محمد منعم نمایشنامه نویس و مترجم:

در تئاتر مستند باید موضوعات حساس را هوشمندانه اجرا کرد

در سال گذشته کتابی با عنوان «تئاترمستند» در انتشارات بیدگل منتشر شد که عنوان تازه ای از تئاتر را به علاقمندان تئاتر در کشور معرفی می کرد. قبل از آن نمایش «ویران» که در قالب تئاتر مستند بر روی صحنه رفته بود با نمایشنامه ای از مترجم کتاب «تئاتر مستند» اجرا شده بود. «محمد منعم» گردآورنده و مترجم کتاب «تئاتر مستند» نقش بسزایی در معرفی این گونه نمایشی در تئاتر کشور داشته است. این کتاب امسال در نمایشگاه کتاب تهران نیز ارائه شده است.

کد مطلب: ۴۹۴۹۹۱
لینک کوتاه کپی شد
«محمد منعم» نویسنده و مترجم حوزه تئاتر در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی پانا درباره چگونگی انتشار کتاب «تئاتر مستند» گفت:« سال ۸۹ یکی از دوستانم موضوع پایان نامه اش را تئاتر مستند انتخاب کرده بود. در این بین همزمان از من خواست که نمایشنامه ای را برای اجرای عملی اش بنویسم. از آنجایی که منابع خاصی به زبان فارسی درباره تئاتر مستند وجود نداشت من ناچار شدم که به مقالات خارجی در باره این موضوع رجوع کنم و همزمان مشغول نوشتن نمایشنامه هم شدم که نتیجه آن نمایشنامه «ویران» شد که یوسف بادپیران آن را اجرا کرد. بعد از این کار فکر کردم اگر کسی بعد از ما بخواهد این کار را انجام دهد، یعنی کسی بخواهد مسیر تئاتر مستند را طی کند چگونه می توان این مسیر را کوتاه تر کرد؟ تصمیم گرفتم که همین مقالاتی که در پروسه نوشتن نمایشنامه «ویران» خوانده بودم را این بار توسط یک گروه مترجم حرفه ای به صورت یک کتاب منتشر کنم.
پس با چندین مترجم حرفه ای وارد مذاکره شدم و به هر کدام از آنها مقالاتی را برای ترجمه ارائه کردم که ماحصل این ترجمه ها کتاب «تئاترمستند» شد که توسط نشر بیدگل منتشر شد.» وی در پاسخ به این سوال که کتاب تئاتر مستند آیا موجب شکل گیری چنین شیوه اجرایی در تئاتر کشور شده است گفت:« کارهایی که بعد از انتشار کتاب تئاترمستند بر روی صحنه رفته اند و حال و هوای تئاتر مستند داشته اند؛ می توانم به «احساس آبی مرگ» به کارگردانی امین میری و نویسندگی سجادافشاریان اشاره کنم. کارهای دیگری هم دیدم که نویسندگان آنها اذعان می کردند که تحت تاثیر تئاتر مستند «ویران» بوده اند. نمایش «جشن بیخودی» به کارگردانی ابوالفضل کاهانی و «هویت پروانه های مرده» به کارگردانی احمدسلگی که البته هر کدام شیوه اجرا و حرف خاص خودشان را دارند. اما همگی به این اشاره می کردند که تحت تاثیر تئاتر «ویران» بوده اند.
وی ضمن تاکید بر اینکه تئاتر مستند دارای زیر شاخه هایی است که به تناوب در کارهای ایرانی نیز می بینیم گفت:« در حوزه تئاتر مستند «امین اخوین» تئاتری کار کرده است که زیر مجموعه تئاتر مستند است، به عنوان تئاتر سخنرانی Lecture theater و نمونه خیلی خوب خارجی آن «ویا دولوروسا» نوشته و کارگردانی «دیوید هیر» است. این نمایش خیلی زیاد جنجالی شد و در زمان اجرا سروصدای اسرائیلی ها و فلسطینی ها را درآورد. این تئاتر گزارشی بود از سفر «دیویدهیر» به اسرائیل که گزارش سفرش را به صورت یک مونولوگ ۸۰ صفحه ای نوشته و اجرا کرده بود. علت اعتراض به این نمایش مستند این بود که اسرائیلی ها و فلسطینی ها هر کدام «دیوید هیر» را متهم می کردند که خیلی یک جانبه به موضوع نگاه کرده اند. »
وی همچنین افزود :«مقوله تئاتر مستند اگر به صورت مستقل به آن توجه شود در محیط های دانشگاهی حداقل من چند نفر را دیدم که موضوع پایان نامه هایشان جنبه های مستقلی از تئاتر مستند بوده است، که با من و یوسف بادپیران و امیر رضا کوهستانی مصاحبه کردند و ماهم تا جایی که توانایی آن را داشتیم به آنها کمک کردیم.»
وی در پایان درباره ویژگی های اجرای عمومی تئاتر مستند و واکنش های نسبت به آن، گفت:« در تئاتر مستند چون دست روی موضوعات حساس و چالش برانگیز می گذاری ممکن است که نمایش هرگزبه مرحله اجرای عمومی نرسد و فقط در حد یک پژوهش و اجرای دانشگاهی باقی بماند. زمانی تئاتر مستند موفق است که این موضوعات را بتوان هوشمندانه اجرا کرد. در نمایش «ویران» هم نقایصی وجود داشت که توسط تیم و تعامل آنها با یکدیگر این مشکلات را رفع کردیم. باید به این فکر کنیم که از چه زاویه ای به یک موضوع نگاه کنیم که قابل اجرای عمومی باشد. تئاتر مستند خیلی وابسته به کار جمعی است. خیلی از گروه های تئاتر مستند دنیا ، همان گروه تحقیق و پژوهش، بازیگران نمایش هستند.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار