یادداشت سیاسی/
«امریکای ترامپ» و دلواپسی های اعراب
کاخ سفید در شرف تغییر و تحولاتی اساسی قرار دارد، به نحوی که بسیاری معتقدند رویکرد آمریکای دوران ترامپ با رویکرد اوباما در هشت سال گذشته در زمینه های امنیتی، سیاست داخلی و خارجی، اقتصادی و دیگر حوزه ها، تفاوتهای فاحشی را به خود خواهد دید.
محمد مهدی ملکی- اگرچه این تنها یک تحلیل و فرضیه براساس اظهاراتی است که ترامپ در دوران رقابتهای انتخاباتی و پس از آن به عنوان رئیسجمهور منتخب داشته؛ اما به احتمال قوی این رویه را دنبال خواهد کرد. به عنوان مثال می توان به رویکرد تهاجمی وی علیه چین با برقراری ارتباط با تایوان اشاره کرد که موجب خشم مقامات پکن شده است. به نحوی که آنها هشدار دادهاند در صورت ادامه این روند، ارتباط میان دو کشور با چالشهای زیادی مواجه خواهد شد.
در همین راستا یکی دیگر از مواردی که ترامپ نسبت به آن اظهارات منفی داشته، مساله اعراب منطقه غرب آسیا و به طور خاص متحدان منطقهای آمریکا همچون سعودیها، قطریها، امارات و برخی دیگر است. به نظر می رسد رئیس جمهور منتخب امریکا نظر چندان مثبتی نسبت به آنها ندارد و البته از شواهد می توان به این نتیجه پی برد که کابینه احتمالی دولت ترامپ نیز همچون او فکر می کند و شاید بتوان اینگونه تعبیر کرد که رویکرد کاخ سفید در دوران جدید، رویکردی «ضد عرب» خواهد بود.
ترامپ و تیم همراه وی بر این باورند که اعراب متحد آنها برای واشنگتن سودآوری ندارند و باید نسبت به روابط با آنها تجدیدنظر صورت گیرد. آنها معتقدند درآمد سرشار نفتی که آلسعود و برخی دیگر متحدان عربِ آمریکا به دست میآورند، به دلیل برخورداری از امنیتی است که آمریکا برای آنها به ارمغان آورده و اگر مایلند این وضعیت تداوم داشته باشد، باید هزینه آن را هم پرداخت کنند.
در این خصوص می توان به اظهارات ترامپ در دوران رقابتهای انتخاباتی خطاب به رقیب خود هیلاری کلینتون اشاره کرد که گفته بود «تو از کشوری حمایت مالی دریافت کردی که کمترین ارزش و اعتباری را برای حقوق زنان قائل نیست، کشوری با ساختار اجتماعی و سیاسی فرسوده» و این یعنی از منظر ترامپ، عربستان سعودی کشوری عقبافتاده به حساب میآید که بویی از دموکراسی، حقوق بشر و مدرنیته نبرده است.
از طرفی این رفتار آلسعود در دوران انتخابات آمریکا یعنی حمایتهای میلیاردی از هیلاری کلینتون نشان از آن دارد که ریاض جهت روی کار آمدن کلینتون برنامه داشته و او را به خط و مشی خود نزدیکتر میدیده و حال که وضع به گونه دیگری رقم خورده است، قطعاً نگرانیهای بسیاری را از دوران جدید آمریکا و رویکرد منفی احتمالی ترامپ دارد.
به اعتقاد برخی تحلیلگران حضور «ترزا می» نخستوزیر انگلستان برای اولین بار در جلسه شورای همکاری خلیجفارس و سخنرانی او در آن نشست و طرح اتهاماتی بیاساس و به دور از منطق و واقعگرایی در خصوص تهدید امنیتی تهران برای کشورهای منطقه و تضمین این مطلب از جانب وی که دولت انگلیس با درک این خطر برای کشورهای عربی حاضر به کمک امنیتی و حمایت از اعراب منطقه است؛ درواقع اقدامی در جهت پیدا کردن حامی جدید فرامنطقهای برای اعرابی است که به این نتیجه رسیده اند که در رویکرد جدید سیاست خارجی آمریکا جایی برای آنها نیست. بر این اساس است که متقابلا آنها هم درصدد پر کردن خلأ امنیتی ناشی از عدم حضور امریکا برآمدند و با انگلستانی که کهنه کار استعمار در دنیا بوده و از استصیال اعراب استقبال کرده و به دنبال حضور جدی تر در منطقه است، به اتحاد رسیده اند.
به هر حال باید منتظر ماند و دید ترامپ و تیم سیاست خارجی و امنیتی وی، چه رویکردی را نسبت به کشورهای عرب متحد خود در منطقه اتخاذ خواهند کرد. اگرچه امروز دیگر در طبقه تحلیلگران و نخبگان سیاسی، اندیشکدههای آمریکایی و اروپایی بر سر این مسئله که ریشه تفکری و ایدئولوژیک گروههای افراطگرای تروریستی چون القائده، جبههالنصره، داعش، بوکوحرام و... در وهابیت آلسعود نهفته است، اجماع نظر وجود دارد. اگر حمایتهای گسترده ریاض، دوحه و برخی دیگرهمراهان آنها از تروریستها نبود، امروز منطقه و جهان شاهد این میزان از خشونت و عملیاتهای تروریستی نبود.
امروز در آمریکا و اروپا این مطالبه به صورت جدی در سطح نخبگان و اندیشمندان غربی وجود دارد که باید با ریشههای فکری و ایدئولوژیکی تروریسم که ناشی از وهابیت سعودی است، برخورد جدی شود اما آنها هم میدانند که تا زمانی که دولتمردان غرب وابسته به دلارهای نفتی هستند، این اتفاق نخواهد افتاد و پر واضح است که در صورت ادامه این روند، این احتمال که در آیندهای نزدیک، ۱۱ سپتامبر دیگری را در آمریکا شاهد باشیم؛ وجود دارد مگر آنکه کاخ سفید در دوران ترامپ به گونه دیگری معادلات خود را با ریاض تنظیم کند.
ارسال دیدگاه