گزارش پانا به مناسبت روز محیط بان؛

محیط بانان؛ حامیان بی‌دفاع محیط زیست

۲۸۵۰ محیط بان وظیفه حفاظت از ۱۷ میلیون هکتار از عرصه های طبیعی حفاظت از کشور را بر عهده دارند. محیط بانان حامیان بی دفاع محیط زیست هستند و به رغم اینکه ضابط قضائی هستند اما از حمایت قضائی لازم برخوردار نیستند.

کد مطلب: ۵۲۶۲۳۶
لینک کوتاه کپی شد
به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، هر ساله روز ولادت حضرت علی بن موسی الرضا(ع) و ضامن آهو را به عنوان روز محیط بان نامگذاری کرده اند، روزی که مقام محیط بان در آن گرامی داشته می شود. محیط بانان که محافظان عرصه های طبیعی هستند همواره در معرض انواع خطر هستند و گاهی جان خود را نیز در این راه پر خطر از دست می دهند.


حفاظت از محیط زیست برای فعالان عرصه طبیعت به دلایل مختلف، آسیب زا و پر مخاطره است. بر اساس قانون حفاظت محیط زیست و بر اساس آیین نامه و دستور العمل ناشی از آن تکالیفی بر عهده محیط بانان قرار دارد، اما در کنار تکالیفی که بر عهده این افراد است نیاز به حمایت زیادی دارند که تا کنون این هدف محقق نشده و نتیجه آن شهادت ۱۱۹ محیط بان در کشور بوده است.


کمبود نیرو یکی از مهم ترین مشکلاتی است که در حوزه محیط بانی با آن مواجه هستیم و ساماندهی نیروهای محیط بانی وحمایت مادی و معنوی از این افراد نیازمند توجه بیشتر دولت است. در واقع طبق آنچه که از سوی سازمان محیط زیست اعلام می شود هم اکنون حدود ۲ هزار و ۸۵۰ محیط بان داریم که این تعداد باید از قلمرویی به مساحت ۱۷ میلیون هکتار در چارچوب مناطق حفاظت شده، پارک های ملی و مناطق شکار ممنوع، حفاظت کنند.


هر چند به گفته مسئولان خلأ قانونی برای حمایت از محیط بانان نداریم اما اتفاقات تلخ سال های اخیر گویای چیز دیگری است .اتفاق تلخی که در تیرماه امسال شدت گرفت به طوری که در اوایل تیرماه طی دو روز، سه تن از محیط بانان در مواجهه با شکارچیان متخلف به شهادت رسیدند.


شهادت محمد دهقانی، پرویز هرمزی محیط بانان منطقه حفاظت شده گنو در استان هرمزگان و منوچهر شجاعی محیط بان پارک ملی بمو در استان فارس توسط شکارچیان متخلف واکنش های مختلفی را در جامعه به وجود آورد که به دنبال آن خلأ حمایت قضایی برای حفظ جان محیط بانان پررنگ تر شد.


با اینکه محیط بانان ضابط قضایی هستند اما در استفاده از اسلحه با مشکل مواجه می شوند و آنچنان که باید مورد حمایت سازمان و نهادهای مربوطه قرار نمی گیرند اما پس از این حادثه رئیس سازمان حفاظت محیط زیست از تدوین لایحه ای برای حمایت از محیط بانان خبر داد و اعلام کرد که این لایحه همه مشکلات محیط بانان اعم از کمبود نیرو، حقوق و حمایت های قانونی و قضایی دیده شده و طبق آخرین اظهار نظر معصومه ابتکار این لایحه هم اکنون در اختیار کمیسیون اجتماعی دولت قرار داشته و پس از بررسی به مجلس ارسال می شود.


به گفته معصومه ابتکار، لایحه حمایت از محیط بانان در مرحله کارشناسی قرار دارد و یکسری از کارشناسان معتقدند خلأ قانونی برای حمایت از این قشر نداریم اما برخی از حقوقدانان معتقد هستند که می توان قوانین فعلی را تقویت کرد.


تشدید حمایت‌های قضائی از محیط بانان


همچنین سیدمحمد مجابی معاون امور پارلمانی سازمان حفاظت محیط زیست درباره تدوین لایحه حمایت از حقوق محیط بانان به خبرنگار پانا گفت: با تصویب این لایحه حمایت های قضائی برای محیط بانان تشدید می شود.


به گفته مجابی، قوه قضائیه و مجلس شورای اسلامی نسبت به تدوین لایحه حمایت از حقوق محیط بانان نظر مساعد دارند و سازمان محیط زیست نیز برای حمایت از حقوق قضائی محیط بانان از هیچ تلاشی دریغ نمی کند.


علی رغم اینکه محیط بانان به حمایت قضائی و مالی از سوی سازمان محیط زیست و نهادهای مربوطه نیازمند هستند اما تخصصی بودن حوزه کاری این افراد نیز بر کسی پوشیده نیست. آموزش محیط بانان یکی از موضوعاتی است که از ابتدای دولت یازدهم مورد تأکید سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت و تا کنون چند مرحله از دوره های آموزشی به محیط بانان برگزار شده است.


به گفته رئیس سازمان محیط زیست، محیط بانان آموزش های تخصصی ویژه ای را در زمینه های حقوقی، سلاح، تنوع زیستی، تعامل با جوامع محلی، مدیریت و توان افزایی برای کار در شرایط سخت محیطی می گذرانند.


ابتکار اعلام کرد: امسال ۶۰۰ نفر از محیط بانان مورد آموزش محیط بانی قرار گرفتند، در حال حاضر نیز ۱۵۰ محیط بان در کرج در حال گذراندن دوره‌های آموزشی هستند. ضمن اینکه سفر آموزشی محیط بانان به اتریش نیز در شهریورماه انجام می شود و تا پایان سال ۲۰۰ نفر آموزش تخصصی خواهند دید.


تجهیز محیط بانان نیز از اقداماتی است که باید انجام شود و محیط زیست کشور فاصله زیادی با تحقق اهداف این بخش دارد تا مناطق تحت حفاظت بهتر مدیریت شود. به گفته معصومه ابتکار سازمان حفاظت محیط زیست در جهت کمک به محیط بانان در حفاظت از مناطق تحت مدیریت خود، به دنبال توسعه تجهیزات و دوربین های پایش هوشمند بوده که در برخی استان ها این نوع پایش اعمال شده، ولی برای توسعه آن به اعتبارات لازم وابسته است. از فناوری های جدید کمک و تجهیز محیط بانان، پهباد بوده که با همکاری معاونت علمی و فناوری رییس جمهور و وزارت دفاع در حال انجام است.


کمبود نیروی انسانی و اعتبارات مهم‌ترین دغدغه محیط بانان


عزیزی یکی از محیط بانان مناطق حفاظت شده در غرب کشور درباره مشکلات محیط بانی به خبرنگار پانا می گوید: در حال حاضر محیط بانی دو مشکل عمده دارد که این دو مشکل کمبود نیروی انسانی و کمبود اعتبارات برای خرید تجهیزات حفاظت از محیط زیست در مناطق حفاظت شده است.


این محیط بان ادامه می دهد: حفاظت از مناطقی که تحت پوشش سازمان محیط زیست است، از حساسیت بالایی برخوردار است و هر یک از محیط بانانی که در این مناطق مشغول به فعالیت هستند از جان و دل مایه می گذارند و شاید از زندگی شخصی خود برای حفظ عرصه های حفاظت شده، بگذرند.


عزیزی درخصوص عملکرد دولت یازدهم در حوزه محیط زیست می گوید: خوشبختانه وضعیت نسبت به سال های گذشته بهتر شده اما در کنار اینکه محیط بانان خواستار افزایش حقوق و دستمزد هستند با توجه به مخاطراتی که برای شغل محیط بانی وجود دارد، نیازمند حمایت قضائی در این حوزه نیز هستند.


حقوق و دستمزد محیط بانان با حجم کاری آنان قابل مقایسه نیست


همچنین نجف جمشیدی محیط بان مناطق حفاظت شده استان بوشهر نیز به خبرنگار پانا می گوید: همچنان کمبود نیروی انسانی مهم ترین دغدغه محیط بانان در مناطق مختلف تحت پوشش است که اگر به اندازه کافی نیروی انسانی وجود داشته باشد شاید از دغدغه های محیط بانان کاسته شود.


این محیط بان معتقد است: حقوق و دستمزد محیط بانان با حجم کاری آنان قابل مقایسه نیست و بسیاری از محیط بانان نیروی قراردادی هستند که لازم است مسئولان سازمان محیط زیست نسبت به مساله استخدام نیروهای محیط بانی توجه لازم را داشته باشند.


وی ادامه می دهد: محیط بانان نیاز به حمایت دارند، حمایت در بخش های مختلف محیط بانی ضرورت دارد این حمایت مشمول حمایت معنوی و مادی می شود.


تعداد محیط بانان با استانداردها قابل مقایسه نیست


اکبری یکی دیگر از محیط بانانی که در مناطق حفاظت شده شمال شرق کشور مشغول به فعالیت است با تبریک روز محیط بان به مشکلات محیط بانان اشاره کرده و به خبرنگار پانا می گوید: موضوع کمبود نیروی محیط بانی را همه مسئولان می دانند اما باید برای تأمین آن چاره جدی اندیشیده شود. در حال حاضر تعداد محیط بانان از استانداردهایی که برای این حوزه تعریف شده بسیار پایین تر است و اصلا قابل مقایسه نیست بنابراین اگر از این موضوع حمایت نشود انگیزه محیط بانان رفته رفته از بین می رود.


وی معتقد است: یکی از مسایلی که باعث رنجش محیط بانان می شود، مساله مهارتی بودن محیط بانان است که عده ای می گویند محیط بانان تخصص لازم را ندارند. شاید در سال های گذشته این موضوع وجود داشت اما در طول سه سال گذشته اقدامات خوبی برای آموزش محیط بانان انجام شده و می توان گفت در حال حاضر بسیاری از محیط بانان مهارت تخصصی لازم را دارا هستند اما فقط موضوع تجهیزات محیط بانی است که این موضوع به اعتبارات سازمان محیط زیست مربوط می شود.


محیط بانان نیازمند حمایت قضائی هستند


احمد مرادی نیز که از محیط بانان مناطق حفاظت شده در غرب کشور است درباره مشکلات محیط بانان به خبرنگار پانا می گوید: محیط بانان نیازمند حمایت قضائی هستند. درست است که محیط بان ضابط قضائی است اما جان خود را در این مسیر از دست می دهد اما کسی آنگونه که باید از حقوق محیط بان حمایت نمی کند که به اعتقاد بنده این بزرگترین ضعف در حوزه محیط بانی است.


این محیط بان ادامه می دهد: لباس محیط بانی مقدس است و یک محیط بان نباید فقط دغدغه معیشتی داشته باشد اما در حال حاضر تأمین معیشت مهم ترین دغدغه اکثر محیط بانان است. از طرفی محیط بانانی که تازه وارد عرصه محیط بانی می شوند دغدغه استخدام دارند که متأسفانه به این دغدغه آن ها علی رغم کمبودهایی که وجود دارد پاسخ داده نمی شود.


به هر حال باید منتظر ماند لایحه حمایت قضائی از محیط بانان در هیأت دولت تصویب و به مجلس شورای اسلامی ارسال شود تا اتفاق جدیدی در حمایت از حقوق محیط بانان شاهد باشیم.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار