنند؛ اما مرز بین خبر و اظهار نظر شخصی کجاست؟ آنچه می خوانید؛ برگرفته از فصل ۱۲ کتاب روزنامه نگاری حرفه¬ای است که با تغییرات نگارشی و محتوایی در ساده نویسی آن کوشش شده است تا برای "نوخبرنگاران" قابل درک تر باشد.

کد مطلب: ۶۲۶۴۵۹
لینک کوتاه کپی شد

اظهار نظر شخصی در خبر ممنوع!

رندال می گوید؛ روزنامه نگاری؛ در طبیعت خود یک کوشش ذهنی است، نه یک روند اجرایی."او توضیح می دهد همانطور که یک مرغ، در تخم گذاشتن از خود برنامه و طرحی ندارد، روزنامه نگار هم در طراحی، اجرا و تولید حوادث دنیا نقشِ طراح و اجرا را نمی پذیرد.[بلکه راوی است و گزارشی عینی از آن رویداد را روایت می کندو نباید اظهارنظر شخصی و داوری و تفسیر خود را در خبر بیاورد. این کار کاملا غیرحرفه ای است این قضاوت حتی در قالب آوردن صفات(مثل جنایتکار -خصمانه و ...) جایی ندارد.]

گرچه باید بپذیریم؛ خبرنگاران حرفه ای با چیدمان اخبار، در قالب برخی افعال و عبارات به شکل پنهانی و تلویحی سعی دارند تحلیل و نظرشخصی خود و یا سازمانشان را به خورد مخاطب دهند.

چنانچه"بن بردلی" -سردبیر واشینگتن پُست- می نویسد؛ اگر گزارشگر هواداری خود را در پَس عبارتهای کم رنگ کننده ای چون: "منکرشد"، با "این حال"یا "این در حالی است که..."، "پذیرفت" یا "فاش کرد"، [اذعان کرد] و ... پنهان نکند خبر یا گزارش شکل نمی گیرد.

"رندال" معتقد است؛ درسه حالت ممکن است نظرشخصی در متن یک خبر وارد شود:

۱-آشکار

۲-پنهان

۳-غیرعمدی

در شکل آشکار، نظرشخصی نویسنده خبر کاملا معلوم است و خواننده آن را در می یابد. این شیوه اساسا در روزنامه نگاری منع شده و غیرحرفه ای و ممنوع است؛ زیرا مسلم است، جای اظهار نظر شخصی اصلا در خبر نیست بلکه در ستونهای مخصوص خود است.

در شکل پنهان، وقتی است که آن را در لابه لای اخبار و گزارش در قالبی پوشیده و با استعاره پنهان می داریم به این خیال که نظر شخصی خود را در مورد رویداد بدون اینکه مخاطب بفهمد به او القا کرده ایم؛ مثل کنار هم گذاری و گزینش خبرها، زبان و لحن برگزیده شده در تیترها، لحن و زبان و سبک نگارش روزنامه نگار و با استفاده از کلماتی که بار عاطفی و معنایی خاصی دارند مثل "پذیرفت"، "القا کرد"، "اذعان کرد" و ....

البته گرچه بسیاری از تکنیکهای آموزش داده شده در پوشش اخبار سعی دارند با این شکل اطلاع رسانی از طریق نفوذ در افکار عمومی تفکرات شخصی و گروهی خود را به مخاطب القا کنند، اما این توصیه ی حرفه ای ها نیست.

به عبارت دیگر این حق مخاطب است؛ که بداند در کجای سایت یا روزنامه، با "خبر" روبروست که روزنامه نگار در آن دخل و تصرفی نداشته و کاملا بیطرفانه است و کجا باید به سراغ نظرات شخصی افراد برود. نباید او را فریب داد.

تعریف یادداشت

توجه کنید ! یادداشت، مقاله، سرمقاله و تفسیر، همه اظهار نظرشخصی افراد هستند که می تواند سردبیر، یا خبرنگار یا سایر صاحبنظران آن را پیرامون یک رویداد نوشته اند؛ رویدادی که رخ داده یا در حال رخ دادن، است. البته این نظرات شخصی گاه در ستون های ثابت روزنامه و یا سایتها نوشته می شود.و همین اظهارنظر شخصی عیان است که آن را از سایر مهارتها روزنامه نگاری (خبر، گزارش) متمایز می کند.

با توجه به این تعریف از یادداشت و مقاله توجه شما را به نکات و موارد ذیل جلب می کنیم :

۱- همانطور که گفته شد این حق مخاطب است که بداند مرز بین خبر و گزارش با سرمقاله و یادداشت چیست؟ بنابراین نباید این موارد را در هم کرده و به مخاطب القا کرد. همانطور که گفتیم؛ او باید بداند کجا باید بی طرفانه خبر بخواند. و کجا باید تحلیل و تفسیر و اظهارنظرسنجی را افراد را دنبال کند. خوانندگان، معمولا در خبر و گزارش، نکته های تازه تر و خواندنی تری نسبت به تفسیر و تحلیل و نظرمی یابند و اگر نظرات شخصی در خبر وارد شود از نظر آنها پوچ است و ارزش خود را از دست می دهد.

۲- تجربه نشان داده روزنامه نگاران بیش از آنکه برای جمع آوری اطلاعات و مصاحبه ها آماده باشند، برای ارائه نظر شخصی آماده اند و همین موجب استقبال آنان از یادداشت نویسی است زیرا خبر و گزارش و بویژه گزارش نیاز به کوشش و درگیری دارد و دومی در دسترس است و ساده تر می توان آن را تهیه کرد.

۳- برای اظهار نظر در مورد یک رویداد یا مساله اجتماعی و فرهنگی، سیاسی باید در حوزه مورد نظر صاحب نظر باشید و به زوایای مختلف آن کاملا احاطه داشته و مسلط باشید تا بتوانید ابعاد مختلف قضیه را برای مخاطب روشن کنید تا او به درک مشترک با شما برسد. بنابراین برای یادداشت نویسی باید در حوزه مورد نظر یا در مورد رویدادی که دامنه دارد و خبرساز بوده است تبحر و تجربه داشت.و معمولا این کار روزنامه نگاران با تجربه است که خبرهای دنباله دار را برای مدت طولانی دنبال می کنند. آنها حتی اجازه دارند در موراد استثنایی داوری و نظرخود را در خبر نیز تاثیر دهند و به خواننده برسانند منتها در قالب تکنیکهای پوشش خبری نه به شکل مستقیم و نه با عبارتهایی شبیه این که؛ "بعله گرچه او این نظر را دارد با این حال نظر شخصی من این است که ..."

۴- برای روزنامه نوعی ریاکاری است که از کاربرد نظر و تفسیر دوری کند و نظرات شخصی را در خبر یا گزارش بیاورد نباید خود را پشت نقاب نوشتاری دیگر پنهان کرد.

۵-پنهان کاری و پوشاندن نیت اصلی در تفسیر یا نظر چه وقتی با نظر مستقیم ارائه می شود و یا وقتی نظر در لابه لای خبر یا گزارش پنهان بماند رویه درستی نیست.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار