ژئوپلیتیک نفت برای سالها بر جهان حاکم خواهد بود

یکی از کارشناسان نفتی می گوید اگرچه قیمت نفت اکنون به شدت کاهش یافته است،اما با توجه به آنکه هیچ انرژی توان جایگزینی نفت را ندارد،ژئوپلیتیک نفت برای سالها بر جهان حاکم خواهد بود.

کد مطلب: ۴۴۱۲۹۲
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرگزاری پانا پایگاه اینترنتی اندیشکده روابط بین‌المللی و راهبردی (Iris) فرانسه،در مقاله ای به قلم باستین آلکس Bastien Alexتحت عنوان« آیا به سوی تغییر ژئوپلیتیک نفت پیش می رویم؟» به بررسی چشم انداز این ماده اولیه و مهم پرداخته است.
قیمت نفت در بازارهای جهانی اکنون آنچنان کاهش یافته که چنین کاهشی از ۱۱ سال پیش تاکنون سابقه نداشته است. به عبارت روشن تر، نفت از ژوئن سال ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۶۵درصد ارزش خود را از دست داده است. علت این امر چه می تواند باشد؟ پیامدهای آن برای کشورهای تولید کننده نفت چه خواهد بود؟ اینها پرسش هایی هستند که در نگاه اول به چنین تحولی مطرح می شود.
علت اصلی کاهش قیمت نفت،قبل از هر چیز به فراوانی عرضه نفت به بازار جهانی بر می گردد. علت دوم ، به بحران اقتصادی و پیامدهای آن بر می گردد که تقاضا برای نفت در اقتصادهای مهم جهان برای مصرف نفت را کاهش داده است. براساس اعلام سازمان همکاری و توسعه اقتصادیOCDE اوضاع اقتصادی در برخی مناطق آنچنان نابسامان است که تقاضا برای نفت طی یک سال گذشته نه تنها افزایش نیافته بلکه کاهش نیز یافته است. اتحادیه اروپا و به ویژه منطقه یورو از جمله این مناطق هستند که تقاضا برای نفت درآنها کاهش یافته است.
علت سوم، به افزایش تولید نفت در آمریکا بر می گردد که بر اساس اعلام شرکت نفتی بریتیش پترولیوم در فاصله سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴، میزان تولید نفت آمریکا حدود ۷۰ درصد افزایش یافته است.البته با توجه به اینکه بیشتر افزایش تولید نفت آمریکا، نفت رسی(نفت شیل)است و با توجه به اینکه هزینه استخراج و تولید این نوع نفت نسبت به نفت های متعارف خیلی بیشتر است معلوم نیست آمریکا با توجه به آنکه بهای نفت اکنون به شدت کاهش یافته است تا چه زمانی بتواند این روند افزایش تولید را ادامه دهد.
علت چهارم، به سیاست های جدید عربستان سعودی بر می گردد که برای حفظ بازارهای خود در جهان به افزایش تولید وارزان فروشی نفت روی آورده است.
چیزی که روشن است اینکه کاهش قیمت نفت، برخی کشورهای تولید کننده نفت که بودجه آنها تا حد زیادی وابسته به درآمدهای نفتی است با مشکل مواجه کرده است. روسیه،نیجریه، الجزایر و ونزوئلا از جمله این کشورها هستند.ذخایر ارزی همه این کشور ها باهم به اندازه ذخایر ارزی عربستان سعودی(حدود ۷۰۰ میلیارد دلار تا اویل سال ۲۰۱۵ ) نیست.
اما ادامه این وضع برای عربستان نیز می تواند خطرناک باشد . زیرا بر اساس اعلام صندوق بین المللی پول اگر روند کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی ادامه داشته باشد ذخایر ارزی عربستان نیز تا شش سال دیگر ته خواهد کشید.این امر باعث درآمدزایی برای کشورهای مصرف کننده خواهد شد که هزینه انرژی شان به شدت پایین آمده است. اما برای کشورهایی مانند نیجریه و ونزوئلا که علاوه بر این، با مشکلات داخلی نیز مواجه هستند اوضاع به مراتب دشوار تر شده است. نیجریه در داخل با اقدامات ناامن کننده بوکوحرام مواجه است و ونزوئلا نیز در اوج بحران سیاسی بسر می برد.
به همه این مسائل، باید تصمیم کنگره آمریکا در آزاد کردن صادرات نفت این کشور نیز اضافه کرد.آمریکا از سال ۱۹۷۰ به عبارت دیگر از تکانه نفتی دهه ۷۰ که اقتصاد این کشور را تحت تاثیر قرار دارد صادرات نفت را ممنوع اعلام کرده بود.
با این تصمیم،آمریکا با توجه به آنکه تولیدش هم اکنون به ۱۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است می تواند نقش رهبری و تعیین کننده سیاست های انرژی جهان را برعهده گیرد.
زیرا بر اساس گزارش راهبرد انرژی جهان که شرکت بریتیش پترولیوم در ژوئن سال ۲۰۱۵ منتشر کرد آمریکا با تولید ۱۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه نفت، ز نظر تولید مقام نخست را در جهان دارد و بعد از آمریکا، عربستان با ۱۱ و نیم میلیون بشکه و روسیه با ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه به ترتیب در رده های دوم و سوم جهان قرار می گیرند.
علت اصلی اینکه آمریکا تصمیم گرفت صادرات نفت را آزاد کند این بود که پالایشگاههای آمریکا برای پالایش نفت خام سنگین وارداتی از کشورهای حوزه خیلج فارس و ونزوئلا ساخته شده اند. در نتیجه، اکنون که آمریکا تولید نفت غیر متعارف رسی(نفت شیل) را آغاز کرده است از آنجا که این نوع نفت خیلی سبک است و درپالایشگاههای آمریکا پالایش نمی شود به ناچار باید صادر شود.
البته باید به این نکته نیز توجه کنیم که آمریکا همین حالا با ۱۹ میلیون بشکه مصرف در روز بزرگترین مصرف کننده نفت در جهان و با وارد کردن هفت میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز، دومین وارد کننده نفت در جهان است. چین با هفت میلیون و ۳۷۰ هزار بشکه در روز بزرگترین وارد کننده نفت در جهان است.
بنابراین اینکه صادرات نفت آمریکا آزاد شده است،میزان آن به حدی نخواهد بود که بر بازار نفت تاثیر زیادی بگذارد.
اما مسئله ای که وجود دارد اینکه آمریکا نمی تواند در دراز مدت در این سطح بالا نفت تولید کند. چون عمر حوزه های نفتی غیرمتعارف این کشور کوتاه است . در همین راستا، پیش بینی ها حاکی از آن است روند کاهش تولید نفت آمریکا از سال آینده آغاز خواهد شد.
از همین رو،از سالهای گذشته تلاش های برای دستیابی به انرژی های برگشت پذیر آغاز شده است.اما این نوع انرژی از نظر کارایی، قابلیت جایگزینی نفت را ندارد. در همین راستا، آژانس بین المللی انرژی اعلام کرده است انرژی های فسیلی به ویژه نفت تا سال ۲۰۴۰ حدود ۵۹ درصد تقاضای جهانی را برای انرژی اولیه تشکیل می دهد. به همین علت،
ژئوپلیتیک نفت، یعنی تلاش کشورها برای استفاده از منابع جغرافیایی نفت جهت افزایش قدرت،برای سالها بر جهان حاکم خواهد بود.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار