رییس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان ری:
وقف، زمینه ساز پیشرفت و توسعه جامعه
رییس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان ری گفت :مقوله اخلاق مدارانه وقف با ریشه کن کردن فقر و محرومیت، جامعه را به طرف پیشرفت و تعالی هدایت می کند و جایگاه ارزشمندی را نزد پروردگار برای انسان رقم می زند.
به گزارش پانا از شهرستان های استان تهران،حجت الاسلام سعید اوتارخانی رییس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان ری در سخنانی ، در تعریفی از وقف و تفاوت آن با صدقه، گفت: وقف به نوعی زیرمجموعه صدقه است، با این تفاوت که صدقه امری موقت به شمار می رود و پرونده ثواب عمل انسان پس از انجام دادن این عمل سفارش شده بسته می شود، اما وقف «صدقه جاریه» نام دارد که تا زمان بهره برداری از آن، ماندگار است. وقف در بحث های شرعی مواردی را شامل می شود که قابلیت پایداری و ماندگاری داشته باشد و ثمره و برکت های آن تا مدتی مورد استفاده قرار بگیرد.
وی اظهار کرد: وقف تدبیر عجیب و حکیمانه ای برای صدقه است، برای مثال کسی که می خواهد نیت خیر خود را تداوم دهد می تواند به جای اینکه مشک آبی را در دست بگیرد و به تشنگان آب رسانی کند، با حفر چشمه آب و وقف آن، عمل خیر خود را استمرار بخشد. حضرت علی(ع) به عنوان الگوی کامل مسلمانان به حفر چاه های مختلف در منطقه های خاص می پرداخت و آن را وقف باغستان ها و مردم می کرد. حفر چشمه یکی از زیباترین وقف ها محسوب می شود، زیرا پس از پایان عمر انسان و تا هنگامی که آن چشمه جاری است، فرد از ثواب این کار نزد پروردگار بهره مند خواهد شد.
کارشناس سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به گستردگی و پیشینه تاریخی وقف، تصریح کرد: وقف از فرهنگ های فرا اسلامی است که انجام دادن آن در دین های مختلف مشاهده می شود. ساخت هر ملکی که برای عبادت در اختیار اجتماع قرار گیرد، وقف محسوب می شود و انجام دادن آن از گذشته های بسیار دور در میان نسل بشر وجود داشته است اما منابع اسلامی تاکید بیشتری به این امر دارند و مسلمانان را به انجام دادن این عمل پسندیده سفارش می کنند.
وی یادآور شد: پیامبر(ص) نخستین واقف جهان اسلام بود و وقف های حضرت علی(ع) نیز به طور مشخص در تاریخ اسلام به ثبت رسیده است. حضرت فاطمه(س) نیز یکی از واقفان بزرگ محسوب می شود. برپایه روایت های بسیاری، بانوی فضل و بخشش باغ های هفت گانه ای را که از پیامبر اکرم(ص) به ایشان رسید، وقف کرده است.
حجت الاسلام اوتارخانی درباره اثرهای وقف در دنیای فانی و باقی، گفت: وقف در جهان اسلام، علاوه بر آبادانی دنیای کنونی با رویکرد اخروی نیز انجام می شود. درباره جایگاه واقف و اهمیت وقف کردن در روایتی از پیامبر(ص) آمده است که با مرگ انسان پرونده عمل او بسته می شود، مگر در سه مورد،یکی از آنها مربوط به صدقه جاریه است که از آن به عنوان وقف تعبیر می شود. در روایت های معتبر اشاره شده است که در عالم برزخ نیز ثواب چنین عمل خیری به شخص وقف کننده، می رسد، فرزند صالح و علم نیز دو امر پسندیده دیگر است که پس از مرگ، ثواب آن بر پرونده عمل شخص افزوده می شود.
وی در ادامه اظهار کرد: اسلام در مواردی از وقف به عنوان صدقه هوشمندانه نیز تعبیر می کند. این امر در واقع یکی از نمونه های زکات و صدقه است. بنابراین آیه ها و روایت هایی که درباره ثواب این دو امر آمده در ارتباط با وقف نیز استفاده و حتی پاداش بهتری نزد پروردگار برای آن در نظر گرفته می شود.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان ری با اشاره به برخی از احکام وقف، بیان کرد: در احکام اسلامی وقف، بر حبس عین مال و تسبیل منافع تاکید می شود و مال در این معنا قابل انتقال، فروش یا وراثت نیست. واقف باید برای موقوفه خود نیت کند، نیت هایی که برای موقوفه در نظر گرفته می شود، بسیار متنوع است و واقفان با انگیزه ها و نیت های گوناگونی مال خود را برای این امر خیر در نظر می گیرند. برای نمونه برخی درآمد حاصل از آن مال را صرف یتیمان می کنند، بعضی نیز آن را برای مستمندان، زنان بی سرپرست و عزاداری سیدشهدا(ع) و ... در نظر می گیرند، به طور معمول برای این امر پسندیده صیغه وقف خوانده می شود که در آن شخص نیت می کند که موقوفه خود را در چه راهی وقف کند، در برخی موارد نیز وقف نامه نوشته می شود که در آن، موقوفه، نیت وقف و تولیت مال به ثبت می رسدو برخی از این سندها با ۳۰۰ تا ۴۰۰ سال پیشینه با ادبیات و دست خط های ماندگار، اکنون به عنوان نسخ خطی کشور نگهداری می شود.
وی در ارتباط با تولیت امور وقفی، گفت: عهده دار تولیت موقوفه، فردی است که برای نمونه ملکی را اجاره می دهد، سندهای آن را جمع آوری و درآمد حاصل از آن را بر پایه نیت واقف هزینه می کند. در برخی از وقف نامه ها تولیت تا سال ها پس از آن مشخص شده است، برای مثال تولیت آن را به فرزند ارشد پسر داده می شود که نسل به نسل بر عهده فرزند بزرگتر است. در چنین مواردی شجره نامه فرد مشخص بوده و افراد بر پایه وقف نامه در نسل های مختلف به اداره تحقیق اوقاف برای دریافت حکم تولیت مراجعه می کنند. اداره اوقاف در چنین مواردی وظیفه نظارت بر حفظ مال و هزینه شدن درآمد حاصل از آن را به عهده دارد.
حجت الاسلام اوتارخانی در ادامه افزود: در برخی موارد که تولیت در سندها مشخص نبوده یا سند مفقوده شده یا نسل واقف از میان رفته است، مال به عنوان فاقد تولیت یا مجهول تولیت شناخته می شود که در این هنگام سازمان اوقاف و امور خیریه، تولیت آن را به عهده می گیرد و به امور مربوط به آن رسیدگی می کند، وقف به موردهای مختلفی تعلق می گیرد که برای نمونه می توان به وقف قرآن برای مسجد، وقف چشمه، کتاب، مسجد، حسینیه و ... اشاره کرد و در اصل بر این است که مال ماندگار باشد.
کارشناس سازمان اوقاف و امور خیریه گفت: هنگامی که شخصی در نظر دارد مال یا درآمد حاصل از مالی را برای مدتی معین به امری اختصاص دهد، آن مال محبوسه نام می گیرد و دیگر به آن موقوفه گفته نمی شود که پس از تمام شدن این زمان مال به استفاده خود شخص یا وارث های او در می آید.
اگر در موردی واقف زنده نباشد و هیچ مدرکی درباره اینکه مال باید در چه راهی مصرف شود، وجود نداشته باشد، اطلاعات لازم همچون موارد مصرف پیشین آن مال به وسیله اداره اوقاف و امور خیریه با استشهاد محلی، گردآوردی و در اختیار اداره تحقیق اداره اوقاف و امور خیریه قرار می گیرد تا با صادر کردن نظریه، نوع مصرف، مشخص شود که مال باید در کجا و چگونه هزینه شود.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان ری درباره بیشترین نوع وقف در ایران، بیان داشت: ساخت آب انبارها، مسجد و حسینیه ها پیشینه طولانی تری، نسبت به دیگر موارد وقف در کشور دارد که در طول زمان نیز توسعه داده شده است. وقف برای صرف شدن در راه سید الشهدا(ع) بالاترین میزان موقوفه ها را به خود اختصاص می دهد.
وی تاکید کرد: وقف کردن در حالی که برکت های بسیاری دارد، مسوولیت سنگینی را متوجه افراد مختلف جامعه می کند. برای نمونه شخصی که در یک زمین موقوفه نماز می خواند، باید بداند که واقف چنین اجازه ای را صادر کرده است یا خیر، این مسئولیت به ویژه در هنگامی که برخی اموال به صورت شش دانگ وقف شده، بسیار سنگین تر محسوب می شودو اگر ذره ای از مال موقوفه به جزء موردی که برای آن نیت شده است، وارد زندگی شخصی شود، بسیار بی برکت می شودو در برخی روایت ها آمده است که برخی انسان های با تقوا هنگام عبور از زمین موقوفه لباس خود را تکان می دهند که مبادا حتی ذره ای از خاک آن بر لباس آنها نشسته باشد.
وی از مردم مسلمان این مرز و بوم در خواست کرد تا بیش از پیش به مسایل شرعی و مسوولیت سنگین وقف توجه و از موقوفه ها به خوبی مراقبت کنند.
حجت الاسلام اوتارخانی یادآور شد: وقف کردن سبب می شود، به جای تکیه بر درآمد نفت با درآمدهای حاصل از این کار پسندیده از قشرهای آسیب پذیر همچون بیماران، زنان بی سرپرست، مستمندان و ... پشتیبانی شود .
/خبرنگار:الهام مرادی/
ارسال دیدگاه