کازو اوکادا فیلمساز ژاپنی، میهمان جشنواره رشد:
گاهی اوقات تولید یک فیلم علمی دردسرساز میشود
کازو اوکادا فیلمساز ژاپنی علمی آموزشی که این روزها به عنوان میهمان جشنواره فیلم رشد در تهران به سر میبرد درباره سختیهای تولید فیلم آموزشی گفت: گرچه گاهی اوقات تولید یک فیلم علمی دردسرساز میشود ولی من از این کار لذت میبرم.
به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا، امسال بخش ویژهای در جشنواره فیلم رشد به مرور آثار کازو اوکادا فیلمساز ژاپنی پرداخت که سالهاست به تولید فیلمهای علمی آموزشی اشتغال دارد.
اوکادا متولد ۱۹۴۲، مدیرعامل شرکت توکیو سینما و از اعضای موسسه فیلمسازان علمی آموزشی اروپاست.
وی از موسسین «آرشیو دائرهالمعارف سینمای ژاپن» است که بخشی از بنیاد شیموناکاست. این بنیاد نیز که به همت کازو و سوزو اوکادا (پدر کازو) تاسیس شده است در زمینه ساخت فیلمهای علمی آموزشی فعالیت میکند.
در جشنواره امسال منتخبی از آثار کازو اوکادا به نمایش درآمد که یکی از این فیلم ها به نام «تغییر جنسیت» در بخش مسابقه فیلم های مستند نیز حضور دارد.
اوکادا روز گذشته ۲۷ آبان در بدو ورودش به تهران در گفتوگو با خبرنگار آموزش و پرورش پانا از ساخت فیلمهای علمی آموزشی در ژاپن و آنچه او را به ادامه کار در این عرصه ترغیب کرده است گفت که ماحصل این گفتوگو را میخوانید:
• آقای اوکادا، گویا این دومین سفرتان به ایران است. از دفعه اول بگویید.
بله . اولین بار سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲) به ایران آمدم. در آن سال جشنواره در کرمان برگزار میشد و من بعنوان داور حضور داشتم. حضورم در کرمان درست چند روز پیش از زلزله بم بود که آن ویرانیها باعث تاسفم شد.
• سالهاست که در شرکت توکیو سینما به ساخت فیلم علمی آموزشی اشتغال دارید. بودجه ساخت این فیلمها از کجا تامین میشود؟ آیا دولت به شما کمک میکند؟
دولت ژاپن کمکی در این زمینه نمیکند. اگر هم کمکی هست بیشتر کمک معنوی، مثلا به صورت توصیه نامه و تقدیرنامه، است. بعضی فیلمها ممکن است اسپانسر خصوصی داشته باشند. بعضی فیلمها هم به تلویزیون میروند و شبکههای تلویزیونی آنها را میخرند و نمایش میدهند ولی ممکن است فیلمهایی بسازیم که نه به تلویزیون بروند، نه اسپانسر خصوصی داشته باشند. در این صورت به ناچار باید خودمان بودجه اش را تامین کنیم و بعدها از طریق فروش موردی فیلم بخشی از هزینهها را پوشش دهیم.
• پس هیچ حمایت دولتی در کار نیست.
ما افتخار میکنیم که هیچ نوع وابستگی به دولت نداریم. نظام آموزش ژاپن هم سیستمی به شدت بوروکراتیک است. پس نه تنها در کار نیست گاهی اوقات تولید یک فیلم علمی خیلی دردسرساز میشود. مثلا درباره تولید فیلم «تغییر جنسیت» بگویم که در بخش مستند جشنواره رشد امسال حضور دارد. این فیلم درباره جانوران آبزی است و ما باید ساعات متوالی در اعماق دریا از جانوران آبزی فیلمبرداری میکردیم. ناگهان یکی از عوامل فیلم که در وظیفه اش غواصی و فیلمبرداری در اعماق آبها بود دچار آسیب دیدگی جدی شد و پروژه خوابید. به منظور ادامه کار مجبور شدیم یک سال برای بهبودی شخص مورد نظر صبر کنیم. تازه بعدها که فیلم ساخته شد وزارت آموزش و علوم ژاپن تنها لطفی که کرد این بود که اعلام کرد این فیلم برای دانشآموزان دوره متوسطه و بزرگسالان مفید است. بعد هم گفت به درد بچههای مدرسه راهنمایی هم میخورد. خلاصه اینکه دولت فقط یک توصیه نامه به ما داد و بس. ما با همین فیلم در جشنواره ملی فیلمهای علمی شرکت کردیم و مقام هم آوردیم.
