اسماعیل عفیفه از سال ۷۰ همکاری خود را با تلویزیون آغاز کرده و سریالهای «همسایه ها»، «جوانی»، «رسم عاشقی»، «هوای تازه»، «و خداوند عشق را آفرید»، «میوه ممنوعه»، «خانهای در تاریکی»، «پس از باران» و...را تهیه کرده است. سه سریال اخیر نامبرده از این تهیه کننده را باید از جمله آثاری دانست که در تلویزیون بارها و بارها بازپخش شده اند.
وی در پاسخ به این که آیا حقوق مادی و معنوی سازنده اثر در قراردادهای تیپ تلویزیون رعایت شده یا نه، به صبا گفت: به هیچ وجه چنین نکاتی در این قرارداد رعایت نشده است و اگر بندهای این قرارداد را با حقوقدانان نشان بدهیم، اساسا آن را غیرحقوقی خواهند دانست. چراکه در آن درج شده است طی قرارداد کلیه حقوق مادی و معنوی اثر به طرف اول یعنی تلویزیون واگذار میشود که اصلا حقوق معنوی قابل واگذاری نیست. اما متاسفانه تلویزیون نسبت به سریالها هر نوع مالکیتی را برای خود محفوظ نگه داشته است که یکی از آنها شامل بازپخشهای متعدد میشود که به نظر من منصفانه نیست.
وی افزود: متاسفانه این قرارداد در تلویزیون مورد استناد است و بر اساس آن سریالها بارها و بارها از شبکههای مختلف بازپخش میشوند و تهیه کننده هم حق اعتراض ندارد. همیشه هم روال به همین شکل بوده و هست.
عفیفه با ارائه راهکاری برای رعایت حقوق مادی و معنوی یک اثر گفت: من و حسن فتحی چند سال پیش طرحی را تنظیم و ارائه کردیم تا مبحث کپی رایت در ایران کمی جدی گرفته شود. صد و اندی سال است که قانون کپی رایت در کشورهای دیگر رعایت میشود و اگر ایران هم عضو کنوانسیون این قانون شود، مشکلات ما هم در تلویزیون حل خواهد شد. حقوقی به عوامل یک سریال تعلق میگیرد که میتواند پشتوانهای برای هنرمندان بازنشسته باشد. اما علیرغم مطرح شدن این قانون در مجلس هنوز به تصویب نرسیده است. به همین دلیل شبکههای خارجی برنامههای ایرانی را به راحتی پخش می کنند. در حالی که ما میتوانیم با پیوستن به کنوانسیون حق کپی رایت مدعی چرایی آن باشیم و نظمی به وضعیت حقوق مولف و موضوع پخش یک اثر در ایران بدهیم.
پیوستن به کنوانسیون برن، راه حل رهایی از تنش
به نظر میرسد پیوستن ایران به کنوانسیون برن که مربوط به حقوق مولف است، تلویزیون را به دلیل الزام بر رعایت آن با هزینه های گزافی مواجه میکند. اما عفیفه معتقد است که تلویزیون از طرف دیگر میتواند با فروش سریالهای خود به شبکههای خارجی و تلویزیون سایر کشورها درآمدزایی و هزینههای حق کپی رایت را جبران کند. ضمن این که او کپی رایت را یک قانون کلی دانسته که جزئیات آن در هر کشور متناسب با شرایطی ویژه همان کشور قابل تدوین و تنظیم است و میتوان بندها و مادههای آن را مال خود و به دنبال آن از فشارها و تنشهای حقوقی جلوگیری کرد.
این تهیه کننده همچنین درباره راه اندازی شبکه نمایش و آی فیلم و رویکرد آن ها به پخش آثار نمایشی تصریح کند: وقتی شبکهای با هدف پخش و بازپخش آثار نمایشی تاسیس میشود، حتما مسئولان آن در نظر گرفته اند که خوراک این شبکه برای تامین آنتن محدودتر از سایر شبکهها خواهد بود. از طرفی آرشیو نمایشی ما در ایران تنها به آثار بعد از انقلاب محدود میشود و تاریخ سینما و تلویزیون پیش از انقلاب عملا در تلویزیون قابل استفاده و دستمان پر نیست. اما در سایر کشورها ممکن است این آرشیو شامل تاریخ نمایشی ۹۰ ساله و همچنین حجم تولیدات به روز این کشورها نیز بیشتر از ما بیشتر باشد.
ارسال دیدگاه