گفتگو با بازیگران فیلم «ایستاده درغبار» (بخش اول)

«ایستاده در غبار» در ژانر دفاع مقدس یک اتفاق تازه است

هادی حجازی فر بازیگر نقش احمد متوسلیان در فیلم سینمایی ایستاده در غبار گفت: «ایستاده در غبار» در ژانر دفاع مقدس یک اتفاق تازه است.

کد مطلب: ۵۱۳۸۷۳
لینک کوتاه کپی شد

در نخستین روزهای سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر در کنفرانس خبری فیلم «ایستاده درغبار» خبرنگاری از حسین مهدویان پرسید که شایع شده است که این فیلم در مرحله اول توسط بازبین ها در بخش مسابقه جشنواره پذیرفته نشده است اما با لابی گری و تحت فشار قرار دادن بازبین ها فیلم به بخش مسابقه راه یافته است. همین سوال قبل از نمایش فیلم شائبه اینکه با فیلمی فاقد استانداردهای لازم مواجه هستیم را بیشتر در ذهن تماشاگران ایجاد کرد. اما بعد نمایش رسمی فیلم در جشنواره نادرستی شایعات خود را نشان داد. و هنگامی که فیلم عنوان بهترین فیلم جشنواره فجر را بدست آورد نشان داد که نگاه داوران به فیلم ها نه از روی ابراز نظرهای جانبدارانه افراد غیر مسئول بلکه نگاهی واقع بینانه همگام با مخاطبان سینمای ایران است. این روزها این فیلم به مرحله اکران عمومی رسیده است و علیرغم فرم روایی متفاوتش توانسته است فروش خوبی در گیشه داشته باشد. با هادی حجازی فر و سوده ازقندی دو بازیگر نقش های حاج احمد متوسلیان و پرستار مریم کاتبی گفتگویی درباره چگونگی ساخته شدن این فیلم انجام داده ایم که در زیر می خوانید.

چگونه شما برای بازی در این نقش انتخاب شدید؟

حجازی فر : من برای یک کاری در کیش بودم. آقای امینی بازیگردان و انتخاب کننده بازیگر در این فیلم که از هم دانشگاهی های دوره فوق لیسانسم بود، با من تماس گرفت. از آنجایی که در دانشگاه امینی، کارهای زیادی از من دیده بود با من تماس گرفت و گفت برای بازی در فیلم ایستاده در غبار باهات تماس گرفتم. ازش پرسیدم برای چه نقشی ؟ گفت: برای نقش احمد متوسلیان. من خندیدم و گفتم من هیچ شباهتی به ایشان ندارم. بعد از مدتی دوباره تماس گرفت و گفت : هادی بیا یک تست گریم بده. این در حالی است که من را دوباره به حسین مهدویان پیشنهاد می کند و حسین هم می گوید که این آدم اصلا شبیه متوسلیان نیست. اما می گفت که بازیگر بودن شخص، خلاقیات او و فیزیک او برای ما خیلی مهم بوده است. و ابراهیم هم خوب من را می شناخت. بعد آمدیم و تست گریم دادیم و حسین هم آمد و دید و گفت: این خودش است. و بالاخره آن چیزی که من مدتها منتظرش بودم اتفاق افتاد؛ بازی در نقش اول یک فیلم سینمایی . البته یک کمی هم شانس چاشنی این کار بود.

ازقندی : من هم از طریق آقای ضمیرپرداز که او هم کار انتخاب بازیگر فیلم را انجام می داد به پروژه اضافه شدم. او از دوستان تئاتری قدیمی من بودند و به من این نقش را پیشنهاد کردند و از من خواستند که تست گریم بدهم که آیا آن چیزی که مورد نظرشان است حاصل می شود یا نه. من هم رفتم و آقای خلج کار گریم را که انجام دادند آقای مهدویان آمد و دید و مرا برای این نقش انتخاب کردند.

آیا شخصیت پرستار مابه ازای بیرونی داشته است یا اینکه پرداخته ذهن نویسنده بوده است؟

ازقندی : هیچ یک از شخصیت ها تا جایی که من اطلاع دارم پرداخته ذهن نویسنده و کارگردان نیست. تمام شخصیت ها مابه ازای بیرونی دارند.

ما بعد از دیدن فیلم احساس می کنیم که نوعی رابطه احساسی بین احمدمتوسلیان و پرستار وجود دارد که البته خیلی نامحسوس است، احساسی که بیشتر از جانب پرستار نسبت به احمدمتوسلیان دیده می شود .

حجازی فر : یک عشقی از جانب پرستار کاتبی به حاج احمد وجود داشته است که در فیلم خیلی ظریف پرداخت شده است. من به حسین هم گفتم شاید یکی از دلایلی که حاج احمد موقعی که مجروح می شود و می خواهد که او را بی هوش نکنند، حس هایی است که نسبت به پرستار دارد و می ترسد که این حرف ها به میان بیاید. این صحنه های فیلم خیلی انسانی است. یک جایی هم هست که کاتبی می گوید ما فکر می کردیم که عید جنگ تموم می شه. هر سال عید فکر می کردیم که عید جنگ تموم می شه.

ما اگر شخصیت آقای متوسلیان را کنار بگذاریم، می توانیم بگوییم واقعا داریم یک فیلم می بینیم.

حجازی فر : کاملا همین گونه است . ما به ندرت فیلم هایی می بینیم که انبوهی از هنروران در آن شرکت داشته باشند یا تعدد صحنه های جنگی، طبیعت و ... که همه آنها صحنه های خارجی و به لحاظ فیلمی تولید آنها سخت است. در این فیلم همه چیز داریم. فروش فیلم هم بد نبوده است. ناراضی هم نیستیم. ولی به نظر من خیلی بیشتر از اینها حقش است که دیده شود. ما الان تبلیغات تلویزیونی نداریم. متاسفانه کسانی گه از بیرون به موضوع نگاه می کنند فکر می کنند که الان چه حمایتهای آنچنانی از ما می شود در حالی که اینچنین نیست. الان شما سالن های ما را در شهرستانها نگاه کنید اصلا خبری نیست. ما یک سالن در مشهد داریم . در تبریز سانس های ما تا قبل از ساعت ۶ است آن هم در ماه رمضان. خیلی دارند ما را اذیت می کنند در حالی که این فیلم را هر کسی رفته و دیده، ناراضی برنگشته است.

چرا تلویزیون تبلیغات فیلم را متوقف کرده است؟

حجازی فر : راستش من که از این روابط و ضوابط اصلا سردرنمی آروم. اوایل اکران تبلیغات فیلم را خوب پخش می کرند. ولی الان دیگر خبری نیست.

شاید چون پخش تیزرهای رایگان فیلم تمام شده است؟

حجازی فر : احتمال این هم وجود دارد. در بخشهایی، خبرهای فیلم خوب پوشش داده می شود. اما این فیلم برای دیده شدن به بیش از اینها نیاز دارد. این فیلم را نمی شود مثل سایر فیلم ها با آن برخورد کرد.

شما در این فیلم گریم فوق العاده ای داشتید ، اگر هر جای دیگری بجز اینجا شما را می دیدیم محال بود که تشخیص بدهم که شما بازیگر نقش احمدمتوسلیان بوده اید؟

حجازی فر : اتفاقا خیلی از کسانی که بعدا متوجه می شدند که من این نقش را بازی کرده ام، باور نمی کردند؛ چون شباهت چندانی از لحاظ ظاهری به آقای متوسلیان نداشتم و من توضیح می دادم که همه چیز را برای من ساخته اند، اعم از ریش و دماغ و ... واقعا یکی از سختی های این کار، گریم بود. من روزی ۵ ساعت زیر گریم بودم. ۳ ساعت و نیم برای گریم و ۱ ساعت و نیم هم بعد از پایان کار صرف پاک کردن گریم می کردیم. هر بار هم یک لیتر استون ملک به پوستم می مالیدم و بعد از اینکار مجبور بودم که با پماد بتامتازون صورتم را مرطوب کنم که جای چسب ها، پوستم را زخم نکند. در حین فیلمبرداری هم گرما و خارش پوست خیلی آزار دهنده بود.

البته شما بخاطر سابقه تئاتری با این گریم چندان بیگانه نبودید؟

حجازی فر : راستش نه تا به این حد. من تا این حد گریم را تجربه نکرده بودم. شما تصورش را بکنید در شهرک دفاع مقدس زیر موج انفجار و فیلمبرداری، تازه ما قبل از شروع کار یک دوش خاک هم داشتیم. خیلی شرایط سختی بود. از اینجا رفتیم مریوان با هوای سردش و بعد کوه نوردی باید می کردیم. واقعا فیلم در شرایط سختی ساخته شد. روزها که در مریوان فیلمبرداری می کردیم وقتی بر می گشتیم شب ها را من می رفتم دویدن فقط به این خاطر که پاهایم دچار گرفتگی عضله نشوند و دوباره فردا بتوانم سرپا باشم. و فیلمبرداری را از سر بگیریم.

نظر شما درباره فیلمنامه این فیلم چیست؟

حجازی فر: به نظرم فیلمنامه کاملی بود. من بین بازبینی پنجم و ششم اضافه شدم. یک صحنه هایی بود در فیلمنامه که باید حذف می شد. همیشه حرف از این بود که این صحنه، آن صحنه نباشد. ما تا روز آخر حتی تا لحظه اکران در حال جنگیدن بودیم. ما هم حین فیلمبرداری و هم حین خواندن متن فیلمنامه پیشنهاداتی داشتیم.

آیا فیلم خیلی زیاد به قالب مستند شبیه نبود؟

حجازی فر : به نظرم فیلم ادای مستند را در می آورد. بخاطر اینکه همه اینها در واقعیت اتفاق افتاده است به اضافه چاشنی تخیل کارگردان. این تخیل خیلی درهم تنیده است. یک نفر پیشنهاد می داد که اگر فیلم دیالوگ داشت خیلی بهتر بود. خوب حالا هادی حجازی فر یک جمله می گوید: برادران به لطف خدا و...ما این این مرحله را پیروز می شویم. گفتم این دیالوگ از زبان من و در شرایط حاضر برای نسل معاصر خنده داره. اما وقتی این صدا متعلق به احمد متوسلیان باشد می دانم که این صدا از جایی از گذشته می آید و آن را می پذیرم اگر صدای من بود خیلی از باورها را به خطر می انداخت یا اگر فرض کن کلوز آپ می گرفتیم گریم ما لو می رفت. همه چیز در راستای آن بود که شبیه مستند های آن دوره از جنگ باشد. فیلم الان ممکن است که به نظر یک نفر جاهایی از آن شبیه جنگ آن زمان نباشد و بگویند اینجا شبیه نیست، اما چون فیلم سعی کرده است که شبیه فیلم های روایت فتح آن دوره باشد، فیلم هایی که مردم از آن حافظه تاریخی دارند، در برابر بعضی موارد که عینا شبیه نباشد مقاومت نمی کنند. راحتتر می پذیرند آن را و دوستش دارند.

شما به عنوان بازیگر نقش حاج احمدمتوسلیان آیا اگر براستی جای او را داشتید تمام این مسیری را که حاج احمد طی کرده است را طی می کردید مسیری که در انتها به اعزام به لبنان و ربوده شدن منتهی شد؟

