به خاطر یک مشت روبل» روی صحنه رفت؛
مونولوگی باهمراهی تماشاگر
نمایش «به خاطر یک مشت روبل» بر اساس داستان های کوتاه آنتوان چخوف به کارگردانی محمدحسن معجونی در شیراز روی صحنه قرار دارد.
به گزارش پانا از فارس، نمایش «به خاطر یک مشت روبل» نوشته «نیل سایمون» به تهیه کنندگی محسن خباز در حالی روی صحنه تالار احسان قرار دارد که بیش از ٥ ماه پیش معجونی با نمایش «ستوان اینیشمور» را در شیراز به صحنه برد.
حسن معجونی که امسال برای سومین بار به شیراز آمده، بار دیگر در «به خاطر یک مشت روبل» مانند «ستوان اینیشمور» سنت گروتسک را در پیش گرفته و داستانی را در صحنه قرار داده که گرچه امروزی است، اما چخوف گونه پیش می رود. نمایش «به خاطر یک مشت روبل» نوشته نیل سایمون بر اساس داستان های آنتون چخوف است و شهرام زرگر آن را ترجمه کرده است.
«به خاطر یک مشت روبل» که کاری از گروه تئآتر «لیو» است زمستان سال ۸۸ در تماشاخانه ایران شهر به روی صحنه رفت و مورد استقبال مخاطبان خود قرار گرفت به طوری که در طول اجراهای خود میزبان ۱۲ هزار تماشاگر بود.
در اپیزود نخست این نمایش با طنزی تلخ و گزنده نویسنده ای روی صحنه قرار دارد که اتوبیوگرافی از چخوف است و هرگاه می خواهد دست به قلم شود تا به قولی آنچه «اومد» را به تحریر در آورد دیزالوی به رویدادی می شود که تحت شعاع آنچه آمده است قرار می گیرد.
مونولوگی باهمراهی تماشاگر
معجونی در مونولوگ این اپیزود با مشارکت جویی تماشاگر در پیشگاه صحنه بیش از اینکه به بیان داستان بپردازد روایت را از نگاه مخاطب جستجو می کند. آنچه که در اپیزود «عطسه» گروتسک وار پای پلیس به عنوان نماد حکومت کمونیستی در کنار ابهت و تمامیت خواهی ژنرال براسیلوف با بازی بی نقص رضا بهبودی را در حالی به میان می کشد که ساده ترین اتفاق فردی را به دردسری گروهی نمایان می سازد.
عطسه، اپیزودی است که گرچه نقطه عطف داستان «به خاطر یک مشت روبل» نیست، اما نقطه عطف بازی های مازیار سدی(پلیس)، هوتن شکیبا(چردیاکوف)، آوا شریفی(مادام چردیاکوف)، رضا بهبودی(ژنرال براسیلوف) و سوگل قلاتیان(مادام براسیلوف) به شمار می رود.
در اپیزود سوم که پیوندگاه دو اپیزود پیشین است معجونی در نقش نویسنده با نینا در تقابل قرار می گیرد تا در میانه داستان «به خاطر یک مشت روبل» به اپیزودی برسد که با عنوان «مغروق» مخاطب را هم غرق در داستان نماید.
کمونیست دست و پاچلفتی، کمونیست مرده است
پلیس در این اپیزود هم دخالتی حاکم منشانه دارد تا باردیگر نویسنده درگیر داستانی به مراتب تلخ تر در عین حال گزنده تر شود. شکیبا که در اپیزود دوم چردیاکوف را در نقش کارمندی دست و پاچلفتی پدید آورده در این بخش نیز در نقش مغروقی دچار بی عرضه گی به نمایش می گذارد. زیرا در دوره کمونیسم دست و پاچلفتی بودن از سوی مردم کاری بیهوده نیست.
«معلم سرخانه» نیز در اپیزود پنجم با نقش آفرینی بهبودی و شریفی که آقا و جولیا را به تماشا می گذارند بخشی از جامعه بورژوا را تصویر می سازد که هرگاه فرمانی می دهند باید از زیردستان بدون چون و چرا پذیرفته شود.
جولیا نیز در این اپیزود مانند مغروق اپیزود پیشین هرچه از سوی اطرافیان فرمان داده شود می پذیرد و این در هریک از اپیزودها به آسانی و به مرور نهادینه می شود.
اپیزود ششم و نهایی «به خاطر یک مشت روبل» در «کلانتری» می گذرد که معجونی از جامعه کمونیستی دوره چخوف را نمایندگی می کند. با اینکه در هر پنج اپیزود پیشین داستان بر محور گروهی از اقشار شوروی سابق می چرخد، در این اپیزود که عنوان «کلانتری» را یدک می کشد انگار که داستان ها شکل کلان تری به خود گرفته و چکیده ایست از آنچه تاکنون به صحنه رفته است. زیرا در این داستان هم کلانتری مانند اپیزود مغروق یا عطسه حاوی نقش هایی است که جامعه پذیرفته است. مانند آنگاه که آقا در اپیزود معلم سرخانه بر سر جولیا فریاد می زند چرا هر فرمانی را بدون چون و چرا می پذیرد.
در چنبره حاکمیت؛طلاسازی که بیش از نویسنده نیست
در کلانتری، معجونیِ نویسنده استاد طلاسازی است که فرقی نمی کند جایگاه اجتماعی بالاتری از نظر اقتصادی یافته، اما در چنبره حاکمیتی قرار دارد که به هر روی می خواهد استیلای خود را دیکته نماید.
سگ در این اپیزود تفاوتی با آنچه هوتن شکیبا در اپیزود عطسه به نمایش می گذارد ندارد و مغروق نیز مانند این سگ در داستان هرچه فرمان بدهند همان می کند.
در این اپیزود هنگامی که استاد طلاساز در میان ضربه های پلیس روی صحنه می نالد و به خود می پیچد نویسنده ای را متصور می سازد که در اپیزود نخست با چاپ شدن و انتشار آثارش همان لذتی را دنبال می کند که استاد طلاساز می خواهد در این اجتماع بسته پیدا کند، اما آنچه می یابد سرنوشتی است که دست حاکمان است و آنها رقم می زنند. آنگونه که سگ ژنرال براسیلوف در میان ناباوری آنگونه پیش از نویسنده و طلاساز می میرد که برای نمایندگان قدرت تفاوتی ندارد چگونه از میان بروند.
نمایش "به خاطر یک مشت روبل" به کارگردانی محمدحسن معجونی تا ٢٧ آذرماه جاری هرشب ساعت ٢٠ در تالار احسان شیراز روی صحنه قرار دارد.
ارسال دیدگاه