تبدیل تهدیدها به بحران!/۸
یک ساعت و نیم طلایی؛ زمانی برای ویران کردن دیپلماسی کشور
گاهی برای ویران کردن آنچه ماه ها و سالها ساختنش هزینه برده یک روز کافی است؛ حتی بعضی وقت ها می توان حاصل تمام تلاش ها و هزینه کردن های دستگاه اجرایی کشور برای کاهش تنش و ایجاد آرامش در روابط بین الملل کشور، طی یک ساعت و نیم بر آب می رود.
به گزارش خبرنگار سیاسی پانا، قرار است در همین روزها بخشی از حکم آمرین حمله به سفارت عربستان اعلام شود؛ هر چند چند روزی هم از وعده اولیه قضایی برای اعلامش گذشته اما لازم است تا حد ممکن بر ابعاد این فاجعه، شناخت جامع تری داشت. از این رو به بررسی آن پرداخته ایم.
بالا رفتن از دیوار سفارت عربستان، به آتش کشیدن بخشی از بنای ساختمان سفارت و غارت اموال آن اتفاقی بود که ۱۲ ام دی ماه سال گذشته حوالی ساعت ۱۰ شب، و در مدت یک ساعت و نیم در تهران افتاد.
در مشهد نیز، این اتفاق افتاد و خودسرها پرچم عربستان را از ساختمان کنسولگری این کشور پایین کشیده و برخی از آنان موادی آتشزا به ساختمان کنسولگری عربستان پرتاب کردند.
هرچند سیاست ایران در ۳ سال گذشته بر اساس همسایگی و حسن همجواری همواره دوری از تنش ها بوده اما پس از فاجعه منا، کشتار غیرنظامیان در یمن و اعدام رهبر شیعی عربستان، دست ایران در مجامع بین المللی و در مقابل افکار عمومی برای اثبات اقدامات غیر مسئولانه و ضد حقوق بشری حکومت آل سعود پر بود.
اما پس از این ۱.۵ ساعت بود که شاهد برگزاری نشست فوق العاده سازمان همکاری های اسلامی و بیانیه غیر اجماعی آنان، صدور بیانیه اتحادیه عرب و بیانیه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و قطع رابطه کشورهایی چون سومالی، سودان، بحرین، جزایر کومور(قمر)، جیبوتی و مراکش باشیم.
بازی برنده ای که واگذار شد
عربستان هم زیرکانه در این شرایط فرصت بدست آمده در ورود غیرقانونی به خاک کشور را مغتنم شمرد به نحوی که حتی ۵ ماه پس از این اتفاق همچنان در حال چانه زنی با کشورهای کوچک و بزرگ دنیا برای قطع رابطه با ایران است؛ به طوری که کشور مالدیو، که در آسیای جنوب شرق واقع است حدود سه هفته پیش قطع روابط دیپلماتیک خود با ایران را اعلام کرد.
اما ایران چگونه توانست از فرصت های پیش رو استفاده کند؟ عدم صدور ویزا برای هیات ایرانی و صدور ویزا برای اولین بار در کشور ثالث، آن هم پس از فاجعه منا و زمانی که ایران باید به دنبال وصول طلب های خود از عربستان باشد؛ نشان از آن دارد که عربستان صد در صد به دنبال برنده شدن در این بازی است.
درک درست میدان نبرد
شناخت تهدید ها در شرایط کنونی اهمیت بالایی دارد؛ می توان گاهی آنها را به فرصت و در آنچه بر ما گذشت به بحران تبدیل کرد و این دغدغه باید در همه به وجود بیاید به ویژه که عربستان با دشمن اول منطقه ای نظام جمهوری اسلامی ایران یعنی اسرائیل متحد استراتژیک است.
مقام معظم رهبری در بخشی از اظهاراتشان تاکید کرده اند که «در میدان تنظیم شده از سوی دشمن بازی نکنید». روی صحبت ایشان با همه است که می گویند: «دشمن طراحی میکند. تو میدانی که او درست کرده، بازی نکنید؛ چون چه ببرید، چه ببازید، به نفع اوست.»
در رسیدن به این هدف یعنی درک درست میدان نبرد، حضرت آیت الله خامنه ای در بخش دیگری از سخنانشان، پرسش هایی در همین باب را پاسخ گفته اند. ایشان تاکید می کنند: «اگر من بخواهم یک توصیه به شما بکنم، آن توصیه این خواهد بود که بصیرت خودتان را زیاد کنید؛ بصیرت. بلاهائی که بر ملتها وارد میشود، در بسیاری از موارد بر اثر بی بصیرتی است. خطاهائی که بعضی از افراد میکنند - میبینید در جامعهی خودمان هم گاهی بعضی از عامهی مردم و بیشتر از نخبگان، خطاهائی میکنند».
