مریم بابایی کارگردان نمایش «سعادت لرزان مردمان تیره بخت»

امیدوارم که سعادت ها هرگز لرزان نشوند

نمایش «سعادت لرزان مردمان تیره بخت» این روزها در تماشاخانه فنی زاده بر روی صحنه است. این نمایش توسط یک گروه از اصفهان به کارگردانی مریم بابایی آماده اجرا شده است. آمدن از اصفهان به تهران و اجرا در یک تماشاخانه خصوصی از نکات جالب این گروه نمایشی است.

کد مطلب: ۵۳۶۷۵۹
لینک کوتاه کپی شد

مریم بابایی کارگردان این نمایش در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی پانا، درباره علت انتخاب این نمایشنامه گفت:« من در سال ۸۶ با این متن کار نمایشنامه خوانی را شروع کردم. آن دوره تمام شد اما متن «سعادت لرزان مردمان تیره بخت» برای من تمام نشد هر جا پاتوق تئاتری وجود داشت من این متن را با خودم می بردم و در آنجا نمایشنامه خوانی می کردم. این اتفاقات سبب شد که نوعی محبت و دین نسبت به این متن و آدم های آن پیدا کنم. احساس می کردم که به آنها مدیونم و باید دینم را به این آدم ها ادا کنم.»

وی درباره مواجهه با این متن نمایشی افزود:« نمی دانم تا چه حد در این قضیه موفق بوده ام ابتدا به صورت سطحی با متن روبرو شده بودم. و لایه های زیرین متن را درک نکرده بودم اما بعد از اینکه بیشتر وارد وادی تئاتر شدم و با دیدن موضوعاتی که دغدغه می شوند و روی صحنه می روند بیشتر برایم سوال ایجاد شد. احساس کردم که چیزی داخل این متن سعادت لرزان هست که باعث می شود که من آن را رها نکنم. نمی دانم آن حس چیه؟ عشقه، علاقه است ؟ اما چیزی که من حس می کنم درد است. واقعا چیزی که باعث شد متن را فراموش نکنم درد درون متن بود. روح انگیزهای( یکی از شخصیت های نمایش) زیادی وجود دارند که شرایط زندگی به آنها آسیب وارد کرده است. بتول های زیادی وجود دارند که آن بخش از دختران فراری را تشکیل می دهند و در خانه ایران ما روزبه روز این اتفاقات پررنگ تر اتفاق می افتد. گر چه متن متعلق به سال ۶۸ است و برای ۲۰ سال پیش نوشته شده است اما این اتفاقات به شکل های دیگری در جامعه دیده می شود.»

وی درباره روند اجرای این نمایشنامه گفت:« کار من بسیار سخت بود انگار ادعای بزرگی بود که کسی مثل من بخواهد نمایشنامه «سعادت لرزان مردمان تیره بخت» را اجرا کند. ولی یک جمله معروف وجود دارد و آن این است که هیچ وقت بخاطرترس از شکست اجازه نده که تو را از میدان مبارزه دور نگه دارند. ممکن است که تئاتر من سروصدا ایجاد نکند و اتفاق خاصی برای آن نیافتد. اما اینها باعث نشد که من کوتاه بیایم و با خودم بگویم که حرف آخر در این تئاتر زده شده و جای کار بیشتر برای من باقی نگذاشته است. من و گروهم از فروردین ماه امسال درگیر این نمایشنامه بودیم. برای نمایشنامه خوانی به جشنواره نمایشنامه خوانی استاد فنی زاده آمدیم و از جمله کارهایی بود که خوش درخشید. در این جشنواره قرار بر این بود که از کارهای اول تا سوم برای اجرا در تماشاخانه فنی زاده حمایت شوند که واقعا این اتفاق از طرف مدیریت تماشاخانه آقای علی نژاد رخ داد. این را هم بگویم که من برای اجرا در استان اصفهان پیگیر این کار شدم اما مسئولین اداره ارشاد اصفهان با ما راه نیامدند و ممیزی های بی شماری در کار وارد کردند که اساسا دیگر چیزی از متن باقی نمانده بود بنابراین ما خودمان را اندازه آنها نکردیم. یک گروه از اصفهان برای اجرا در تهران سختی های خاص خودش را دارد. اما بچه ها همگی عاشقانه وقت گذاشتند و انرژی گذاشتند و برایشان مهم نبود که با یک مخاطب یا سالن پر اجرا بروند. برای یک مخاطب اندازه سالن پر انرژی می گذارند. چون آنها هم نسبت به آدمهای نمایشنامه احساس دین می کنند. امیدوارم که سعادت ها هرگز لرزان نشوند.»

این کارگردان جوان درباره ضمن اشاره به ویژگی های سالن فنی زاده و همخوانی آن با متن نمایش داشت گفت:« قطعا اجرا در سالن بلک باکس برای این نمایش بهتر است و سالن فنی زاده هم مدنظرم بود به صورت دوسویه، اینکه در زندگی روزمره مردم و زندگی شان یک سویه نیست و حتی میزانسن دادن به صورت یک سویه دادن برای من سخت بود. دو سویه بودن را هم طراح صحنه کارم پیشنهاد داد اما سالن دراز است و امکانش فراهم نبود و همچنین پر کردن سالن هم دلیل دیگری است. اگر من یکبار دیگر بخواهم این متن را اجرا کنم مخاطبانم و بازیگران در فضایی بازتر و نزدیک تر به هم متن را اجرا می کنیم.»

وی همچنین درباره میزانسن های نمایش افزود:« هدف من بیشتر روی دوسویه بودن اجرا بود. اگر دقت کنیم آدم های این خونه با هم دیالوگ نمی گویند. همدیگر را نمی شنوند. هر لحظه هر کسی از دیگری غافل است. من چنین حسی داشتم. تجمیع بین آنها نمی بینیم همه اش فاصله است و پرتاب شدن. همه به نوعی تنها هستند. چیزی که در میزانسن ها مد نظرم بود بی توجهی های آدمها نمایش نسبت به یکدیگر و روی گرداندن آنها نسبت به هم بود. غافل شدن از یکدیگربود.»

وی در پاسخ به این سوال که وضعیت تئاتر استان اصفهان را چگونه ارزیابی می کنید، گفت:« من هیچ صحبتی در اینباره نمی کنم فقط به شما می گویم که بروید در جشنواره تئاتر استان اصفهان و کارگردانی ها و بازیگری های اول تا سوم را فقط ببینید. همه جوابها درباره تئاتر استان اصفهان را خواهید فهمید. من در آنجا به شدت مشکل و اصطحکاک داشتم. درباره اجرای «سعادت لرزان ...» به من می گفتند که اعضای شورا تصمیم گیرنده اند. با تک تک اعضا صحبت می کردم همه موافق بودند اما وقتی شورا تشکیل می شد و دور یک میز جمع می شدند حرفشان چیز دیگری می شد. من هم به آنهاگفتم کسی که تصمیم می گیرد آن میز شورا است و شما اعضای شورا فاقد قوه تعقل و فکر هستید. آنها از کار من ایراد می گرفتند که نمایش سیاه نمایی دارد. من می گویم سیاه نمایی وقتی است که تماشاگر بعد از دیدن کار حس بدی داشته باشد. فیلم کار را که به دیگران نشان می دهم کسی حس بدی ندارد. آنها حس آرامش و همدردی نسبت به کار دارند. همذات پنداری نسبت به شخصیت ها دارند. به آنها گفتم سیاه نمایی وقتی است که کاری را روی صحنه ببری با ذکر نام یک نمایش و کارگردان آن که در پایان این نمایش این حس به تماشاگر دست می دهد که خودکشی کند. تک تک نمایشهایی که در اصفهان تایید کرده بودند و اجرا رفته بودند را برایشان نام بردم که در آن نمایش به مسئولین نظام توهین شده بود، مسائل همجنسگرایی دیده می شود و ... در عین حال همه اعضا این موارد را قبول می کردند که این اتفاقات افتاده است. در نهایت من فکر می کنم که این گردن کلفتی برخی از این کارگردان هاست که می توانتد همه جوره کار کنند اما شاید چون من یک زنم و زورم به آنها نمی رسد نباید کار کنم. کسی هستم که در عرصه تئاتر دارم عاشقانه تلاش خودم را می کنم اما به کجا برسم این را خدا می داند.»

مریم بابایی در پاسخ به این سوال که آیا این نمایشنامه که در سال ۶۸ نوشته و چاپ شده است برای اجرا در سال ۹۵ ویژگی های لازم این دوره را دارد، گفت:« هوشمندی نویسنده حاکم بر این متن است. اتفاقاتی که در متن می افتد و شخصیت هایی که در متن هستند نمادین هستند. همه اینها و زیرلایه عمیق متن وجود دارد. شما علیرضا را می بینید که به عنوان ناجی خانواده کشته می شود این اتفاقی نیست که فقط در یک جا رخ داده باشد این اتفاقی است که در جاهای مختلف دنیا رخ داده است. پدری که نمی تواند دخترش را بزند خودش را می زند. استیصال یک پدر برای یک خانواده که نسبت به آن احساس مسئولیت دارد. این فقط یک زندگی عادی روستایی نیست. این موارد باعث شده که متن به تنوع های فراوانی در اجرا در سالیان دست بیابد.»

نمایش «سعادت لرزان مردمان تیره بخت» تا ۳۰ شهریور ماه هر روز ساعت ۱۹ در تماشاخانه فنی زاده بر روی صحنه می رود.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار