تسبیح به پایان خود رسید

خبرگزاری پانا: در عرف ایرانی گرایش نسبتا روشنی به خرافه وجود دارد، به همین سبب مسئولیت روحانیت در قبال این مسئله بیشتر است. شکی وجود ندارد که سینما باید بیشتر از اینها درباره فعالیتهای روحانیونی که به مبارزه با خرافه گرایی می پردازند تصویرسازی کند.

کد مطلب: ۳۸۴۸۹۹
لینک کوتاه کپی شد

غلامرضا جمشیدی كارگردان مستند "تسبیح" در گفت و گو با خبرنگار پانا گفت: پس از انقلاب تصور بر این بود که آخوندها همه جا حضور دارند و به همین دلیل هم در دهه های نخست انقلاب از اینکه درباره روحانیت فیلمی ساخته شود چندان استقبالی نمی‌شد. اما بعدها دیدند که مردم از فیلم‌هایی که در آنها روحانیت حضور دارد، استقبال می‌کنند و لذا بسیاری از کارگردانان هم به این موضع توجه نشان دادند و حتی بسیاری از بازیگران علاقه نشان دادند که در نقش روحانیت ایفای نقش کنند. اگر جلوی آسیب‌هایی که به ‌واسطه حضور روحانیت در سینما ایجاد شده، گرفته نشود، در آینده شاهد واکنش منفی حوزویان در این زمینه خواهیم بود. بسیاری از فیلم‌ها می‌خواهند به شکل غیرمستقیم القا کنند که به روحانی یا کسی که لباس روحانیت را بر تن دارد اعتماد نکنید، زیرا ممکن است دزدی باشد که در این لباس درآمده است. برای مثال فیلم مارمولک توانست این پیام را به مخاطبانش انتقال دهد که به روحانی از آن جهت که روحانی است نمی‌توان اعتماد کرد.


جمشیدی گفت: اخیراً با توجه به اشتیاقی که بازیگران برای بازی در نقش روحانیون دارند، دیده می‌شود برخی از چهره‌هایی که به عنوان بازیگران طنز و کمدی شناخته شده‌اند، در نقش روحانیت بازی می‌کنند که این تقدس جایگاه و لباس روحانیت را تضعیف می‌کند، برای مثال در «پرده نشین» اگر چه اصل سوژه خوب بود و بازیگرانی هم که نقش روحانیون را بازی می‌کردند خوب ایفای نقش کردند، اما مخاطب با بازیگری مواجه است که همواره در نقش کمدی بازی کرده و این به نظر من آسیب است زیرا نگاه مخاطب به روحانیت را تا حدی تغییر خواهد داد. اگر می‌خواهیم جهت دهی کنیم باید به این گونه مسائل توجه داشته باشیم.


كارگردان مستند تسبیح با بیان اینكه متاسفانه در جامعه این تصور به وجود آمده که زن روحانی همان خانم جلسه ای است ابراز داشت: وقتی در حالت کلی حرف از طلبه به میان می آید همه ناخودآگاه یک طلبه مرد را در ذهن خود مجسم می کنند در حالی که زنان طلبه بسیاری داریم که در حوزه های علمیه در حال تدریس اند درست به مانند زن روحانی فیلم «گهواره ای برای مادر» اما از آنجایی که دیدگاه تحصیل علوم دینی توسط زنان در سینما یا تلویزیون چنان که باید شرح و بسط داده نشده متاسفانه مردم جامعه هم چنان که باید از این قشر و نقش آنها در جامعه آگاه نیستند.


جمشیدی همچنین گفت: دو جور تصویر از روحانی در سینما و تلویزیون ما وجود داشته است؛ یکی تصویر تیپیک که از کنار این قشر به مانند تیپ گذشته و دیگری تصویری مبتنی بر شخصیت. در این بین تلویزیون به جز موارد معدود مثل سریال «روز رفتن» بیشتر طرفدار تصویر تیپیک بوده اما در سینما آثاری داشته ایم که حتی نقشهای مکملی که روحانی بوده اند را با پردازشی کامل اجرا کرده اند.
-روحانی فردی است که از بطن جامعه برخاسته
--خانواده هایی که از هم گسیخته هستند به واسطه حمایت روحانیت واقعی به پیوند دوباره می رسند.
--مذهب با گفتمان سنتی و مذهب با گفتمان مدرن همسازی دارد.
--بازگشت مردم به دین و توسعه اخلاق به کمک روحانی
--پرهیز از واگرایی در جامعه و دعوت به همگرایی باز هم به واسطه کمک روحانی
--انجام امور به صورت جماعت در مسجد