غیرت یا غارت ؟
در این میان حسن کردمیهن، آمر حمله به سفارت عربستان که پس از این ماجراها ضمن دفاع از این حركت گفته بود: «حمایت ما از خشم و غیرت بود نه غارت. که اگر در برابر چنین موجودی غیرت به خرج ندهند هیچکس امنیت ندارد تمام علما را خونشان را میریزند. سفارت چیه؟ یک مشت آدمی اینجا هستند که به عزت ما میخندند. با بیاحترامی باید بیرونشون کنند. دولت که کاری نمیکند. یک مشت جوون، غیرت به خرج میدهند. این شور انقلابی را که نمیتوانید جلوش را بگیرید.»
پس از به وقوع پیوستن این اقدام خودسرانه که عملا تجاوز به خاک کشور دیگر محسوب می شود و کردمیهن آن را اقدام انقلابی نام گذاری کرده است، مقام معظم رهبری گفتند: «به صِرف اینکه یک جایی یک قضیّهای واقع بشود که مورد قبول و تأیید نباشد، فوراً پای حزباللّهیها را [وسط] بکشند، مثل قضیّهی سفارت عربستان که البتّه کار بسیار بدی بود، کار غلطی بود و هرکسی کرده باشد کار غلطی است؛ جماعت مؤمن را، جوانهای انقلابی را که هم انقلابیاند -چون بنده با این جوانها تا حدود زیادی و از دور و نزدیک اُنس دارم- هم خیلی اوقات عقلشان و فهمشان و تعقّلشان هم از بعضی از بزرگترها خیلی بیشتر است، خوب میفهمند، خوب تحلیل میکنند، خوب مسائل را تشخیص میدهند و سینهچاک انقلابند، سینهچاک اسلامند، به این بهانه ما تضعیف کنیم که فلان قضیّه در فلانجا اتّفاق افتاده است که اتّفاق بدی بوده! بله، سفارت عربستان که هیچ، در سفارت انگلیس هم که چند سال پیش، آن اتّفاق افتاد، بنده بدم آمد؛ اصلاً هیچ قابل قبول نیست اینجور عملیّات؛ این عملیّات عملیّات بسیار بدی است، به ضرر کشور و به ضرر اسلام و به ضرر همه است؛ این را بهانه قرار ندهند برای اینکه جوانهای انقلابی ما را مورد تهاجم قرار بدهند؛ این هم یک مسئله است.»
آیت الله خامنه ای عملا در این جملات انسان های انقلابی را از ارتکاب به آنچه تضعیف کننده انقلاب، اسلام و کشور است مبرا دانسته اند.
تحولات داخلی پس از حمله
در پی این ماجرا، عزل صفرعلی براتلو (معاون وقت امنیتی استاندار تهران) که از سال ۸۶ با حکم کامران دانشجو استاندار وقت تهران، معاون سیاسی و رئیس ستاد انتخابات شده بود و عزل سردار "عرب سرخی" فرمانده یگان ویژه تهران در ۲۰ دی ماه یعنی همزمان با عزل براتلو صورت گرفت.
همچنین چندی پیش حجت الاسلام غلامحسین محسنی اژهای، سخنگوی قوه قضاییه در خصوص پرونده متهمان حمله به سفارت عربستان گفته بود: محاکمه صورت نگرفته و در مورد پرونده این متهمان که در دادگستری است باید بگویم کسی بازداشت نیست، ولی در مورد پرونده برخی دیگر از متهمان آن در دادسرای ویژه روحانیت اطلاعی ندارم.»
اژهای ۲۲فروردین ماه نیز از صدور کیفرخواست برای ۴۸نفر از حملهکنندگان به سفارت عربستان خبر داده بود. این پرونده را یکی از پروندههای مهمی که در سال ۹۴ ظرف ۷۰روز به صدور کیفرخواست منجر شد، معرفی کرد. او تشریح کرد: این پرونده در نیمه دوم سال ۹۴ تشکیل شد و ۱۲۱ نفر کسانی بودند که در این پرونده دستگیر شدند و قرار وثیقه یا قرار بازداشت موقت و یا قرار تامین مناسب دیگری برای آنها صادر شد، ۲۴ نفر هم در رابطه با این پرونده احضار شدند که برخی از آنها منتهی به صدور قرار و برخی از آنها که اتهامی نداشتند، بدون قرار آزاد شدند. نهایتاً برای ۴۸ نفر از این افراد کیفرخواست صادر شد و پروندهشان در دادسرای تهران است و البته پرونده حدود ۳ الی ۴ نفر هم در دادسرای روحانیت است.»
لازم به ذکر است در این میان حسن کردمیهن پس از ورود به ایران و در فرودگاه بازداشت شد اما در تاریخ ۹۴/۱۲/۱۰ با ضمانت وثیقه ۱۵۰ میلیون تومانی آزاد و ماه گذشته محاکمه وی آغاز شد.
ضرورت ساماندهی خودسرها
در همین رابطه سبحانی نیا، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نهم شورای اسلامی در خصوص ضرورت پرداختن به این مساله حتی در قالب تصویب قوانین سختگیرانه تر برای خودسری هایی که سبب به خطرانداختن منافع ملی و خدشه وارد کردن به چهره ایران در دنیا می شود، به پانا گفت: باید اقدامات خودسرانه در جایی ساماندهی شود. البته دستگاههای مختلف در این مساله و در خصوص برخورد با عوامل خودسر مسئولیت هایی دارند و خلا قانونی در این زمینه نداریم؛ اما قطعا باید با کسانی که برای کشور هزینه ایجاد می کنند، مقابله جدی صورت گیرد.
او عنوان کرد: همیشه مورد تاکید بوده که از این شیوه ها پرهیز شود و جلوی افراد خودخواه، خودسر و هنجار شکن گرفته شود. متاسفانه در جاهای مختلف چنین برنامه هایی پیش آمده و به دلیل سهل انگاری و یا کوتاهی، این مجال برای عناصر تندرو، افراطی و بی نظم به وجود آمد که در نهایت سبب نتایج و عواقب پس از آن شد.
همچنین مصیب نعیمی مدیر مسئول روزنامه عربی زبان الوفاق در خصوص آنچه در حمله به سفارت عربستان موجب شد تا فرصت های پیش روی ایران در جامعه بین الملل از دست رود، گفت: در این شکی نیست که حمله به سفارت عربستان یک اقدام اشتباه و غیر قابل قبول بود.
هرچند او واکنش تند عربستان در قبال ایران را ناشی از شکست های منطقه ای این کشور می داند؛ اما به اشتباه تندروهای داخلی اشاره کرده و گفت: در این شرایط با ورود و آتش زدن سفارت عربستان، این رژیم توانست سواستفاده کامل کند و ما هم در جهت دفاع چیز قابل قبولی نداشتیم.
بحران سازی جریان های سیاسی
به حاشیه راندن اعدام عالم شیعی شیخ نمر و تمام بهره برداری هایی که می شد به نفع شیعیان این کشور از آن صورت بگیرد؛ تنها یکی از نتایج مایوس کننده این اقدام بوده است.
همچنین عدم صدور ویزا برای هیات ایرانی و صدور ویزا برای اولین بار در کشور ثالث، آن هم پس از فاجعه منا و زمانی که ایران باید به دنبال وصول طلب های خود از عربستان باشد از حاشیه های دردآور اقدامات خودسرانه ای مانند این بود که مبین ضرورت اقدام جدی در مقابله با تندروی های خودسرانه ای است که منافع ملی را نشانه گرفته است.
عبدالله ناصری، فعال سیاسی و عضو بنیاد باران در این خصوص به پانا گفت: اگر جمهوری اسلامی پیامی با مفاهیم فرهنگی برای جهان داشته باشد، اجماعی که در جهان اسلام و یا در بخش قابل توجهی از آن علیه ایران شکل می گیرد با رایزنی فرهنگی و فکری که ایران مدعی و دارای اثرگذاری در آن است منافات دارد. بر این اساس لطمات ناشی از اجماع دنیای اسلام به مراتب بیش تر و درازمدت تر است.
او تاکید کرد: آنچه که مهم است پرونده خودسر ها در شرایطی در کشور قرار گرفته که مانند پرونده هسته ای نیاز به یک رویکرد حاکمیتی و کلان با بسیج همه قوا و کانون های قدرت سیاسی و حکومتی نیاز دارد تا مساله را حل کند؛ در غیر اینصورت در آینده اتفاقات مشابه برای کشور رخ خواهد داد؛ حتی اگر دستگاه های نظارتی و نظامی هم مخالف باشند که در همین مساله سفارت عربستان هم هیچ دستگاه و نهاد حکومتی موافق این اتفاق نبود اما نیروهای خودسر این هزینه را بر دیپلماسی کشور تحمیل کردند که هزینه ای دراز مدت است.
ضرورت پرهیز از ایجاد چالش ملی
آنچه در این میان متوجه گروه های سیاسی می شود، نحوه بحران سازی ها برای جناح رقیب است. هرچند عملکرد ضعیف دولت ها در تبیین و روشنگری منافع و چالش های مرتبط با امنیت ملی کاملا اثرگذار است؛ اما نباید حاصل عملکرد گروه های سیاسی برای ایجاد هزینه برای جناح مقابل، ایجاد چالش ملی باشد و هزینه کردن گروه ها از منافع ملی علاوه بر دراز مدت بودن و کاهش قدرت منطقه ای، به تضعیف دیپلماسی کشور منجر خواهد شد.
ارسال دیدگاه