دویچه وله:
آیا اوپك به پایان خود نزدیك شده است؟
دویچه وله گزارش داد: اوپك در تاریخ ۵۶ ساله خود با بحرانهای متفاوتی روبرو بوده است، اما هر بار توانسته بر این بحرانها چیره شود و كاركرد دوباره خود را احیا كند.
به گزارش پانا، شبكه اینترنتی دویچه وله فارسی در گزارشی به شرح زیر نوشت: اما بحران كنونی اوپك ظاهراَ هستی آن را هم در معرض تهدید قرار داده باشد.
دستكم از سال ۲۰۱۴ بهای نفت به شدت كاهش یافته و اوپك دیگر در شرایطی نیست كه بتواند با اهرمها و تدابیر خود مانع این كاهش یا افزایش فاحش قیمت نفت شود.
خبرگزاری رویترز در گزارشی در باره بحران كنونی اوپك، این بحران را بیش از همه به مواضع و رویكرد بزرگترین عضو آن، یعنی عربستان سعودی ربط میدهد.
عربستان عملا با سیاست متعارف اوپك كه قیمت نفت را در خلال دههها با سطح تولید اعضا تنظیم و تعیین میكرد وداع كرده است.
این وداع بیش از همه شاید به این واقعیت برگردد كه تولیدكنندگان خارج از اوپك مانند روسیه و آمریكا و كانادا ظرفیتهای تولیدی بزرگتری پیدا كردهاند.
آمریكا استخراج نفت به شیوه شیل را به شدت افزایش داده و كانادا نیز بر سطح تولید نفت خود از شنهای نفتی در ایالت آلبرتا افزوده است. روسیه نیز سطح تولید خود را در سطحی كمسابقه بالا نگه داشته است.
این تولیدكنندگان حالا در موقعیتی هستند كه تا حدود زیادی میتوانند كاهش نفت اوپك در بازار را جبران كنند و نگذارند كه اوپك با چنین اهرمی قیمت نفت را در بازارهای جهانی مطابق خواست و منافع خود تعیین كند.
دویچه وله فارسی توضیح داد: عربستان همچنین استدلال میكند كه با كاهش عرضه نفت، ممكن است كه برخی از بازارهای خود را به سود رقبا از دست بدهد، از این رو كسب درآمد از طریق صدور نفت زیاد،اما با قیمت كم بر كاهش تولید به منظور افزایش احتمالی بهای نفت ارجحیت داده میشود.
تغییر استراتژیك در نگاه عربستان به اهرم سهمیه در قیمتگذاری نفت با وضعیت اقتصادی این كشور هم بیربط نیست.كسری بودجه عربستان در سال جاری حدود ۱۰۰ میلیارد دلار اعلام شده كه ۱۵ درصد توان اقتصادی این كشور است.
در عربستان این درك و دریافت نیز حاكم شده است كه اصولا دوران طلایی نفت رو به پایان است و هر چه در فروش آن و كسب درآمد غفلت شود قابل جبران نخواهد بود.
عربستان در این راستا هم به گسترش تدابیر زیستمحیطی در اكثر كشورهای جهان كه مصرف انرژیهای فسیلی را محدود میكند و هم به ارزانشدن روزافزون انرژیهای تجدیدپذیراشاره میكند.
رویكرد جدید عربستان در اوپك بیش از همه با مخالفت رقیب قدر آن یعنی ایران روبه رو است. ایران كه با اجرای برجام و رفع تحریمهای نفتی در صدد تولید سهمیه نفت خود در اوپك و احیای بازارهای قبلی خود در دنیاست، رویكرد عربستان را تخریب مبانی مبادلاتی اوپك میداند.
در آخرین اجلاس اوپك در وین ایران اصرار داشت كه این نهاد همچنان به تنظیم سهمیه اعضا و به كارگیری این اهرم در جهت ایجاد ثبات برای بهای نفت پایبند بماند. عربستان، اما معتقد است كه شرایط به قدری تغییر كرده كه تنظیم سهمیه بیفایده است.
رهبران عربستان حالا معتقدند كه بازار حالا بیش از پیش به تابعی از رقابت عرضهكنندگان و میزان تقاضا بدل شده و انحصار اوپك در تعیین قیمت نفت شكسته شده است. در همین راستا دوران نفت گران قیمت بسان سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ نیز سپری شده است.
دویچه وله فارسی اضافه كرد: به این ترتیب عربستان نه تنها قید و بندی بر سطح تولید خود نمیشناسد، بلكه نسبت به تخطی سایر اعضا نسبت به سهمیه خود نیز حساسیتی ندارد.
آخرین باری كه نظام سهمیهبندی برای تنظیم بهای نفت در اوپك به كار گرفته شد، در جریان بحران مالی و اقتصادی بینالمللی در سال ۲۰۰۸ بود كه باعث شد قیمت نفت كه با كاهش شدید روبرو شده بود در سطح ۴۰دلار باقی بماند و به زیر این سطح تنزل نكند.
پس از آن قیمت نفت دوباره رو به افزایش گذاشت و حتی به ۱۱۵ دلار در میانه سال ۲۰۱۴ رسید. از آن زمان تا كنون، اما ركود نسبی در اقتصاد جهان و افزایش تولید نفت توسط تولید كنندگان خارج از اوپك سبب شده كه قیمت نفت در ماههای اخیر به حدود سی دلار سقوط كند.
البته حالا بهای نفت به بشكهای ۴۵ دلار رسیده و آتشسوزی اخیر در ایالت نفتخیز آلبرتا در كانادا كه به كاهش شدید تولید نفت در این ایالت انجامیده باعث شده كه این قیمت اینك به ۵۰ دلار هم نزدیك بشود.
هیچ نشانهای در دست نیست كه عربستان از تغییر استراتژیك در نظام قیمتگذاری نفت برگردد و اوپك از این رهگذر بتواند جایگاه و موقعیت خود را احتمالا احیا كند.
این رویكرد عربستان بیش از همه كشورهایی را با مشكل روبر كرده است كه اقتصادشان شدیدا به تولید و فروش نفت وابسته است.
دویچه وله فارسی در پایان افزود: ونزوئلا كه اینك با یك بحران اقتصادی شدید روبرو است از قربانیان سرشناس تضعیف قسما غیرقابل اجتناب اوپك است، ضعفی كه صرفا به رویكرد عربستان ربطی ندارد و بازگشت ریاض به سیاستهای قبلی نیز قدرت سابق اوپك را لزوما احیا نخواهد كرد.
ارسال دیدگاه