درس
نوشتن نقد/۱
خبرگزاری پانا: هر کس حق دارد عقیده و نظر خود را در قبال پدیده های اطرافش ابراز کند و آن را به اشکال مختلف نشر دهد. این امکان با وجود تسهیلات فضای مجازی،چون؛ وبلاگها و شبکه های اجتماعی به آسانی و به وفور میسر شده است. اما همه می پذیریم که همه ی این نظرات قابل اعتنا نیست و فقط گروه محدودی از روزنامه نگاران این امکان را دارند تا به مخاطبانی که نمی شناسند خط دهند که فلان کتاب را نخرند؛ چون بی¬ارزش است. یا هزینه حضور در بهمان اجرای کنسرت را بپردازند؛ که کاری بی نظیر است. اما چرا به این روزنامه¬نگاران
نقد چیست ؟
نقدمطبوعاتی؛ ارزیابی و قضاوت درباره یک رویداد خبری، هنری، ادبی و فرهنگی است که به منظور بررسی نکات مثبت و منفی آن رویداد با هدف بالابردن فهم ارزیابی مخاطب نوشته می شود.
به عبارت دیگر نظر و نقد به دادن اطلاعاتِ صرف؛ یعنی برشمردن مختصات ظاهری یک اثر محدود نمی ماند و علاوه بر معرفی یک کار، به چالش کشیدن و بررسی مضمون و کارکرد آن را شامل می شود.
اهمیت نقد و نقاد
سوال این است که چرا باید روزنامه نگار نقاد وجود داشته باشد؟ در واقع شغل روزنامه نگاران چنین زمینه ای را فراهم می کند. به هر حال از میان این انبوه کتاب، فیلم، قطعه موسیقی وشعری که پدید می آید کسی باید باشد که به ما نشان دهد کدام ها از بقیه بهتر است. جنبۀ دیگر این است که روزنامه نگار منتقد حرفه ای و خوب مسوولیت اثرگذاری بر مخاطبان ناآشنا را چون تعهدی حرفه ای پذیرفته است
.
در مورد کتاب، خوانندگان اغلب یک متن طولانی را با اطمینان می خوانند چون منتقدی آن را ستوده است.
سیدنی اسمیت- نویسنده و روزنامه نگار ایرلندی- نوشته است "من هرگز کتابی را نمی خوانم که پیش تر نقد آن را مطالعه نکرده باشم. این کار برای همه لازم است".
برای نوشتن یک نقد خوب چه باید کرد؟
۱-شناخت اثر
برای نگارش نظر یا نقد ناچار قدم اول شناخت اثر است. نظرنویس باید نخست کار را دیده، خوانده یا گوش کرده باشد. خواننده نظر و نقد هم باید با اثر آشنا باشد یا لااقل آن را در دسترس خود بیابد. کافی نیست که منتقد فقط در مورد اثر شنیده باشد؛ حال هر قدر به این شنیده ها هم اعتماد داشته باشد.
برخی نقد را چنین می پندارند که : "نقد مشتی جمله های خط دار(جانبدارانه یا مخالفت آمیز) است که با هنرمندی سر هم شده باشد.
به علاوه نظر یا نقدنویس باید بداند چه نکته هایی را می پسندد و چه نکته هایی را قبول ندارد و چرا. برای مثال، اگر منتقد به این نظر برسد که همه برنامه های تلویزیونی مردم پسند شبیه به هم هستند، پذیرفتن شغل نقد تلویزیونی برای او بی معنا خواهد بود. یعنی اینکه نگاه کاملا مثبت و ندیدن ضعفها پایه و اساس نقادی را زیر سوال می برد.
این را هم باید در نظر داشت که در نظر و عقیده ای کاملا ثابت ماندن و متبلور شدن رویه درستی نیست یعنی فقط منفی بودن و ضعف ها را دیدن مخاطب را به واکنش منفی وامی دارد و منتقد را به سوگیری و دوری از انصاف متهم می کند.
پس اعتدال و انصاف و دوری از پیشداوری شرطی اساسی در نقد نویسی است.
۲-تخصص در نقد نویسی
اگر روزنامه نگار قصد دارد نقدنویسی را در کانون توجه و حرفه خود قرار دهد، راهی غیر از این ندارد که زمینه کارِخود را به خوبی و به شکل جامع بشناسد و بتدریج ودر اثر تجربه در آن کار متخصص شود.
با این همه، می توان به نمونه هایی از نقدهای هوشمندانه یا نظرهای درست در رسانه ها برخورد که کار یک تازه کار یا نقدنویس اتفاقی باشد. که علت آن تبحر و کسب اطلاعات و صداقت و انصاف است.
۳-صداقت و انگیزه
آنچه نقد یا نظر را خواندنی و قابل اعتنا می کند؛ انگیزش یا صداقت نویسنده است.چیزی که ممکن است نقد یک تازه کار یا نقدنویس اتفاقی هم با هر زاویه و نقطه نظری خواندنی کند.
۴-شناخت مخاطب
مثل همیشه هدف همه روزنامه نگاران و نوشتارهای رسانه ای مخاطب است. نقد نیز از این قاعده کلی مستثنی نیست و مخاطب حرف اول و آخر را در نوشتن نقد می زند.
به طور کلی، نقد برای مخاطب معلوم یک رسانه یک نوشته می شود و نه برای پدیدآورنده ای که اثر او موضوع ارزیابی است و نه برای همکاران نقدنویس. اگرچه هر دو در این مورد متنفع شده و بهرحال وارد بحث خواهند شد و نقدنویس به نظر مساعد همکاران خود اهمیت می دهد.
نقدنویس باید بداند برای کدام رسانه با چه مخاطبانی می نویسد. نقد برای مجلات عامه گرا با نقد برای یک نشریه روشنفکری متفاوت است با توجه به دسته بندی متنوع رسانه ها و مخاطبان آنها شرح و بسط بیشتر موضوع را به درس بعدی واگذار می کنیم و توجه شما را به ادامه مطلب در درس بعدی جلب می کنیم.
----------------------------------------------------------------------
منبع:نوشتن برای روز نامه نگاران -ترجمه علی اکبر قاضی زاده نشر ثانیه و اینترنت
ارسال دیدگاه