• علاقهمندانی که قصد دیدن فیلمهای شما را داشته باشند از چه طریقی میتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند؟
یکی از این راهها دسترسی آنلاین است. در شرکت توکیو سینما به مدیریت یکی از دانشمندان برجسته وب سایتی راهاندازی شده که حدود ۸۰۰ عنوان فیلم علمی آموزشی در آن قرار دارد و علاقه مندان میتوانند این فیلمها را با نریشن (گفتار متن) انگلیسی به صورت رایگان تماشا کنند.
• آیا فیلمهای شما در اروپا هم بازار دارند؟
در اروپا مثلا موسسه فیلمهای ویدئویی بریتانیا فیلم «تغییر جنسیت» ما را مورد حمایت قرار داد و حتی حق انتشار آن در خاک بریتانیا را به ما اعطا کرد. همینطور مذاکرتی با یک موسسه مشابه در کشور آلمان داشتیم. با توجه به اینکه من همکاریهایی با موسسه فیلمسازان علمی آموزشی اروپا داشتم همکاریهای خوبی در این زمینه بین شرکت توکیو سینما و موسسات مرتبط در اروپا وجود دارد.
• شما از بنیانگذاران بنیاد شیموناکا هستید. کار این بنیاد چیست؟
ما در بنیاد شیموناکا طی یک پروژه ۱۰ ساله از ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ به معلمان و دانشآموزان در زمینه ساخت فیلم آموزش می دادیم. حتی این کار را به خارج ژاپن هم بردیم مثلا در کشور آذربایجان شهر باکو داخل یک دبیرستان یک مدرسه کوچک فیلمسازی ایجاد کردیم و اسمش را گذاشتیم «باکو توکیو سینما».
• چرا تولید فیلم علمی آموزشی را بعنوان حرفه برگزیدید؟
من از این نوع فیلم لذت میبرم هرچند ممکن است به لحاظ اقتصادی منفعتی در آن نباشد. این کار برایم نوعی مسئولیت اجتماعی محسوب میشود. و خوشحالم که با این کار به نسل جوان جامعه خدمت میکنم. کار ما شاید چندان عامهپسند نباشد ولی من فقط یک بار زندگی میکنم و میخواهم عمرم را صرف کاری کنم که دوستش دارم.
• حرف آخرتان برای کسانی که میخواهند وارد عرصه فیلمسازی علمی آموزشی شوند چیست؟
هر شخص که از نعمت کنجکاوی برخوردار باشد میتواند فیلم علمی آموزشی بسازد ولی اول باید خیلی چیزها درباره ساخت فیلم یادبگیرد. باید تاریخ سینما را بداند و مهم تر از آن تاریخچه فیلم های علمی آموزشی را یاد بگیرد که عمرش حدودا ۱۰۰ سال است. هیچ کار ارزشمندی تولید نمیشود مگر اینکه خالقش به تاریخ مسلط باشد.
گفتنی است امسال بخش مرور چهل و پنجمین جشنواره بینالمللی فیلم رشد به مروری فیلمهای علمی - آموزشی کازو اوکادا فیلمساز ژاپنی اختصاص داشت که بعداز ظهر روز گذشته ۲۷ آبان در سینما فلسطین برگزار شد.
ارسال دیدگاه