عکسها ؛حرفها دارند
خبرگزاری پانا:فتوژورنالیسم را شکلی از روزنامه نگاری دانسته اند که در آن به جای نوشته ها عکسها روایت می کنند. این جملۀ آغازین اساتید در کلاسهای عکاسی خبری است تا به عکاسان مستند اجتماعی و فتوژورنالها تفهیم کنند عکسهای خبری خوب ویژگیهای زمان، بی طرفی، حرکت، تاثیرگذاری و آگاهی دهندگی را در خود دارند.
چهارشنبه ۱۱ شهریور لحظه ای تاریخی برای "نیلوفر دمیر" عکاس و خبرنگار اهل ترکیه رقم خورد او که روایتگر جنگ و مهاجران سوری بود، پس از ماهها عکاسی و گزارشگری از فجایع جنگ سوریه و آوارگان سوری، به ناگاه عکسی را گرفت که شاید تمام ویژگیهای عکس خبری را داشت؛ از آن جهت که توانست افکار عمومی دنیا را بشدت متاثر کند.
کودکی سه ساله با تی شرت قرمز، کفشهای مشکی، به روی شکم خوابیده و صورت برشنهای ساحلی دارد در حالیکه امواج دریا آرام بر صورت بی جانش می کوبد و او همچنان آرام و بی حرکت تماشاگر امواج دریای مدیترانه ای است که چند کیلومتر آن طرف تر برادر و نیز مادرش را همچو او بی جان به ساحل سپرده است.
نیلوفر؛ عکاس-خبرنگار از مواجهه خود با این صحنه هولناک می گوید:"دیگر کاری برای بازگرداندن او به زندگی، از دست ما بر نمی آید بنابراین هیچ کاری جز عکس گرفتن از این صحنه از دستم ساخته نبود این تنها راهی بود که از طریق آن می توانستم فریاد جسم خاموش او را به گوش جهانیان برسانم".
آیلان سه ساله و خانواده اش از کردهای آواره سوری بودند که قصد داشتند با گذر از دریای اژه خود را به خویشاوندانشان در ونکوورکانادا برسانند برای فرار از جنگ و به امید ساحل آرامش. اما قایق حامل آنها در میان امواج دریا می شکند و همزمان برادر و مادر آیلان به همراه ۹ مهاجر دیگر جان خود را از دست می دهند. پدر آیلان تنها بازمانده خانواده است که جان سالم بدر می برد. پدری که رویای فرار از جنگ و بی خانمانی و آرامش را از یاد برده و تنها خواسته اش دفن فرزندان و همسرش بدور از هیاهوست.
قصه تراژیک این کودک سه ساله و خانواده اش با عکس ثبت شده بوسیله "نیلوفر دمیر" به سر زبانها افتاد و این مهمترین ویژگی هر عکس خوب خبری است .
این عکاس و خبرنگار اشاره می کند که گمان نمی کرده است این عکس، بتواند تا این اندازه توجه جهانیان را جلب کند او در مصاحبه با شبکه CNN آمریکا، در ادامه می گوید: باوجود دردی که از دیدن آیلان احساس می کردم تنها چیزی که در ذهنم می گذشت انتقال این حس به عموم مردم بود و به چیز دیگری فکر نمی کردم تنها خواسته ام این بود که این تراژدی را به نمایش بگذارم.
این عکس و عکسهای بعدی از مامور حامل جسد کودک از ساحل، عکس یک و تیتر یک بسیاری از روزنامه ها و سایتهای خبری جهان شد، همگان از دردی مشترک رنج بردند و این همان تحقق نقش "تعلق اجتماعی"رسانه هاست.
آنچه که طی این روزها گذشت یک کارگاه آموزشی عکاسی برای علاقمندان این حرفه بود تا مفاهیم تئوریک در توصیف عکاسی خبری به معنای واقعی درک شود؛ انتقال حس عکاس و بیننده از واقعه بوسیله عکس، به آنها که فرصتی برای حضور در صحنه رخدادها را نداشته اند.
عکاس به خوبی درد نمایش حزن آور مرگ کودکی آواره را با عکسی سرد و خاموش نشان داد.
عکاسان لحظات را ثبت می کنند،آنها لحظاتی را با شات دوربین بی حرکت می سازند، اما برخی عکسها خود آغازگر بسیاری از حرکات هنری، انسانی می شود. آنگاه که بسیار قلمها سرودند و نوشتند :" انسانیت ساحل را شست". هنرمندان نویسنده از سیاهی کفش کودک، سیاه روزی جنگ را وام گرفتند و قرمزی بلوزش را پیام آور خونین بودن نبردی بی فرجام، دانستند.
عکس سرد و خاموش آیلان بر ساحل بدروم ترکیه، گرافیستها، طراحان، کارتونیستها و مجسمه سازان و دیگر خالقان آثار هنری در اشکال مختلف را به حرکت واداشت و نیز کمپینهای گوناگونی در اقصی نقاط دنیا از جمله در شبکه های اجتماعی تشکیل شد تا آن لحظه اندوهناک را در زمان متوقف نشود.
امواج دریا جسد آیلان را به وجدان های خواب آلودی کوفت که صلح را تنها در بیانیه های توخالی و سخنرانیهای بی مایه می جویند، تا شاید بیدار شوند و کاری کنند که رویای آرامش و صلح آیلانِ خاموش در در دنیای ناآرام وطوفانی تحقق یابد.
اعظم عابدینی
ارسال دیدگاه