مریدی: فارس درپیوندبااقوام و ملتها پیشتاز است
خبرگزاری پانا: مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در میان استادان رشته های تاریخ و ادبیات دانشگاه های ترکیه و ایران خوستار گسترش تعامل میان تمدنهای بزرگ ایران و ترکیه ش و گفت: فارس درپیوندبااقوام و ملت ها همیشه پیشتاز بوده است.
به گزارش خبرگزاری پانا، در این نشست مشترک که با حضور استادان و استادیاران تاریخ و ادبیات کشور ترکیه به ویژه دانشگاه های استانبول برگزار شد و همتایان ایرانی این استادان به همراه روسای دانشگاه پیام نور شرکت داشتند، دکتر بهزاد مریدی با اشاره به اینکه فرهنگ می تواند موجبات تعاملات گسترده را فراهم کند، سیاست های یکسان سازی فرهنگی در طول تاریخ را موجب خسران بسیاری به جوامع عنوان کرد.
نگرش یکسان سازی فرهنگی خسران بسیاری را در طول تاریخ پدید آورده است
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در این نشست که در هتل چمران شیراز برگزار شد، ابراز کرد: موضوعاتی چون یکسان سازی، همسان سازی و وجدت در عین کثرت همواره ذهن سیاست گذاران فرهنگی را به خود مشغول کرده است.
وی با بیان اینکه نگرش یکسان سازی فرهنگی خسران بسیاری را در طول تاریخ پدید آورده است، عنوان کرد: ما پذیرفته ایم که دارای هویت های گوناگون هستیم و اگر بخواهیم این هویت ها را تقسیم کنیم به هویت های دینی، ملی، قومی و فرهنگی بر می خوریم.
دبیر شورای فرهنگ عمومی فارس، ادامه داد: در دیپلماسی فرهنگی باید با احترام به خرده فرهنگ های گوناگون سیاست ها را پیش برد.
وی برگزاری این نشست را نمادین عنوان و ابراز کرد: چنین نشست هایی برای احترام به همه اقوام گوناگون است، چرا که فارس به عنوان گهواره تمدنی ایران زمین همواره در این امر پیشتاز بوده است.در شیراز با ظرفیت های فرهنگی و هنری این شهر آشنا شدند.
در این نشست، خیرالنسا الان، متخصص تاریخ دوره تیموریان از دانشگاه مدنیت استانبول، آیدین اوستا، متخصص تاریخ سلجوقیان از دانشگاه معمار سینان استانبول، استادیار سویم ییلماز، متخصص زبان و ادبیات ترک از دانشگاه ییلدز استانبول، استادیار جهان پیاده اوغلو، متخصص تاریخ سلجوقیان از دانشگاه مدنیت استانبول، استادیار احمد ارسلان ترک، متخصص تاریخ عثمانی، استادیار الیاس کمال اوغلو، دانشگاه معمار سینان، محرم کسیک، استادیار دانشگاه استانبول، امینه اویوماز، از دانشگاه استانبول و عبدالله دودانگه، دانشگاه صابانجی از استادان دانشگاه شیراز نیز دکتر کاووس حسن لی، دکتر محمد رسول خیراندیش، دکتر مصطفی ندیم، دکتر یوسف نیری، دکتر علیرضا عسگری و دکتر محمد شعله سعدی، دکتر حسین توکلی، سید ابوالقاسم فروزانی، احمد فضلی نژاد و سلیمان حیدری،محمدمهدی خلج و گروهی از مدیران دانشگاه پیام نور شیراز حضور داشتند.
دکترخیراندیش:پیوندهای تاریخی و فرهنگی ما با ترکیه دیرپاست
در ادامه این نشست که از سوی استادان و برخی چهره های علمی شیراز با استقبال روبه رو شد، دکتر محمد رسول خیراندیش با خوشامدگویی این استادان به سرزمین پارس، فارس را مهد تمدن ایرانی عنوان کرد و گفت: شما هم از جایی می آیید که قدیمی ترین تمدنها را در خود جای داده است. لذا، از آنجا که پیوندهای تاریخی و فرهنگی ما با ترکیه دیرپاست و اکنون نیز پیوندهای ما با هم گسترده و پایدار است، چنانکه از سرزمین فارس گاز به سرزمین شما انتقال می یابد و از گدشته دور این پیوندها در عرفان و سنت ها شکل یافته نباید تصور کنیم جایی مانند استانبول از ما خیلی دور است یا سرزمبن پارس از شما فاصله دارد.
این استاد دانشگاه شیراز علایق مشترک میان دو ملت ایران و ترکیه را درخصوص اماکن مقدس امری همیشگی عنوان داشت و افزود: این موضوع، به خصوص در پیوند با ارتباط سرزمین پارس با عراق و حجاز نمود بیشتری یافته و از این طریق دوکشور ایران و ترکیه تبادلات بسیاری داشتند. این درحالیستکه دولت عثمانی به واسطه داشتن کنسولگری در شهرهای شیراز، اهواز و بنادر بوشهر و لنگه اهواز این ارتباط را مستمر ساخت.
وی ادامه داد: کار بسیار مهمی که شهربندرها برعهده داشتند فراهم کردن سفر به اماکن زیارتی بود. به همین جهت در اوایل قرن بیستم شهربندرهای عثمانی نیز نزد مردم ایران دارای احترام بود. از سویی اعتقاد عمیق مذهبی میان دو ملت زمینه ساز تبادل فرهنگی بود. حتی حکومت های دو کشور در قبال مرزهای مذهبی نیز حساسیت به خرج می دادند.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که اندیشمندان هر دو کشور زمینه های ارتباط فرهنگی را گسترش دهند.
همدیگر را بشناسیم ودنیا را ساده بگیریم
خیرالنسا الان نیز در این نشست با آوردن عبارتی از "یونس امره"در خصوص موضوع فرهنگ، گفت: بیاییم همدیگر را بشناسیم ودنیا را ساده بگیریم چون دنیا گذراست.
متخصص تاریخ دوره تیموریان دانشگاه مدنیت استانبول با بیان اینکه در طول سفر به ایران نکته های بسیاری را به دست آورده است، ابراز کرد: نباید در حوزه تاریخ فقظ نظرمان معطوف به جنگهای مختلفی که میان ملتها صورت گرفته است، باشد. زیرا وقتی به پایه این موضوعات توجه می شود به یک بازی فوتبال می ماند که فقط تیمها وجوددارند و گلهایی که رد و بدل شده است.
این استاد تاریخ تاکید کرد: در پشت این بازی فوتبال مربی ها و تدارکات تیمی است که به بازیکنان داده می شود. اگر به جای تماشای ظاهری مسابقه به زیربنای آن توجه شود مانند این است که به شعر، تشکیلات نظامی و اندیشه های مرتبط با اتفاقات تاریخی هم توجه شده است. از این رو، بهتر است به شیرازه تاریخ که دولتهای مختلف نقشهای اساسی در آن بازی می کنند و ارزشهای انسانی که نتیجه این تفکرات است نگاه شود.
وی خاطرنشان کرد: در طول بازدیدها از اماکن تاریخی ایران به عنوان یک بانوی مسلمان که تحت تاثیر این اماکن قرار گرفتم شاهد حضور گردشگرانی با ملیتهای مختلف بودم که آنها نیز تحت تاثیر این اماکن قرار گرفتند.
خیرالنسا الان با بیان اینکه بزرگترین خدمت به بشریت را مسئولیت پذیری تاریخنگاران می داند، افزود: مورخان بدین خاطر مسئولیت بزرگی برعهده دارند که برای ارایه یک اثر تاریخی دانش، تکنولوژی و زیباشناسی لازم است و برای خراب کردن آن اثر یک پتک کافی است. از این رو، امیدوارم آثار فرهنگی و تاریخی ترکیه و ایران پایدار بماند.
از خراسان بزرگ تا ترکیه و قونبه جغرافیای مبارکی است
دکتر محمد یوسف نیری نیز در بخشی از این نشست که با حضور معاونان اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و روسای دانشگاه پیام نور برگزار شد، بیان کرد: از خراسان بزرگ تا ترکیه و قونبه جغرافیای مبارکی است که در حضرت مولانا خلاصه می شود. زیرا او فرهنگ و تمدن اسلامی را در واژگان محفوظ داشت.
این چهره ماندگار ادبیات فارس، ابراز کرد: مولانا به بشر آن روز خطاب می کتد با همه تنهایی به میدان هستی بیاید. خطاب بزرگ مولانا به فرهنگ نابوده قرن هفتم است. مولانا نه تنها میراث مشترک ارجمند میان ایران و ترکیه است، بلکه حلقه اتصال تاریخ و فراتاریخ نیز هست.
دکتر نیری با اشاره به اینکه وضعیت دو فرهنگ به گونه ایست که به قول مولانا همیشه تشنه یکدیگر خواهند بود، ابراز امیدواری کرد که مردمان ترکیه و ایران همیشه با مولانا زنگی کنند، زیراکه زندگی او با عشق و آزادگی است.
دیگر متخصص تاریخ سلجوقیان از دانشگاه مدنیت استانبول که در این نشست به تبادل نظر پرداخت نیز با اشاره به اینکه دومین بار است که به شیراز سفر می کند ضمن سپاسگزاری از مهمان نوازی فوق العاده در این شهر، گفت: همه افراد علاقه مندی خاصی به کتابهای خاصی دارند که علاقه مندی من نیز به بوستان سعدی است.
در زمینه تاریخ در حوزه آکادمیک و علمی کمبود تعامل داریم
جهان پیاده اوغلو از اینکه در این نشست از حضور در سرزمین سعدی ابراز خوشبختی کرد و افزود: به لحاظ سیاسی و اجتماعی در دوره سلجوقیان شیراز، شهر بسیار مهمی بوده است.
وی، ادامه داد: در سفر اولم که دانشجو بودم برداشتی که از سفر ایران داشتم کامل نبود، اما در این سفر احساس می کنم پیشرفت بیشتری کردم، زیرا دیدگاهم خیلی عوض شده است. امیدوارم در سفرهای بعدی این دیدگاه کامل شود.
وی مهمترین چالش در میان پیوند دو کشور ایران و ترکیه را عدم شناخت کافی از یکدیگر عنوان کرد و گفت: در شناخت متقابل آن گونه که باید تلاش نشده است به خصوص اینکه در زمینه تاریخ در حوزه آکادمیک و علمی کمبود تعامل داریم.
وی با اشاره به اینکه کارهای که در ترکیه شده از سوی دانشمندان ایرانی و همچنین در مقابل اندیشمندان ترک مورد اهتمام قرارنگرفته است، اذعان کرد: امیدوارم این روند بی خبری و عدم اطلاع به زوذی پایان یافته و این نشستها نقطه عطفی در پایان این روند باشد.
یران و ترکیه نماینده دو جریان برزگ اسلامی در جهان اسلام
رییس دپارتمان تاریخ دانشگاه شیراز هم در این نشست ایران و ترکیه را نماینده دو جریان برزگ اسلامی در جهان اسلام عنوان کرد و اظهار داشت: به لحاظ زبانی زبان ترکی در تعداد قابل توجهی از نقاط ایران رایج است. به واسطه اقوام مختلفی که به زبان ترکی حرف می زنند این پیوند زبانی می تواند ارتباط فرهنگی را تسهیل کند.
دکتر محمدمهدی خلج، ادامه داد: در دنیای مدرن هم ترکیه نقش مهمی در پیوند ما با جهان غرب بازی کرده و نمونه آن چاپ روزنامه های دوره مشروطیت در ترکیه بود. این درحالیست که در زمانی که دنیای اسلام با هجمه مواجه شد دولت عثمانی به همراه ایران برای مقابله با آن مشارکت کرد. بنابرین دین مشترک و زبان ابزارهای خوبی هستند که این رابطه را هرچه بیشتر فرهنگی کرده و زمبنه های مثبت را در پیشبرد فرهنگ مشترک مورد نظر قرار می دهد.
رئیس دپارتمان تاریخ دانشگاه شیراز از آمادگی این نهاد علمی برای ورود به کارهای علمی مشترک خبر داد.
پس از این، دکتر مصطفی ندیم نیز با بیان اینکه روابط این دو کشوز پیشینه کهن دارد و تعاملات دو کشور در آثار علمی و معماری نمایان است، بیان کرد: آنچه بیش از همه محور مباحث ماست درباره تاریخ مربوط به دوره سلجوقیان است که روی معماری و هنر بنا شده است.
هنر کاشی کاری ایرانی ریشه در هنر سفالگری دارد
وی در این فرصت به هنر کاشی کاری اشاره داشت و گفت: هنر کاشی کاری ایرانی ریشه در هنر سفالگری دارد و این دو در دوره سلجوقیان پیشرفت زیادی یافت. استفاده از رنگهای طلایی، قهوه ای و فیروزه ای و همچنین استفاده از تصویر حیوانات، پرندگان و نقوش گیاهی بدین شکل در کاشی های تزیینی و محراب مساجد قرار گرفت.
این استاد تاریخ دانشگاه شیراز که نمونه ای از کاشی کاری ایرانی را به همراه داشت، رشد هنر کاشی کاری به دوره صفویه پیوند داد و افزود: در ترکیه نیز هنر کاشی کاری به واسطه کاشی کاران آذری نمود بارزی داشته و از شکل موزاییک به کاشی کاری تغییر ماهیت داده است. از نمونه های آن هم کاشی کاری مقبره سبز در شهر بورساست که پایین آن "عمل کاشی کاران تبریزی" درج شده است. اما استادانی نیز در ترکیه در این صنعت حضور داشتند و از بهتربن نمونه های آن در مسجد سلطان احمد قرار دارد. لذا با مقایسه این کاشی ها می توان پی به روابط دیرینه فرهنگی دو کشور برد.
خلج با بیان اینکه در دوره قاجار هنر کاشی کاری درشیراز به اوج رسید که نام آن کاشی هفت رنگ است، عنوان کرد: بهترین نمونه این کاشی ها در مسجد نصیرالملک بکار رفته است به نحوی که در رنگ قرمز و گلهای این کاشی از طلا استفاده و در ساخت آن از هفت کیلو طلا بهره برده شده است
وی در پایان صحبتهایش یکی از نمونه کاشی های هفت رنگ با نقش گل صدپر و گل و بوته و مرغ را با دویست سال قدمت به حاضران نشان داد.
دیگر استادیار دانشگاه استانبول نیز در این محفل فرهنگی که توسط عبدالله دودانگه به عنوان نماینده ترکیه و دکتر بهزاد مریدی به نمایندگی از جامعه فرهنگی فارس اداره می شد، ابراز کرد: احساس می کنم درجوار شما بودن با آن احساس متقابل و صمیمانه حس عضویت در یک خانواده ایرانی به من می دهد.
ایرانیان وترکها دو قوم قدیمی اند
محرم کسیک با ستودن میهمان نوازی ایرانی ها به ویژه بازاریان شیراز، افزود: آنها مارا ایرانی دانسته و این وابستگی دوملت را نشان می دهد. ایرانیان وترکها دو قوم قدیمی اند.
وی با بیان اینکه زبان رسمی سلجوقیان آناتولی فارسیی بوده است، ابراز داشت: در میان القاب سلاطین سلجوقی می شود به شاهنشاه، کیقباد و کیخسرو اشاره کرد که هرچند این مسایل می تواند دارای تحلیلهای متفاوتی باشد، اما استدلال من این است که حکام سلجوقی به استحکام روابط خود با ایرانی ها تکیه داشتند .بنابراین بر همین اساس مطالعاتی برپایه این روابط انجام گرفته که با اشراف به اینکه تعداد اصطلاحات و واژگانی که از ترکی به زبان فارسی و تعدادی نیز از فارسی به زبان ترکی وارد شده این روابط بین اقوام پیشینه بسیار پرقدمتی دارد.
وی استحکام روابط دو کشور در پانزده سال اخیر را باعث خرسندی دانست و افزود: با استناد به اینکه بخش اعظم منابع سلجوقیان در ایران و ترکیه وجود دارد این امر مارا ملزم به فعالیتهای علمی مشترک می کند.
این استدیار دانشگاه استانبول در پایان، اشاره کرد که در سایه تعاملات، اتحاد و عنایت به هم قدرت حاصل و در نتیجه تنشها و برخوردها ضعف به وجود می آید.
باید مبادله دانشجو بین دو کشور ترکیه و ایران تقویت شود
همچنین خانم سویم ییلماز، متخصص زبان و ادبیات ترک از دانشگاه ییلدز استانبول با نزدیک شمردن زبانهای فارسی و ترکی به یکدیگر از سویی از نبود راهنمای زبان ترکی در شیراز ابراز ناراحتی کرد و گفت: دانشجویان ترک بعد از اینکه زبان فارسی را تا سطح عالی فرا می گیرند به سرعت دچار فراموشی این زبان می شوند، زیرا نمی توانند به ایران سفری داشته باشند تا در محیط فارسی زبان به تقویت آن بپردازند. لذا باید مبادله دانشجو بین دو کشور تقویت شود.
وی، تاکید کرد: تبادل دانشجو و استاد میان کشورهای ایران و ترکیه اراده دانشگاه ها و دولت های دو کشور را می طلبد.
در این نشست دکتر کاووس حسن لی که سه سالی است در دانشگاه های ترکیه حضور داشته با ابراز خرسندی از این ارتباط فرهنگی ایجاد شده میان شیراز به عنوان نماینده شایسته ایران و شهر استانبول به عنوان نماینده کشور ترکیه تشکیل تفاهم نامه ها و کمیسیون های مشترک میان دو کشور را مورد اشاره قرار داد و گفت: تفاهم نامه ای بین دانشگاه شیراز و دانشگاه استانبول باعنوان مولانا و سعدی شکل یافته که این جدای از اقدامات بنیاد سعدی است.
استاد ادبیات دانشگاه شیراز و عضو بنیاد نخبگان فارس، ابراز کرد: بر اساس این تفاهم نامه در وزارت آموزش عالی ترکیه برنامه ای چیده شده که چنین ارتباطاتی تداوم یابد به نحوی که تمامی هزینه های این تبادلات این وزارت تامین و همتایان ایرانی نیز با حمایت وزارت آموزش عالی ایران تبادل متقابل داشته باشند.
در پایان این نشست ۳ ساعته که در هتل چمران برگزار شد و هریک از این استادان و اندیشمندان ایده ها و نظرات خود را بیان کردند، کتاب " پشت کرشمه های مرمره" که حاوی اشعار دکتر کاووس حسن لی است توسط شاعر خوانده و خیرالنسا الان بر اساس آن سخنرانی کرد.
کتاب "پشت کرشمه های مرمره" یکی از نخستین کتابهای شعری است که در ترکیه به دست پروفسورو علی گزل یوز ترجمه و به صورت دوزبانه در استانبول منتشر شده است که خانم پروفسور خیرالنسا الان به انتخاب خود بخشهایی از این کتاب را خواند.
ارسال دیدگاه