درس
ویژگیهای آنلاین نویسی
خبر گزاری پانا:آنچه امروز می خوانید بخشهایی از فصل پنجم کتابِ ˝نوشتن برای روزنامه نگاران ˝ به قلم˝ تیم هولمز˝ است در این نوشتار نخست به ویژگیهای یک نوشته خوب و روزنامه نگاری خوب می پردازیم. آنگاه ضمن بیان تفاوت نوشتارهای چاپی با نوشتن در فضای وب ویژگیهای نوشتارهای اینترنتی را در روزنامه نگاری خواهیم گفت چرا که نوشتن در فضای مجازی با چاپی به جهت محتوی و بویژه فرم مهارتی را می طلبد که قطعا با نوشتن در روزنامه نگاری سنتی متفاوت است و روزنامه نگاران حرفه ای این تفاوتها و مهارتها را باید بدانند.
اصل اول و اساسی: نوشته خوب و روزنامه نگار موفق
نوشته خوب هر جا و به هر شکل که منتشر شود خوب است،اینجا و آنجا هم ندارد.
اصولا روزنامه نگاری روی چند اصل مهم بنا می شود که همگی به کیفیت مربوط است ۱-گزینش موضوع خوب ۲-تحقیق گسترده ۳-ساخت قانع کننده متن (برای مخاطب) ۴-شیوه نگارش روان و قابل درک. و همه اینها از روزنامه نگاری موفق بر می آید.
"نیکلاس تومالین" صاحبنظر این عرصه، روزنامه نگار موفق را اینگونه توصیف می کند: "روزنامه نگار باید از رفتاری قابل قبول و پذیرفتنی، زیرکیِ روباه وار و اندکی توانایی ادبی برخوردار باشد". گرچه این همه ویژگیها نیست اما در فشرده ترین شکل واقعیتی است کاربردی. و اکنون با تکیه بر این ویژگیها به سراغ اصول نوشتن در فضای دیجیتال می رویم.
اصل دوم : تنوع در همه چیز
روزنامه نگار زیرک؛ کسی است که بتواند خبرها و گزارشهایی متفاوت برای مخاطبان گوناگون تدارک کند اگر این تنوع وجود نداشته باشد عرصه دیجیتال کمکی به او نخواهد کرد. برای این تنوع باید با نوشتارهای طولانی که در فضای روزنامه نگاری چاپی معمول است،خداحافظی کنید! متن گزارش چاپیِ معمولا دو هزار کلمه ای، که پیرامون آن تحقیق گسترده ای شده است، در یک روزنامه یا مجله قابل چاپ است اما در یک وب سایت معمولی نه.
برخی از متخصصان از جمله سردبیر روزنامه نیوزویک عقیده دارند؛ که کاربران در فضای مجازی متنهای بیش از ۵۰۰ کلمه را در یک صفحه دنبال نمی کنند اما اجازه بدهید استثناهایی قایل شویم ؛یک کاربر مشتاق متن مورد علاقه و نیاز خود را هر قدر طولانی و مفصل تا آخر دنبال می کند . چگونه؟! قابل استفاده بودن معیاری برای سنجش در روزنامه نگاری است و البته روانی و آسانیِ درگیر شدن کاربر با وب سایت یا صفحه ای از وب سایت .
این درگیر شدن در رسانه های نوشتاری با کوششهایی مثل قلم حروف، ارایه ها، نوآوری در صنعت چاپ، رواج اصول صفحه آرایی و جنس و کیفیت کاغذ که حس مخاطب را در موقعی که نشریه را در دست دارد، درگیر می کند؛ معنی می یابد. و در فضای مجازی به رسایی روند کاربرد بر می گردد. مواردی مثل روانی خوانش، آسانی دسترسی از نظر فنی و قدرت رسیدن به استفاده دلخواه ، بدون برخورد با مانع یا بروز اشتباه در کاربردهای انتخابی ربط می یابد.در حالیکه در فضای وب، به عنوان مثال؛ مفید بودن در مورد یک متن دو هزار کلمه ای ، به معنای نداشتن اجبار در چرخاندن صفحه روی نمایشگر یا عوض کردن نابهنگام صفحه است.
اصل سوم : مفید بودن
این روزها روزنامه نگاری آنلاین به طور معمول در ۳ عرصه از نوشتن تاکید می کند برداشت کامل، برداشت اصلاح شده و شیوه پردازش اینترنتی
شیوه برداشت کامل
در این شیوه متن در اصل برای یک رسانه نوشته می شود و سپس مستقیم و بدون تغییر و اصلاح در شکل رایانه ای به رسانه دیگر منتقل می شود. کاری که برای نخستین بار برای لوح های فشرده به کار رفت. این کار،گرچه از نظر زمان و منابع شاید خوب و کافی باشد اما شرط مفید بودن را ندارد و نوعی دست اندازی به سایتهای دیگر است. امروزه بسیاری از سایت های وابسته به رسانه های چاپی، روزنامه ها و مجله ها همیشه از شیوه برداشت مستقیم فاصله می گیرند و به سوی شیوه دوم یعنی برداشت اصلاح شده گرایش یافته اند .
در انگلستان ،روزنامه گاردین را از رسانه های نوشتاری می دانند که از راه وب سایت نامحدود و یک پارچه به دنیای ارتباط آنلاین پا گذاشته است. هر کس به این وب سایت وارد شود ، می تواند به تعداد زیادی متن و موضوع با شیوه برداشت اصلاح شده دست یابد که به سادگی و با استفاده از گزارش های خبری و گزارش های اجتماعی در روزنامه جا می گیرد. از سوی دیگر، این متن ها ، حاشیه ها و مطالب اضافی در کنار مطلب اصلی کار می شود. از این گذشته، تعداد زیادی پیوند برای هر متن، کنار هر گزارش یا آگاهی های کناری، مثل ارایه ها، نقشه و نمودار در همین سایت ارائه می شود. نیز قطعه های صوتی و تصویری که قابل ارسال برای مشترکان است، ابزار پی گیری و امکان دسترسی ساده به اطلاعات از طریق آر اس اس-*RSS-انتقال به تلفن های همراه، آگهی های قابل ورود و تدارک مسیری برای خوانندگان تا درباره مضمون تماس بگیرند، در این الگو امکان پذیر است. تمام این تسهیلات در پایگاه هایی با امکان دسترسی آسان که به طور همیشگی از کاربران دعوت می کند تا به این سایت ها وارد شوند و با تماس در سایتی رایگان، در روند ارتباطات با روزنامه شرکت کنند، امکان پذیر است. همچنین می توان کارهایی
چون خلاصه کردن یا برعکس مفصل کردن متن های اصلی چاپ شده را اجرا کرد. چنین اصلاح هایی ممکن است حتی شامل برخی افزودنی های غنی کننده مثل بازتاب نظر مخاطبان، نظرسنجی ها، افزودن نشانی سایت ها و وبلاگ ها و پیوندهای مربوط به مطالب (ویدئوها و پادکست ها) هم بشود. در این افزودن ها نویسنده، دبیر یا مسئول صفحه، ممکن است چندسطری توضیح بیفزاید و این کارها چندان به فناوری های پیچیده و دستگاه اضافی ندارد.
تکلیف حقوق نویسندگان چه می شود؟
در این شیوه کار، هیچ مشکلی وجود ندارد. در نگاه کلی، در انتشار دیجیتالی کل متن و عینا با همان صفحه بندی انتقال می یابد. به هر حال این شیوه، برای پدیدآورنده امکان تحقیق و ضمیمه کردن نکته هایی که حذف کرده به متن و افزودن عکس، تصویر ویدئویی، حاشیه ها و اطلاعات تکمیلی را فراهم می کند. نیز این فرصت را می دهد تا نتیجه برخی پس فرست ها، اطلاعات آماری و تعداد بازدیدکنندگان از کار و بازتاب نظر آنان در کنار متن به سردبیران و کاربران آگاهی داده شود.
در واقع در نوشتن به این طریق شما ملزم هستید از لحاظ فنی، قدرت انتخاب و گزینش پردازش اینترنتی را هر چه بیشتر و با دسترسی بسیار ساده و اسان و بدون مشکل به کاربر بدهید. و این همان مفید بودن است که در ابتدای کار گفتیم .
----------------------------------------------------------------------------------------------------
* RSS: نسخه خبر خوان در سایتها جهت سهولت در انتخاب مطلب کوتاه از بین همه مطالب یک سایت در مثلا موبایل تا مطالب همیشه در دسترس کاربر به دلخواه او باشد.
منبع:نوشتن برای روزنامه نگاران :وینفورد هیکس -ترجمه علی اکبر قاضی زاده
ارسال دیدگاه