تبدیل تهدیدها به بحران!/۶
بازخوانی بازتاب های یک حمله
پس از حمله به سفارت عربستان که در ۱۲ دی ماه سال ۹۴ و پس از انتشار خبر اعدام شیخ نمر عالم برجسته شیعی عربستان توسط عده ای خودسر صورت گرفت؛ بیانیه های زیادی علیه ایران صادر شد و چهره های سیاسی، دولت ها و مقامات دیپلماتیک علاوه بر سرزنش ایران در عدم توانمندی حفظ امنیت اماکن دیپلماتیک، تظاهرات مسالمت آمیز را نشانه ای از تمدن دانستند و آن را به ایرانیان پیشنهاد کردند.
به گزارش خبرنگار سیاسی پانا، در حالی که این امکان وجود داشت که مردم دنیا بدون مزاحمت هیچ مورد حاشیه ای، به پیامدهای حقوق بشری عربستان در قتل بزرگان و رهبران مذهبی کشور خودش بپردازند و نتایجی چون گشایش ها برای اقلیت شیعه محبوس در حاکمیت آل سعود و شاید حتی آزاد شدن چند شیعه در بند، می توانست حاصل آن باشد؛ اما...به هر روی، آن انتظار واکنش معقولانه ای که می رفت، رویداد نداد؛ حال در آستانه اعلام نتایج اولیه دادگاه عاملان این واقعه در هفته پیش رو، بازخوانی بازتاب های این حمله برای کشف زوایای پنهان آن، خالی از نکته نخواهد بود.
رهبری: بدم آمد
مقام معظم رهبری در واکنش به این اقدام عده ای تندرو گفتند: به صِرف اینکه یک جایی یک قضیّهای واقع بشود که مورد قبول و تأیید نباشد، فوراً پای حزباللّهیها را [وسط] بکشند، مثل قضیّهی سفارت عربستان که البتّه کار بسیار بدی بود، کار غلطی بود و هرکسی کرده باشد کار غلطی است؛ جماعت مؤمن را، جوانهای انقلابی را که هم انقلابیاند -چون بنده با این جوانها تا حدود زیادی و از دور و نزدیک اُنس دارم- هم خیلی اوقات عقلشان و فهمشان و تعقّلشان هم از بعضی از بزرگترها خیلی بیشتر است، خوب میفهمند، خوب تحلیل میکنند، خوب مسائل را تشخیص میدهند و سینهچاک انقلابند، سینهچاک اسلامند، به این بهانه ما تضعیف کنیم که فلان قضیّه در فلانجا اتّفاق افتاده است که اتّفاق بدی بوده! بله، سفارت عربستان که هیچ، در سفارت انگلیس هم که چند سال پیش، آن اتّفاق افتاد، بنده بدم آمد؛ اصلاً هیچ قابل قبول نیست اینجور عملیّات؛ این عملیّات عملیّات بسیار بدی است، به ضرر کشور و به ضرر اسلام و به ضرر همه است؛ این را بهانه قرار ندهند برای اینکه جوانهای انقلابی ما را مورد تهاجم قرار بدهند؛ این هم یک مسئله است.
حسن روحانی نیز در واکنش به حمله به سفارت گفت: به هیچ عنوان قابل توجیه نیست و قبل از هر چیزی توهین به نظام و لطمه به آبروی جمهوری اسلامی ایران تلقی میشود. همه مسئولان نظام، عزم قاطع دارند که با این خودسریها و اعمال مجرمانه برخورد جدی شود.
آیتالله هاشمی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در واکنش به این اقدام تندروانه بیان کرد: حرکات افراطی و حمله به اماکن دیپلماسی و تخریب و خشونت، ادامه راه را سخت و بحرانهای منطقهای را تشدید میکند .
آیتالله ناصر مکارمشیرازی، مرجع تقلید نیز با تاکید بر اینکه این کارها را نباید انجام داد عنوان کرد: این قبیل اقدامات هم برای نظام و هم برای اسلام هزینههای سختی دارد، وقتی دنیا در حال محکومکردن سعودیها هستند، چرا ما کاری کنیم که ورق برگردد .
ابوترابیفرد نیز از ضرورت رصد اتفاقات رخ داده و تحلیل آنها خبر داد و گفت: باید به صورت جدی با خاطیان برخورد شود. انجام یکسری اقدامات خارج از قانون باعث میشود که ما در موضع انفعالی در راستای محکوم کردن و پیگیری جنایتهای صورت گرفته از سوی عربستان قرار بگیریم.
سردار سعید منتظرالمهدی، سخنگو و معاون اجتماعی ناجا نیز گفت: در جریان حمله به سفارت عربستان ۵۰ نفر دستگیر شدهاند. مسئولیت حفاظت از اماکن دیپلماتیک بر عهده پلیس دیپلماتیک است. پیشبینیهای لازم در این خصوص انجام شده بود و نیروهایمان هم تقویت کردیم. مردم را خیلی وقتها نمیشود زد.
صادق زیباکلام نیز با بیان اینکه ایران میتوانست با صدایبلند به اعدام غیرانسانی شیخنمر عربستان اعتراض کند گفت: حمله بهسفارت، سعودیها را تا حدودی قادر خواهد ساخت تا ظلم و فاجعهای را که در حق شیخنمر انجام دادهاند، تحتالشعاع حمله به سفارت قرار دهند.
علم الهدی؛ دو روی یک چهره
شاید تنها چهره رسمی که بعد از خسارات گسترده حمله به سفارتخانه از آن دفاع کرد، سید احمد علمالهدی بود. البته او نیز به فاصله کوتاهی، در خطبههای نماز جمعه مشهد از این موضع عقبنشینی کرد.
امام جمعه مشهد گفته بود: قطع روابط بین ایران و عربستان و برخی دیگر از کشورهای عربی جزو افتخارات ملت است و این مهم به برکت شهادت شیخ نمر و موقعیتشناسی مردم محقق شده است. چرا اکنون که مردم در برابر این عمل واکنش نشان دادهاند آنان را تندور، قانونشکن و افراطی میدانند و محکوم میکنند؟ از این مملکت میروند؟ بروند به جهنم. جامعه انقلابی ما چه نیازی به شما دارد؟ جز وزر و وبال و نکبت برای اسلام چیز دیگری نیستید.
علمالهدی اما بعد از این اظهارات، در خطبههای نماز جمعه مشهد ضمن اعمال چرخش در نظات خود گفت: حمله به سفارتخانهها برخلاف مصالح نظام جمهوری اسلامی است. خشم انقلابی هم باید با بصیرت ارائه و نمایش داده شود و امیدوارم این مسئله برای همیشه در جمهوری اسلامی پایان یابد. از دیوار سفارت بالا رفتن و تجاوز فیزیکی و علنی به سفارتخانهها تجاوز به حوزه مسئولیت نظام است.
شخص حسن کردمیهن که پس از حمله به سفارت عربستان از کشور خارج شده بود، و پس از بازگشت از سوریه در فرودگاه دستگیر شد اما در اظهاراتش تغییر محتوایی چشمگیری ایجاد نکرد. تغییر در موضع وی پس از سخنرانی رهبری و طرح دیدگاه ایشان در قبال حمله به سفارت در پست اینستاگرامی اش قابل مشاهده بود که نوشت: "تا زندهایم از رهبری شرمندهایم"
وی در تاریخ ۹۴/۱۲/۱۰ با ضمانت وثیقه ۱۵۰ میلیون تومانی آزاد شد. فایل صوتی اظهارات وی را از اینجا می توانید گوش کنید.
موضع گیری های بین المللی
به گزارش پانا، در بیانیه شورای امنیت آمده است که اعضای این شورا با قویترین عبارات حمله به سفارت عربستان سعودی در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد را محکوم میکند.
نبیل عربی دبیرکل اتحادیه عرب ، دبیرکل اتحادیه عرب در واکنش به اعدام شیخ نمر رهبر شیعیان عربستان اعلام کرد این اتحادیه در کنار عربستان سعودی است و از این کشور در مبارزه با تروریسم حمایت میکند.
شورای همکاری خلیج فارس نیز با صدور یک بیانیه به همراه تونس، مصر، بحرین، امارات، اردن، قطر، کویت، سودان تعرض به سفارت و کنسولگری عربستان در تهران و مشهد را محکوم کردند. وزارت خارجه لیبی نیز این نوع اقدامها را وحشیانه توصیف کرد و آن را مغایر با قوانین عرف بینالمللی به ویژه کنوانسیون ۱۹۶۱ وین دانست. سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، ضمن تأکید بر حق ایرانیها برای اعتراض مسالمت آمیز، حمله به سفارت عربستان در تهران را قویا محکوم کرد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز خواستار کاهش تنش در روابط ایران و عربستان شدند.
ترکیه، مالزی، روسیه و عمان نیز حمله به اماکن دیپلماتیک را محکوم کردند.
حواشی حاصل از حمله به سفارت عربستان
نکته مهم دریافتن این مطلب است که ماحصل اقدامی که اینگونه موجب واکنش نشان دادن مقامات و نهادهای بین المللی می شود؛ قطعا بر روی کاغذ باقی نمی ماند و نتایجی بر روند عادی زندگی اجتماعی مردم جامعه می گذارد و کوچکترین آن این است که تیمهای باشگاهی عربستان در بیانیهای اعلام کردند به خاطر نبودن امنیت حاضر به بازی در جام باشگاههای آسیا در ایران نیستند و از کنفدراسیون فوتبال آسیا خواستند زمینی بی طرف برای بازی آنان انتخاب کنند.
در حاشیه نگاه داشتن اعدام شیخ النمر در چشم دنیا
به حاشیه راندن اعدام عالم شیعی شیخ نمر و تمام بهره برداری هایی که می شد به نفع شیعیان این کشور از آن صورت بگیرد؛ تنها یکی از نتایج مایوس کننده این اقدام بوده است.
کارشکنی ها در برگزاری حج عمره و لغو حج تمتع
عدم صدور ویزا برای هیات ایرانی و صدور ویزا برای اولین بار در کشور ثالث، آن هم پس از فاجعه منا و زمانی که ایران باید به دنبال وصول طلب های خود از عربستان باشد از حاشیه های دردآور اقدامات خودسرانه ای مانند این است.
با کارشکنی سفارتخانه و کنسولگری عربستان در ایران اعزام برخی از کاروان های حج عمره با مشکل مواجه و برخی سفرها لغو شد و این کارشکنی فقط به عدم صدور روادید محدود نشد بلکه در برخی از کاروان ها صرفا برای برخی از افراد که اکثرا سالخورده اند روادید صادر شده و سایر اعضای کاروان از سفر بازمانده اند.
اما در خصوص برگزاری حج تمتع قرار بود جلسه ای در ۱۷ دی سال گذشته با وزیر حج عربستان برگزار شود که چند روز قبل از قطع رابطه سیاسی زمان جلسه به ۱۹ اسفند تغییر پیدا کرد.
رئیس سازمان حج و زیارت در این خصوص گفت: برای جلسه ۱۹ اسفند نیز اعلام کردند که ویزای هیئت اعزامی در دبی آماده است و در آنجا صادر می شود.
اوحدی گفت: ما گذرنامه ها را به دبی فرستادیم اما سرکنسولگری عربستان اعلام کرد که هماهنگی میان وزارتخانه های حج و خارجه عربستان انجام نشده است و تاکید کردند که زمان ملاقات جدیدی را تعیین می کنند.
گفتنی است در نهایت تنها برای ۳ تن از اعضای هیات فوق ویزا در کشور ثالث صادر شد.
خسارت های معنوی حمله به سفارت از جیب چه کسی پرداخت می شود؟
عربستان شروطی برای حجاج ایرانی تعیین کرد که اولین مورد آنها صدور روادید حج از طریق کشور ثالث و نه در ایران بود. همچنین حجاج ایرانی نمی توانند از طریق هواپیمایی ایران وارد عربستان شوند و باید با هواپیمایی کشور ثالث برای مراسم حج به این کشور سفر کنند و در نهایت ضمن رد پیشنهاد سوئیس به عنوان حافظ منافع ایران در ایام حج؛ کمیته حج سعودی را که یک کمیته غیردولتی است، برای این منظور در نظر گرفت که معنایش این است که حجاج ایرانی از خدمات سرپرستی و حمایتی دولت ایران یا نمایندگانش محروم میشوند که در نهایت این کارشکنی ها موجب شد تا فریضه اسلامی حج برای ایرانیان در سال ۹۵ صورت نگیرد.
ارسال دیدگاه