علیپور:
ورود واژههایی غیرشاعرانه در قالب غزل كاری جسورانه است
سومین جلسه نقد كتاب شعر زنان با نگاهی به كتاب «راویه» در برنامه «یك ماه، یك كتاب» برگزار شد.
به گزارش سرویس فرهنگی پانا؛ نشست بررسی كتاب شعر زنان با عنوان «یك ماه یك كتاب» با حضور «مصطفی علیپور» شاعر و پژوهشگر و «فریبا یوسفی» از بانوان شاعر نام آشنای هم عصرمان روز گذشته در سالن سلمان هراتی حوزه هنری برگزار شد.
در این برنامه علیپور و یوسفی به بررسی مجموعه غزل «راویه» سروده مریم جعفری آذرمانی پرداختند.
یوسفی در ابتدای این برنامه با اشاره به دومین جلسه «یك ماه، یك كتاب» كه در اسفندماه برگزار شد و به بزرگداشت «غزل تاجبخش» شاعر پیشكسوت كشور اختصاص داشت گفت: هدیه ناچیزی از سوی حوزه هنری به خانم تاجبخش اهدا شد و از آنجا كه ایشان پیش از حضورشان در جلسه شرط كرده بودند كه اجر مادی برای این حضور در نظر نگیریم، آن هدیه را در روز ولادت حضرت علی(ع)؛ روز پدر، به پدری نیازمند تقدیم كردند.
وی در ادامه به بررسی محتوایی مجموعه غزل «راویه» سروده مریم جعفری آذرمانی پرداخت و گفت: این كتاب در ادامه سیر شعری شاعر است. شاعر تاكید بر قالب غزل و غزل نو دارد. مریم جعفری غزل را با شیوه نو در عصر ما میسرایند و كتابهایشان غالبا با همین عنوان منتشر میشود.
یوسفی افزود: غزلهای این كتاب، اندیشۀ كمالگرایانۀ شاعر را نشان میدهد. بُعد عاطفی كه معمولا در غزل انتظارش را داریم در این غزلها چندان جلوه و نشانی ندارند.
وی در ادامه گفت: حسی را كه بیشتر اشعار این مجموعه به مخاطب انتقال میدهد، حال گلهمندی و خشم شاعر است. گلهمندیهای شاعر در بعضی ابیات و بعضی اشعار نشان از ناامیدی شاعر دارد و در غزلهای دیگر نشانهایی دیگر.
یوسفی با اشاره به رسالتی كه بر عهده شاعر است، اظهار داشت: صداقت در تمام اشعار این كتاب قابل دریافت است. رسالت شعر هم همین است كه شاعر با خود و با مخاطب خود صادق باشد.
سپس یوسفی با مرور غزلهای این كتاب و خواندن گزیدهای از اشعار مجموعه غزل «راویه» به بررسی محتوایی شعرها با اشاره به برخی بیتهای آن پرداخت.
فاطمه طارمی مجری این برنامه با پایان صحبتهای یوسفی به جمعبندی سخنان او پرداخت و گفت: خانم یوسفی در بررسی محتوایی این كتاب معتقد هستند كه، شعر زبان سخنگوی شاعر است و سرودههای این مجموعه آیینه اندیشه و زیست فكری شاعر هستند. رویكرد محتوایی شعرها بیشتر انتقادی بوده است و این انتقاد از نوع وجدان بیدار است. چند واژه و پیام در اشعار مجموعه غزل «راویه» خود را بیشتر نشان میداده است. مفاهیمی مثل گلایهمندی، ظلم ستیزی و عدالتدوستی و از این قبیل مفاهیم.
در ادامه این جلسه ، مصطفی علیپور با نگاهی ساختاری به بررسی و تحلیل واژهها و زبان اشعار مجموعه غزل «راویه» پرداخت.
علیپور ضمن تقدیر از جرات شاعر در سرودن این گونه غزل اظهار داشت: استفاده از واژههایی غیرشاعرانه در شعر آن هم در قالب غزل كاری بسیار دشوار و جسورانه است. خانم جعفری توانسته این كار را در «راویه» انجام دهد.
وی با اشاره به خاطرهای مربوط به «نیما یوشیج» گفت: برای اولین بار یكی از اشعار نیما در مجلهای به چاپ میرسد. نیما در این رویداد بسیار مسرور بوده و آن شعر را مدام برای خود زمزمه میكرد. در همین لحظه پدر نیما، كه نیما در خاطراتش او را قهرمان مینامید، وارد خانه میشود و از نیما میپرسد كه چه شده است؟ نیما پاسخ داد: «یك نفر در حوالی جنگل یاغی شده است». پدرش در ادامه به او میگوید: بیچاره حتما تحریك شده است.
علیپور ادامه داد: نیما هر نوع شعری را یاغیگری میدانست. در این كتاب نیز شاعر طغیان كرده است. این طغیان اثر تحریك شدن شاعر است. همین ویژگی موجب شده تا اشعار مجموعه غزل «راویه» به هیچ شعری در جهان شباهت نداشته باشد.
وی افزود: اشعار خانم جعفری از وزن سنتی فارسی خارج نشده است. اما وزنهای جدیدی را تجربه كرده است. استفاده از واژههایی كه تا كنون در هیچ شعری به كار نرفته است، به نوعی كابوس است. اما این شاعر دست به این كار زده است. او توانسته واژههای غیر شاعرانه را پرداخت شعری كند.
علیپور با تاكید بر الهام شدن اشعار این مجموعه به شاعر گفت: كلمات استفاده شده در اشعار این شاعر كاملا نشان میدهد شاعر برای سرودن آن ها از قبل فكر نكرده است. این موضوع بیانگر آن است كه شعر به شاعر الهام شده است.
وی ادامه داد: از دیگر ویژگیهای اشعار این مجموعه، غیرقابل پیشبینی بودن قافیههای آن است. قافیهها در مجموعه غزل «راویه» خانم جعفری را نمیتوان پیشبینی كرد و جایی برای آنها در نظر گرفت. در بعضی اشعار این مجموعه ردیف نداریم. اما قافیهها به شكل عجیبی آورده شده است. حتی در تصور نیما هم با توجه به نظریههایی كه در حوزه قافیه دارد، این مطلب نبوده است.
علیپور افزود: آنچه من به عنوان یك معلم شعر انتظار دارم این است كه تغزل را از غزل حذف نكنیم. از نظر من بزرگ ترین و مهمترین نماینده غزل سعدی است. برای آنكه غزل را به آن معنای زیبایی شناسی و ذاتی غزل نزدیك كرده است.
سپس علیپور با خواندن گزیدهای از اشعار مجموعه غزل «راویه» به عنوان مثالی برای نظرات خود صحبتهایش را پایان داد.
مریم جعفری آذرمانی شاعر مجموعه غزل «راویه» با خواندن اشعاری از كتاب خود خاتمه بخش این جلسه بود.
ارسال دیدگاه