وی بیان داشت: در نهایت تمامی این اشتراکات در جهت تداعی این مفهوم انسانی قرار می گیرند که «ملا شدن چه آسان/آدم شدن چه مشکل»
در سینما هم روحانیون انذاری را دیده ایم و هم روحانی تبشیری، اما غلبه بیشتر با روحانی تبشیری بوده است چون مخاطب هم بیشتر دوست دارد روحانی آگاه دهندۀ او بوده و انتخاب را به او واگذارد، به جای اینکه مستقیم به انذار بپردازد. متاسفانه در کنار آن دسته از فیلمسازانی که سعی می کنند تصویری دقیق از روحانی ارائه کنند گروهی هم هستند که می کوشند با داستانهای کلیشه ای سراغ روحانیون بروند مثلا روحانی را در دوراهی یک گناه کبیره قرار داده و شرایطی برای قصه به وجود می آورند که روحانی از امتحان سربلند بیرون بیاید. این نگاه چون کلیشه است کارکرد نگاه آرمانی را ندارد و بهتر آن است که زیاد به چنین نگاهی پای بند نبود.


كارگردان مستند "تسبیح" گفت: روحانیون در قبال موضوع خرافه گرایی در آثار سینمایی و تلویزیونی، مسئول هستند. برنامه های بدی که در تلویزیون وجود دارد، مخاطب را از تماشای برنامه های خوب باز می دارد و در این زمینه بد نیست که روحانیون نظرات خود را صریحا اعلام کنند.
در اکثر آثار سینمایی و تلویزیونی ایران، دین قوی تر از علم است؛ بدان معنا که فرد باید عقل را کنار بگذارد و به سراغ دین برود. این گونه آثار عقل را در تضاد با دین نشان می دهند. به عنوان مثال در آثار سینمایی و تلویزیونی، فردی که بیمار است و دکترها از درمان او قطع امید کرده اند، یک باره با دعا شفا پیدا می کند. این مسئله نهایت تضاد عقل با دین را نشان می دهد. صددرصد که اعتقادات آدمی باعث پیشبرد آدمی است اما باید به گونه ای به این اعتقادات دینی پرداخته شود که تعارضی با عقل به وجود نیاید یعنی بدون کتمان عقل به ایمان برسیم.


در عرف ایرانی گرایش نسبتا روشنی به خرافه وجود دارد، به همین سبب مسئولیت روحانیت در قبال این مسئله بیشتر است. شکی وجود ندارد که سینما باید بیشتر از اینها درباره فعالیتهای روحانیونی که به مبارزه با خرافه گرایی می پردازند تصویرسازی کند.
روحانی کیست؟
یکی از پیچیده ترین مفاهیم فارسی-عربی است. تصویر به معنای دال است، و دال چیزی گنگ می باشد. در صورتی که اگر بخواهیم به معنای درست روحانی را تصویر کنیم باید از این گنگی کاست و به آشکار کردن حقایق پرداخت. باید به سراغ روحانیون رفت و از آنها خواست که فاصله خود را با سینما کمتر و کمتر کرده و شرایطی را فراهم کنند که فیلمسازان از آنها به عنوان مشاوران خود در تبیین چالشهای جامعه در سینما استفاده کنند.


غلامرضا جمشیدی در این گفت و گو با این موضوع پرداخت كه: ورود روحانیت به قاب تصویر، روحانیت را در معرض نقد قرار می دهد. وقتی فرد روحانی در قاب تصویر یک اثر سینمایی یا تلویزیونی قرار می گیرد، باید بداند چه چیزی از روحانیت را نشان می دهد.
از روحانیت در قرآن درس بگیریم؛ قرآن در سوره مبارکه «مائده» در دو آیه به روحانیت اشاره کرده است. البته باید توجه داشت که قرآن به روحانیون مسیحی و یهودی اشاره کرده است، چون در زمان نزول قرآن در اسلام روحانی به این شکل که می بینیم وجود نداشت اما همین که در کتاب آسمانی ما به روحانی اشاره شده بیانگر اهمیت مقام روحانی است و این اهمیت آشکار نمی شود مگر با استفاده از رسانه هایی مانند سینما.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار