یادداشتی به بهانه اجرای نمایش «دشمن بچه های شهر»
منوچهر اکبر لو درام نویس و منتقد تئاتر در یادداشتی که به بهانه اجرای نمایش ˝دشمن بچه های شهر˝ نوشته بی توجهی به مخاطبان نوجوان در تئاتر را یک آسیب جدی فرهنگی در جامعه امروز توصیف کرده و تلاش گروه بچه های شاهکار برای حرکت به سوی تئاتر نوجوان و طرح این مسئله که جایگاه نوجوان در رویدادهای اجتماعی کجاست ستوده است.
به گزارش سرویس فرهنگی پانا؛ در این یادداشت آمده است:
۱-محرومترین گروه سنی جامعه از لحاظ برخوردار بودن از فرهنگ و هنر، نوجوانان هستند. به نظر می رسد که مخاطب نوجوان از بنیاد در فرهنگ امروزی ما گم شده است. کمبود یا نبود تولید کالای فرهنگی برای این گروه سنی تنها به تئاتر اختصاص ندارد. شاعران و رمان نویسان اندکی در این حوزه فعالیت می کنند. اصلاً سینمای نوجوان نداریم و... .
در عرصه تولیدات فرهنگی، نوعی غفلت بنیادین در رابطه با نوجوانان احساس میشود.
۲-در زمانه کنونی که تولید تئاتر دشوار است، کار کردن با نوجوانان دوچندان سخت تر به نظر میرسد.
۳-در حوزهای که تولید ما اندک است، جایی برای تجربه اندوزی وجود ندارد. گروهها باید به شکل ثابت و تمام وقت در حال تولید باشند. این اتفاق در تئاتر نوجوان نمیافتد، چون تولید محدود است. یعنی نمایشنامه کم نوشته می شود و کم چاپ میشود. نمایشنامه مانند داستان یا شعر چاپ نمیشود. نمایشنامه نویس زمانی نمایشنامه مینویسد که قرار باشد خودش یا دیگری آن را به نمایش دربیاورند. نمایش هم الزاماتی میخواهد گاه فراتر از توانایی کارگردان. مهم تر از همه سالن است. گروههایی که به طور ثابت نمایش اجرا میکنند، ناچارند به جاهای دیگری پناه ببرند، از جمله مدرسهها و فرهنگسراهایی که تعریفشان از تئاتر این است که اوقات فراغت کودکان را پرکند. یعنی به هیچ وجه به تئاتر به عنوان ابزار تربیتی، ابزار مشارکتی، ابزاری که میتواند خلاقیت کودکان و نوجوانان را پرورش بدهد، نگاه نمیکنند. برای اینگونه جاها به ناچار باید نمایشهایی اجرا کرد که تنها سرگرمی را در نظر دارند. کوشش های زیادی شده که نمایش برای نوجوانان صبحها اجرا شود تا از نظر اقتصادی به صرفه باشد و مخاطبان بتوانند گروهی بیایند، اما این تلاشها با شکست روبه رو شدهاند. گویا چنین جا
افتاده است که تجربههای اندک تولید نمایش برای نوجوانان منطق اقتصادی ندارد. بنابراین، دست اندرکاران تئاتر کودک و نوجوان،ترجیح میدهند برای گروه های سنی خردسالان و کودکان ،نمایش تولید کنند.
۴- اینک می بینم که «سامی صالحی ثابت»، کم رونده ترین راه را در تئاتر انتخاب کرده است:تولید تئاتر برای نوجوانان توسط گروهی نوجوان.ناگفته پیداست که این مسیر ، چه سنگلاخ هایی را پیش رو دارد.اما «ثابت»، ثابت قدم تر از این حرفهاست. او سختی کار را دوچندان کرده و با انتخاب شاهکار ادبیات نمایشی، یعنی «دشمن مردم» ایبسن بزرگ، بر توقعات، هر چه بیشتر افزوده است.
۵-آموزش نوجوانان، همراه با دراماتورژی و بازنویسی این اثر سترگ با این هدف صورت گرفته است تا صالحی ثایت از ما بپرسد که در میانه آشوبهای بزرگ اجتماعی، جایگاه بچه ها کجاست؟
۶-صالحی ثابت در کارش جدی است. عمق این جدیت را در این می بینیم که او همواره در حال جستجوست. از خطا کردن نمی هراسد و حاصل تجربیات خود را مکتوب میکند.میتوان مکتوبات او را در بوته نقد گذاشت، اما نمیتوان انکار کرد که تقریبن هیچ یک از بزرگان ما چنین نکرده اند:انتشار تجربه ها و ارایه برای نقد.
۷- در عمل، نمایش «دشمن بچه های شهر»دومین خروجی تجربیات صالحی ثابت است. اولی را سال گذشته در تماشاخانه مشایخی شاهد بودیم:«دو نوجوان در انتظار گودو» . بی هیچ شکی میتوان بیان کرد که دومی بسیار فراتر از اولی، به پیش گام نهاده است.
۸- حضور والدین هنرمندان نوجوان در کلیه مراحل مطالعات اولیه تا اجرای نهایی نیز از آن کارهایی است که همراه با اراده صالحی ثابت شکل گرفته است.
۹-گروه بچه های شاهکار ِ صالحی ثابت بی اندک حمایتی از سوی ده ها نهاد مدعی (و مسئول) کودکان و نوجوانان ما پیش میروند.آنها نویدبخش راهی کم رهرو ، اما پُر بار برای تئاتر نوجوان ایرانند.چنین باد!
منوچهر اکبرلو / آذرماه ۱۳۹۴
نمایش دشمن بچه های شهر روز دوشنبه ۳۰ آذر در ساعت ۱۴.۳۰ یک اجرای تری اوت خواهد داشت و در ساعت ۱۵.۱۵ دقیقه میزبان هنرمندان در اجرای ویژه برای متخصصان تئاتر خواهد بود.
علاقه مندان می توانند از طریق شماره تلفن ۰۹۳۷۳۶۶۵۹۶۹ برای دیدن این اجرای ویژه هماهنگ کنند.
ارسال دیدگاه