به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ من منتقد هنری نیستم. تئاتری نیستم. به آن دسته از بزرگانی که جناب سلیمان زاده می گفت "هر چه بر آن ها بیافزایی از آنها کم کرده ای" تعلق ندارم. از این بدتر، میدانید که، جامعه شناسی هنر درس می دهم و هر بار در هر جلسه تکرار می کنم که "هنر یک محصول اجتماعی است"، "استعداد هنری یک ایدئولوژی است"، "خلاقیت هنرمند یک توهم بیوگرافیک است" ،"نقش انتقادی هنر، یک استراتژی تمایز است"... اینها همه را گفتم برای اینکه توضیح دهم چرا نقد هنری که از من خواستید را نمی توانم بنویسم.
تئاتر را البته که دوست دارم. نامرتب اما به تئاتر می روم. با اینحال احتمالا نمایشی با عنوان هملت را نمی رفتم. از بازخوانی پییس های کلاسیک تجربه ی خوبی ندارم. هملت در تئاتر، نقش حسین شهید را در تشیع دارد. حدیث مکرری که می گویند تکراری نمی شود اما از فرط تکرار گاه تهی میشود از محتوا.
خصوصا هملت که برخلاف داستان کربلا، چنان بازخوانی شده و تفسیر، که بافتش از هم گسیخته و کمتر رویایی برای تخیل ما به جا گذاشته است. از هملت قربانی به هملت قاتل، هملت دیوانه به هملت مکار، حتی هملت مرد به هملت زن و روسپی.... ظاهرا تفسیر نمایش، خودش به نمایش دیگری بدل شده. نمایش دیگری -به تعبیر مولر- از "کارخانه-شکسپیر".
اما آمدم به دیدن "هملت و تو آمدم تا یک مهمان تان غایب نباشد. تا ببینم این "تو"ی هملت و تو، شامل من اجتماعی هم می شود؟ من شهروند این زمان و مکانی؟
از همان لحظه ی نخست، سخنرانی افتتاحیه آقای سلیمان زاده و تصویر "یک دست پدر که دو دست" او را فشرده بود، برایم جذاب شد. با علافه به تماشای این نمایش فشرده که هنرمندان و همه ی هنرها را برای اجرایش فراخوانده بود نشستم. این تئاتر یک هنر توتال بود. بازی، اجرا، نفاشی، موسیقی، مجسمه سازی... در آن حضور داشتند. تصویر بر کلمه غلبه داشت. آیین بر دیالوگ. جادوی صحنه، جذابیت نمایش و وزن حضور بازیگران مرا به تماشاچی مشتاق و منفعلی بدل کرده بود.
تمام که شد اما، پرسش ها دوباره جان گرفتند: "تو"ی این هملت که بود؟ این هملت، همان اودیپ فروید نبود، درگیر خود و کشاکش های روح و وجدان معذبش؟ یک سوژه ی روانشناختی و خود-مدار که به "تو"، نیازی نداشت؟ گولژاک راست می گفت: فروید فراموش کرده بود که اودیپ یک شاه است. چشم ملتی به اوست. سلیمان زاده چطور؟ آیا به یاد داشت که هملت یک شاهزاده ی دانمارکی است؟ ... دانمارکی ها کجا بودند؟ ما دانمارکی های فراموش شده... در این نمایش، چه نقشی داشتیم؟
برمی گردم به خانه. در اینترنت دنبال نشانه ای از دو هملت پیشین کارگردان می گردم. می خوانم که حامد سلیمان زاده هم ولایتی ماست و کلی مصاحبه و مطلب دارد در مورد تئاتر مشهد...
شریعتی اشتباه می کرد که می گفت: در مشهد، بعد از فوت امام رضا دیگر خبری نیست! در مشهد ما خیلی خبرها بوده است ظاهرا... ما بی خبر بودیم!
منتظر و مشتاق آثار بعدی ایشان هستیم..
ارسال دیدگاه