اسماعیل كهرم مشاور رییس سازمان محیط زیست؛
میناب بدون آب مینی كه هر آن آماده انفجار است؛باور کنیم
اسماعیل كهرم مشاور رییس سازمان محیط زیست که چندی پیش به میناب سفرکرده بود، گفت: میناب بدون آب تبدیل به یك مین خواهد شد، مینی كه هر آن آماده برای انفجار است؛ باور كنیم.
به گزارش پانا از هرمزگان، کهرم به بیان خاطرات اولین سفرش پرداخت و گفت: ٤٢ سال پیش به میناب رسیدم! هواپیما هفتهای دو پرواز به بندرعباس داشت. از قدیم بندرعباس را بندر میناب مینامیدیم. این همه بندر در ایران داریم، فقط بندرعباس بندر بود و هست.
كلمه فارسی «بندر» تا جنوب شرقی آسیا كاربرد دارد. «بندر آچه» را به یاد دارید؟ زمان سونامی؟ با ماشین از بندر گرم و تفتیده و داغ به طرف «میناب» رفتیم. میناب یعنی انباری از آب! و میناب، انباری از آب بود.
به یادداشتهایم كه عمری از آنها گذشته مراجعه میكنم. «وارد میناب شدم. همان لحظه ورود از این شهر خوشم آمد خیلی. شهری سبز و خرم را دیدم. با درختان نخل بسیار بلند. این شهر یك باغشهر بود. از اول تا آخر باغ بود و سبز و سبز. صدای آب صدای غالب است در باغها. زمینهای زراعی و حتی جویها و نهرها. شب را در یك باغ زیر سایه درختان بودم. صدای جریان آب كه به حوضچه سیمانی میریخت تا صبح جریان داشت. طراوت و گوشنوازی در صبح با صدای پرندگان درآمیخت...» روز پنجم خردادماه امسال باز هم به میناب وارد شدم.
در بین راه از بندر به میناب، دو لوله كه هر كدام بیش از ٢٥ اینچ قطر داشت دائما در حال انتقال آب از میناب به طرف بندرعباس بود. گفته میشود كه این لولهها، آب سد میناب و نیز آب چاههای عمیق (٧٠ تا ٧٥) متر را به طور دائم، بیست و چهارساعته به طرف بندرعباس میبرند.
این آبها در بندرعباس به چه مصرفی میرسند. این آب برای رفع تشنگی شهر بندرعباس مورد استفاده قرار میگیرد. شهری كه مدام در حال گسترش است. شهری كه تعداد برجها و ساختمانهای مرتفع آن طعنه بر تهران میزنند!
آمار رسمی میگوید كه ٦٨ درصد مردم میناب هنوز هم به كشاورزی میپردازند ولی به تدریج و با صدور آب به بندر، این قشر عظیم نگران باغها و درختهای خود هستند. باغهایی كه هر ١٤ روز یكبار آب كافی دریافت میكردند، اكنون هر ٤٠ روز آب (قطرهچكانی) و ناكافی دریافت میكنند كه كافی هم نیست.
آب سد میناب و چاههای ١٥ گانه به طرف بندرعباس چاهی هستند و میناب تشنه است، از جهتهای مختلف میتوان بیآبی میناب را بررسی كرد.
١- مردم: مردم میناب كه به آب شهر خود افتخار میكردند اكنون با تشنگی شدید مواجه شدهاند وراه چارهای ندارند جز اعتراض و ابراز خشم. این مردم درختان خود را موجودات زندهای میدانند كه از آب محروم شدهاند ودرختان مرگ هستند و یا برخی مردهاند! مردم میناب موجودیت و روش زندگی هزاران ساله خود را در خطر میبینند. مردم ناراضیاند!
٢- خاك جلگه میناب: همانطور كه اگر ما انسانها در محیط خشك و گرم میمانیم بدن ما عكسالعمل نشان میدهد و مثلا لبهای ما از تشنگی شكاف میخورند و ترك میكنند، خاك هم در مقابل بیآبی عكسالعمل نشان میدهد. ترك برمیدارد و فرومیریزد و فروچالهها را ایجاد میكند. فروچاله شكافهای گاه عمیق است و گاه وسیع، سرها را به داخل خود میكشد.
درختان استراتژیهای مختلف در مقابل كم آبی و تشنگی دارند. نخلها باریك میشوند و دراز و در آخر تاج خود را، یعنی همان جا كه خوشههای زیای خرما بر آن میرویند فرو میریزند و تمام این عملیات برای نجات جان نخل است و در نهایت نخل میمیرد. نخلهای بیسر شاید گذشته از اشك باغداران، تلخترین صحنههایی است كه در میناب شاهد بودم!
فاجعه در آینده
بندر گامبرون (بندرعباس امروزه) آب خود را از میناب گرفت و رشد كرد و جمعیت خود را به حدود ٨٠٠ هزار نفر رسانید.
بولوار متعدد، برجهای مسكونی و مراكز خرید و پاساژهای گوناگون بندر را تبدیل به یك حباب عظیم كردند كه همه و همه از آب میناب گرفته شد ولی این آب كفاف رشد آتی بندر را ندارد و این حباب عظیم با كاهش مخازن آب میناب خواهد تركید! آن وقت در آینده نزدیك (كمتر از ٢٠ سال) میناب خشك و بندرعباس فاقد آب برای آشامیدن و صنعت خواهد شد چه رسد به كشاورزی و مشروب كردن نخلستانها.
فاجعه عدم ملاحظات زیست محیطی در پروژههای انتقال آب در جای جای ایران تكرار شده و اكنون نیز در دست اجراست.
پروژه انتقال آب خلیج فارس به یزد و كرمان و پروژه انتقال آب دریای مازندران به سمنان بدون مطالعات و ارزیابی زیست محیطی در راه است و مقامات بیشتر به فكر اثرگذاری بر موطن خود هستند تا آنكه به فكر ایران باشند!
راه چاره؟
بندرعباس با اتكا به آب میناب آیندهای نخواهد داشت بنابراین راهحل، احداث «آبشیرینكن»های معظم در كناره آب خلیج فارس خواهد بود.
این قول بارها از طرف مقامات به مردم میناب داده شده. قولهای كه تا به حال عملی نشده است. آبشیرینكنها نباید نمك حاصل از آب خلیجفارس را به خلیج فارس برگردانند زیرا این عمل موجب شوری بیش از حد آب خواهد شد و حیات از این منطقه آبی حذف خواهد شد.
نمك را باید در یك خاك لمیزرع در خشكیهای اطراف ریخت و شاید در آینده از آن برای صنایع گوناگون استفاده كرد. میتوان آب، طراوت و زندگی را به باغهای میناب بازگرداند و بندرعباس را نیز همچنان یك بندر فعال و زیبا و پرنشاط حفظ كرد. میناب بدون آب تبدیل به یك مین خواهد شد، مینی كه هر آن آماده برای انفجار است؛ باور كنیم.
ارسال دیدگاه