حجازی فر : این سوال متفاوت ترین سوالی است که تاکنون راجع به این فیلم از من پرسیده شده است. طبیعتا این آدم ها برای من آدم های دوری نبودند. در خانواده پدری ام بسیاری در جبهه حضور داشتند. دو تا از عموهایم در جنگ شهید شدند. عموی دیگرم شیمیایی شده است. پدرم هم در جبهه حضور داشته است. من به بچه ها می گفتم، زمانی که در جنگ عملیات می کردند ما استرس می گرفتیم چون فردای آن روز بلندگوها می آمدند و اسامی شهدا را اعلام می کردند. چون این آدم ها همیشه برای من مورد احترام بودند و من از نزدیک آنها را لمس کرده ام. من فکر می کنم حاج احمد همین طور که جلو می رفت پخته تر می شد. چون من هم باید این را در بازی ام نشان می دادم. من باید در پاوه نسبت به مریوان بازی متفاوت تری ارائه می کردم. در مریوان اشتباهات پاوه را تکرار نمی کند. پخته تر عمل می کند. شاید الان وقتی به آن سخنرانی پاوه نگاه کنیم ، آن سخنرانی از لحاظ سیاسی اشتباه باشد. هرچند بسیاری از واقعیات را می گوید و مخاطب هم آن را دوست دارد. چیز دیگری که ما سعی کردیم در فیلم نشان دهیم سختگیری های متوسلیان برای آموزش بود. در زمان جنگ از این حرفها بود که نیروها را همین جوری می فرستادند جلوی خط. این سختگیری ها برای من قابل فهم است. وقتی که در جنگ آن بی سیم را بالا می برد به این معناست که دیگر کم آورده است چون از صبح تا ظهر ۵ نفر از فرمانده گردان هایش را از دست داده است و شرایط بسیار سختی را می گذراند. و این را هم بگویم که من نمی توانم قضاوت کنم. الان نمی توانم بگویم من چکار می توانستم در آن زمان بکنم. هرچند آن زمان که کلاس پنجم بودم دوست داشتم بنا به طبعی که وجود داشت کارهایی انجام دهم. مطمئنا من اگر جبهه می رفتم قسمت های تبلیغات می رفتم. قسمت های پشت خط. واقعا در این فیلم همین انفجارها را که می زدند ما تحمل آن را نداشتیم. گر چه می گفتند که این انفجارها جنگی نیستند؛ اما تمام ذهن ما روی این انفجارها بود. با خودم فکر می کردم آن کسی که جلو می آید و مقابل تانک های تی ۷۲ می ایستد چه دل و جراتی داشته است.

اگر شما جای آقای مهدویان بودید شخصیت احمدمتوسلیان و فیلم را چگونه می ساختید؟

حجازی فر : من شاید بیشتر از مهدویان جلو می رفتم . الان که فیلم این موفقیت ها را کسب کرده است. شما تصور کنید زمانی که دارید فیلمی می سازید که ساختار متفاوتی دارد خیلی ریسک و دل و جرات می خواهد. سرمایه ای برای ساخت فیلم و باور یک مجموعه برای ساخت آن. ولی من الان که کار را می بینم فکر می کنم که ما می توانستیم بیشتر به بعضی جنبه های انسانی حاج احمد بپردازیم. هم اشتباهات و هم کارهای بزرگی که انجام داده است. الان خیلی کارهای بزرگی هست که ایشان در کردستان انجام داده است که اگر آنها را نشان می دادیم ممکن بود که تماشاگر آنها را باور نکند. مثلا در مریوان حاج احمد پسربچه ای را می بیند که گدایی می کند او را را دعوا می کند و ازش می پرسد بابات کجاست؟ پسربچه می گوید: بابام از نیروهای کومله بوده و کشته شده. حاج احمد از بودجه سپاه برای آن خانواده مقرری تعیین می کند. این چیزی است که ثبت شده ، اما الان پذیرفتنش برای مردم سخت شده. مهدویان بعضی چیزها را بخاطر باور امروز مردم از آنها گذشته و کاملا هم حق داشته است. من فکر می کنم که کمی شجاعانه تر از حسین البته با تجربه ای که الان بدست آوردم عمل می کردم.

بعضی از فیلم های ما که به شخصیت های تاریخی می پردازنند این گونه افراد را مبری از خطا نشان می دهند که این وجهی غیر انسانی است. این گونه شخصیت ها برای تماشاگر باور پذیر نیست چون دور از ذهن مخاطب هستند. یک مورد از تفاوتهای فیلم های غربی نسبت به شخصیت فیلم های ما همین نکته است که شخصیت های آنها دست یافتنی تر هستند!

حجازی فر : ما در این فیلم از ژانر کلاسیک جنگی تبعیت کردیم. هم ضعف آن را نشان می دهد هم نقطه قوت کار را. شخصیت سیاه وسفید نیست. در ژانر دفاع مقدس ما این یک اتفاق تازه است.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار