گزارش پانا از لایه های کمتر بازخوانی شده کودتای آمریکایی - انگلیسی؛

۲۸ مرداد ازغفلت ملت تا شبکه پیچیده جاسوسان انگلیسی

خبرگزاری پانا: ۶۲ سال پس از ۲۸ مرداد سال ۳۲ هنوز نه ایرانیان فراموش کرده اند و نه دولت آمریکا با وجود اقرار به دخالت در جریان براندازی دولت قانونی محمد مصدق حاضر به عذرخواهی رسمی و پرداخت قرامت شده است. کودتای ۲۸ مرداد همچنان و با وجود جنایات فراوان آمریکا در تاریخ معاصر ایران پررنگ ترین یادبود دشمنی آمریکا با ملت ایران است.

کد مطلب: ۳۸۶۵۰۶
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار سیاسی پانا، علی لاریجانی رئیس مجلس صبح امروز همزمان با سالگرد ۲۸ مرداد با بیان این که این کودتا در تاریخ روابط ایران، آمریکا و انگلیس یک نقطه بسیار تاریک خواهد بود و هیچ گاه ملت ایران رفتار این کشور را از حافظه تاریخی خود حذف نمی کند، گفته است: برخی کشورها اسناد و مدارکی در مورد کودتای ۲۸ مرداد به خاطر مرور زمان منتشر کردند که کمک می کند، ابعاد حادثه بسیار غم انگیز که درس آموز برای همه ادوار تاریخ ایران است را بهتر بشناسیم.
واقعه ۲۸ مرداد سال ۳۲ از جهات بسیاری در سال های پس از آن مورد توجه تحلیلگران سیاسی و تاریخی قرار داشته است. این که چطور یک دولت قانونی که تا هفته پیش از کودتا از حمایت های گسترده مردمی برخوردار بوده در عرض چند ساعت ساقط شده و نخست وزیر کشور از منزل شخصی خود متواری می شود.

در سال های اخیر به جز چند نام مشهور مانند شعبان جعفری که به لطف سریال هزار دستان مرحوم علی حاتمی و بازی بی نظیر محمد علی کشاورز بیش از پیش نیز مشهور شد از افراد دیگری نیز به عنوان عوامل شبکه ای انگلیس و آمریکا برای طراحی و اجرای کودتا نام برده می شود. علی لاریجانی رئیس مجلس در نطق امروزش تا حد زیادی تلاش کرد به بررسی این زوایای پنهان نفوذ بیگانگان در ایران بپردازد و با نام بردن از چهره هایی چون برادران رشیدیان و برادران بوسکو گفت: سه برادر بازرگان بودند به اسم های اسدالله، سیف الله و قدرت الله رشیدیان که این ها نقش مهمی در شبکه اطلاعاتی بین کسبه و برخی سیاسیون ایجاد کرده بودند. همچنین سرهنگ عباس فرزانگان و دو جاسوس به اسم مستعار سیلی و نرن که اسم واقعی آن ها فرخ کیوانی و علی جلالی بود که روزولت به آن ها لقب برادران بوسکو داده بود، از این شبکه ها در داخل کشور وجود داشت. آن ها کارشان این بود که درون نیروهای مسلح و قشرهای مختلف سازماندهی اطلاعاتی بکنند و آن ها را برای روزی که می خواستند عملیات کودتا را شکل دهند آماده کنند.
شعبان جعفری از چهره های شاخص ۲۸ مرداد و از متهمان اصلی این جریان در کتاب خاطرات خود که به صورت مصاحبه با هما سرشار در آمریکا منتشر شده درباره روز ۲۸ مرداد و افرادی که از دولت انگلیس برای سرنگونی مصدق پول می گرفتند، گفته است: حالا که می شنوم می گن پولی رد و بدل شده فکر می کنم رشیدیان اینا گرفتن. اسدالله رشیدیان و سیف الله و داشش قدرت الله. عرض می کنم اونا دستشون تو کار بود. همون کیم روزولت که می گن با من صحبت کرده با اونا می رفت. اسدالله هم تو ۲۸ مرداد دست داشت. شعبان جعفری می گوید که یک ماه پس از ۲۸ مرداد رشیدیان ها را ملاقات کرده. "یه ماهی بعد از ۲۸ مرداد دیدمش. اونا خودشون فرستادن عقب من. یه مهندسی بود همه کاره و مباشرش بود، همه دعوتا و برو بیاها رو اون ترتیب می داد- اون اومد عقب ما و گفت: این اسدالله خیلی دلش می خواد شما رو ببینه. مام رفتیم منزلش" شعبان جعفری درباره نفوذ رشیدیان در ارکان قدرت می گوید: "اون وضعش طوری بود که حتی وکیل مجلس تعیین می کرد، هر کسی تو تهران کاری داشت می رفت خونه این! اگه با شهرداری و شهربانی کار داشتن می رفتن خونه این یه تلفن می زد کار تموم بود. همه می شناختنش و باهاش رابطه داشتن و می رفتن خونش" (کتاب خاطرات شعبان جعفری صفحه ۱۶۷ - ۱۶۸)
نفوذ اطلاعاتی سرویس های بیگانه البته بسیار پیش از ۲۸ مرداد در ایران نهادینه شده بود و افرادی مانند اردشیر و شاپور ریپورتر به طراحی این شبکه های مخوف پرداخته بودند. از شاپور ریپورتر به عنوان مردی یاد می شود که روابط تجاری و نظامی میان ایران و انگلیس را احیا کرد. سال ها بعد او به عنوان یکی از طراحان اصلی کودتای ۲۸ مرداد مورد تقدیر دولتمردان انگلیس قرار گرفت.

اسدالله علم از رجال دوران پهلوی در نامه ای که به تاریخ ۴/۲/۱۳۴۵ به شاپور ریپورتر نوشته مطالبی را بیان کرده که حاکی از نفوذ و قدرت بالای این خبرنگار انگلیسی در تغییرات رجال ایرانی داشته است. علم نوشته: "دیروز دوشنبه اعلیحضرت شاهنشاهی مرا احضار فرمودند: آقای نخست‌وزیر می‌گویند شاهپور نامی از ابوالقاسم قاضی پنجاه هزار تومان گرفته و او را به وزیر كشور تحمیل كرده است در صورتی كه این شخص در محل خیلی بدنام است و پرونده دارد و غیره و غیره...، من خیلی تعجب كردم و به عرض مباركشان رساندم چنانكه خاطر مبارك مسبوق است بنده شخصا نسبت به قاضی علاقه مخصوصی داشتم به دلایل زیاد كه از آن جمله بود محبتی كه زمان مصدق در حق من كرد و به علاوه امیدی كه در آینده در مجلس به او دارم یعنی سرباز و چاقوكش قوی خواهد بود. به این دو دلیل من بی نهایت علاقه‌مند هستم كه او وكیل بشود. به علاوه، پرونده‌ای ندارد و در این خصوص تحقیق كرده‌ام. اما در مورد شاهپور، باید تحقیق كنم منظور آقای علاء كیست؟ فرمودند گمان می‌كنم همان شاهپور خود ماست به جهت این كه ایشان می‌گفتند گویا خبرنگار تایمز یا رویتر باشد و مخصوصا ایشان متذكر شده‌اند كه شاهپور با علم خیلی رفیق است و گویا [به] وسیله تو هم پیش من و علیاحضرت ملكه آمده است و حتی به علیاحضرت ملكه درس می‌دهد. من به عرض رساندم به هر حال از خود آقای نخست‌وزیر تحقیق می‌كنم. ولی آنچه مسلم است و می‌توانم به طور قطع به پیشگاه مبارك عرض كنم این است كه شاهپور چنین تقاضایی از من نكرده و اصولا قرار ما بر این بوده و هست كه در این مورد با هم صحبتی نكنیم و تمام مسائل بسته به امر و نظر مبارك باشد."
علاوه بر نفوذ و تفوق شبکه پیچیده جاسوسان انگلیسی برای سرنگونی دولت مصدق و برخی از اشتباهات استراتژیک نخست وزیر همچون تلاش برای انحلال مجلس باید از موارد دیگری نیز به عنوان دلایل شکست دولت ملی و بازگشت استبداد نام برد. در ۲۸ مرداد ملت ایران تقریبا هیچ اثری در یک بزنگاه تاریخی از خود برجای نگذاشت و کودتاچیان شاه و اندک هواداران مصدق را به حال خود رها کرد. غفلتی تاریخی که موجب ضرر و زیان های فراوانی برای کشور شد. شعبان جعفری درباره عکس العمل مردمی در روز ۲۸ مرداد در کتاب خاطراتش می گوید: اینا تمام واسه مصدق تو رفراندوم رای داده بودن، بعد با همون انگشتای جوهریشون فردا داد زدن زنده باد شاه! همونا. من که قضیه زندانو براتون گفتم اینا در عرض ۲۴ ساعت یهو و بالکل نظرشون راجع به من عوض شد" (کتاب خاطرات صفحه ۱۷۰)

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار