درس

هنر خوب نویسی/۲

واحد آموزش پانا:در بخش دوم از این درس به شکل ملموس تر و کاربردی تری به هنر خوب نویسی می پردازیم. و با راهکارهای آن با میان تیترِ ˝بایدها˝ و ˝نبایدها˝ آشنا می شویم.مثال ها شما را در درک موضوعات یاری می کند. اما این کافی نیست؛ پس از هر درس با توجه به آنچه آموخته اید، برای تمرین وفهم بهتر مباحث درسی، به خبرهایی که می خوانید، نمره ی ˝خوب نویسی˝ دهید.

کد مطلب: ۴۹۱۵۰۸
لینک کوتاه کپی شد

بایدها


بدانید چه می خواهید بگویید و آن را به زبانی ساده بیان کنید


پیش از آن که پشت میز بنشینید و به نوشتن خبر بپردازید ، باید بدانید که چه می خواهید بگویید. می خواهید چه پیامی را با مخاطب در میان بگذارید؟ اگر مطلب برای شما روشن نبود، از سردبیر یا دبیرسرویس راهنمایی بگیرید یا وقتی را صرف اندیشیدن به موضوع کنید. اگر شما مطمئن نباشید که جریان چیست، در آن صورت خوانندگان شما نیز نمی فهمند! پس چرا باید مطلب شما را بخوانند یا به آن گوش دهند.


این همان درک شناخت خبر و جمع آوری اطلاعات در مورد موضوع است که در کتب و"جزوه خبرنویسیِ" ما به آن اشاره شده است.


برای این کار لازم است تا جایی که می توانید و فرصت دارید پاسخ به عناصر خبری خود را کامل کنید. عناصر خبری را که به یاد دارید؟ (که یا (چه کسی)_کی یا (چه زمان)_ کجا_ چه(موضوع خبر)_چرا(علت رویداد) و چگونه(جگونگی خبر) شاید پاسخ به همه این عناصر خبری در متن خبر شما نباشد. اما تا می توانید اطلاعات خود را کامل کنید فراموش نکنید ! شما خبرنگارید و باید از همه چیز مطلع باشید.


از جمله معلوم استفاده کنید


همان طور که گفتیم، جملات کوتاه ایده آل هستند، اما این که این جملات چگونه ساخته می شوند نیز اهمیت دارد. معمولا بهتر است که از جملات معلوم با الگوی فاعل_مفعول_فعل استفاده شود تا مجهول. شخص یا چیزی، که عملی انجام می دهد(فاعل) ابتدا می اید و به دنبال آن این که به روی چه چیزی(مفعول) کار را انجام می دهد و پس از آن کاری را که انجام می دهد(فعل) را می آوریم.برای مثال، "سفال یک بام از روی یک ساختمان اداری به پایین افتاد و زنی را کشت" اگر مطلب را به صورت مجهول بیان کنیم، بدین صورت می شود، "زنی به وسیله سفال بامی که از یک ساختمان اداری به پایین افتاده بود کشته شد". مطلب چندان اثربخش نیست اینگونه نوشتن با جملات مجهول بیانگر ابهامی است که می تواند به خواننده عدم اطمینان شما را در نوشتن و اطلاعات ارائه شده، القا کند پس افعال مجهول را فراموش کنید.


اغلب جملاتی که در خبرها منتشر می شوند، از الگوی فاعل-مفعول- فعل استفاده می کنند. برای مثال، "توفانی شدید امروز صبح به میامی نزدیک می شود،". اگر جمله را به صورت مجهول به کار ببریم، بدین صورت در می آید، "میامی امروز صبح با یک توفان شدید مواجه می شود....قبول کنید؛جمله بدین صورت، مقداری از قدرت و بیش تر از آن جنبه شگفتی آفرین خود را از دست می دهد.


به متن این خبر توجه کنید:
توفانی که نامش لیزی است و از بادهایی با سرعت ۱۹۰ کیلومتر در ساعت تشکیل می شود، توفانی که تا به حال چندین جزیره در کاراییب را ویران کرده، سه نفر را کشته و صدها تن را بی خانمان کرده است، به میامی نزدیک می شود و انتظار می رود که ظهر امروز به آن برسد.
این جملات طولانی و پیچ در پیج است خواننده باید به متن خبر برگردد آن را دوباره بخواند تا بفهمد بنابر این ممکن است از خیر آن بگذرد.در حالی که می توان این متن خبری را به این صورت نوشت که قابل درک بیشتر باشد:
توفان، که تا به حال چندین جزیره واقع در کاراییب را ویران کرده است، انتظار می رود که ظهر امروز به میامی برسد. این توفان که لیزی نام دارد، از بادهایی تشکیل شده است که بیش از ۱۶۰ کیلومتر در ساعت سرعت دارند و تا به حال سه نفر را کشته و صدها نفر را بی خانمان کرده است.


از حکایت و لطیفه استفاده کنید


این کار می تواند به خبر جان ببخشد و خواننده را درست، بر سر موقعیت یا صحنه واقعه ببرد البته این اغلب در نرم خبرها میسر است.

نبایدها


از تکرار واژه ها بپرهیزید


در روزنامه نگاری تلاش می کنیم یک واژه را بیش از حد تکرار نکنیم، اما برخی از روزنامه نگاران جوان در به کار بردن این قاعده افراط می کنند؛ مثلا برای احتراز از تکرار واژه "گفت" خود را دچار دردسرهای نامعقول می کنند. آن ها ؛ به همین دلیل از واژه هایی مثل "اظهار داشت" ،"اضافه کرد" ، "توضیح داد"، "تاکید کرد"، "مدعی شد"، "ابراز کرد"، "با خنده گفت" ، "متذکر شد"، "اظهار کرد"، "مدعی شد" ویا "اذعان کرد" استفاده می کنند.


در حالی که به کار بردن هر یک از این واژه ها به جای گفت گرچه ظاهرا مترادف با آن است اما در معنا و در جمله ها بار عاطفی و معنایی خاصی دارد مثلا "متذکر شد" به جای "گفت" وقتی استفاده می شود که مثلا همان مساله را ولو در جایی دیگر گفته بوده و یا در اخبار قبلا آمده و او بار دیگر می گوید. یا مثلا کلمه "اذعان کرد" به جای "گفت" در همه موارد قابل استفاده نیست؛ زیرا اذعان کرد با خود بار معنایی تا حدودی منفی دارد گویی فرد به مساله ای مُسَلمی که قبلا نگفته بوده ، یا انکار می کرده حالا اقرار می کند اقرار بنابر این با توجه به بار معنایی این کلمه باید در جای خود به کار رود.


این نوع استفاده از واژگان بدون توجه به شرایط و بار معنایی کلمات و فقط برای پیشگیری از تکرار واژگان، صحیح نیست. در این مورد حتی کارآموزانی بوده اند که به جای گفت می نوشتند" ادامه داد تا چنین عنوان کند" یا "مرا مستحضر کرد" و یا "دیدگاه های خود را عنوان کرد" که بسیار طولانی و مضحک است و البته کاملا غیرجذاب.


نقل قول ها را در تاریکی رها نکنید


نقل قول هایِ خوب به یک مطلب، رنگ و بو و شور می دهند، و هرگز نباید آن ها را با قرار دادن در انتهای مطلب، کم اثر ساخت.


مثلا در خبر زیر، یک موضوع بالقوه خشک و بی روح ، به کمک واژه های مختصر و مفیدی که از طرف "جَک استراو"_وزیر امور خارجه بریتانیا_ مطرح شده است ، رنگ و بو پیدا می کند:


اتحادیه ی اروپا پس از به بن بست رسیدن گفتگوهای "صفر تا صدی" بر سر اساسنامه ی تازه دیشب با بحران رو به رو شد.
جک استراوی غمگین، وزیر امورخارجه ی بریتانیا به رهبران اروپا در اجلاس سران بروکسل هشدار داد که آن ها برای غلبه بر این مشکلات به یاری خدا نیاز دارند.
او گفت: "دیگر کار با قادر متعال است . دوست دارم شرط ببندم_ البته نه پولی_ که این کار سرانجامی نخواهد داشت".

ادامه دارد....

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تدوین و تنظیم:اعظم عابدینی

منبع: همان درس ۱

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار