/یادداشت/
توافق هسته ای و احیای فرهنگ گفت و گو
خبرگزاری پانا: فرهنگ سازی واژه ای پیچیده و با برنامه است که کمتر با پند و نصیحت حاصل می شود که اگر این گونه بود، اوضاع فرهنگی جامعه ما این چنین نبود. شواهد امر نشان می دهد، نگرش و رفتار سیاسیون و به تبع آن فضای سیاسی حاکم بر جامعه تاثیر شگرفی بر گفتار و رفتار متن جامعه دارد .حتما به یاد دارید آن زمان که مردان سیاست از تریبون های رسمی با ادبیات سخیف و کمتر منطقی با جهان و رقبا سخن می گفتند، چگونه ˝بد حرف زدن ˝و ادبیات قلدری و تمسخر در بین عامه مردم شایع بود .اما امروز با تغییر گفتار و رفتار مردان
بعدازظهر دیروز در جلسه ای معمول _که تجربه بسیاری از ماست _ حضور داشتم. جلسه ای با حضور مالکان ساختمان در یک سوی و سازنده در سوی دیگر. موضوع: ساخت و نوسازی ساختمان. پس از مذاکره و توافقاتی، از همسایه ای شکوه کردیم که البته در جلسه حاضر نبود و حضور و موافقت خود را منوط به گرفتن امتیازاتی فراتر از بقیه کرده بود. مستاصل بودیم که با این همسایه زیاده خواه چه باید کرد؟ (زیرا کلید خوردن این پروژه، مشروط به حضور و اعلام رضایت همه مالکان از جمله او بود.) سازنده که یک طرف قراداد بود، ما را این گونه راهنمایی کرد: "با این آقا گفت و گو کنید. بنشینید با منطق و تجزیه و تحلیل داده ها، با او حرف بزنید . همان طور که در مساله هسته ای انجام شد و توافق شد."
اول فکر کردیم شوخی می کند. طنز است، ولی او با جدیت بیشتر ادامه داد: "این توافق هسته ای نشان داد گفت و گو و منطق بهترین راه است. ممکن است دیر جواب بدهد، ولی بهر حال آدم ها در برابر حرف منطقی کوتاه می آیند. ببینید یک پرونده خصمانه پس از ۱۲ سال بالاخره با گفتگو نتیجه داد..."
هم متعجب و هم خوشحال بودم، از آن رو که چگونه رویه دیپلماسیِ گفتگو به خانه ها و متن مردم راه پیدا کرده و چقدر خوب که در مذاکرات روزمره مردم الگوی عمل شده است. چه ارزشمند است اگر نگرش مردم تغییر کند که جدل، لجبازی، تخاصم، فحاشی و زدو خورد همیشه بهترین راه نیست. شاید اولین و بعضا ساده ترین راه باشد، اما بهترین نیست.
روزهای گذشته در نتیجه گیری و تحلیل توافق هسته ای صاحب نظران نوشتند و گفتند که از اثرات این توافق این بود که دنیا فهمید جنگ راه حل مشکلات دنیای سیاست نیست. می شود پنجه در پنجه نینداخت جنگ نکرد و پیروز بود و جالب این که هر دو سوی نبرد هم خود را پیروز بدانند و پرچم بالا برند. بازی برد _ برد به نفع طرفین و ما هم این پیروزی را جشن گرفتیم و هورا کشیدیم.
اما به نظرم پیروزی بزرگ تر وقتی است که درس های دیپلماسی و گفت و گوی ۱+۵ نه تنها در کرسی های تخصصی روابط بین الملل و علوم سیاسی دانشگاه ها که در متن جامعه و توده مردم تدریس شود و به عنوان یک نگرش بین آنان رسوخ پیدا کند و با رفتار سیاسیون آموزش داده شود. آن گاه جای امیدواری است که این نگرش در نهایت منجربه یک رفتار و فرهنگ همگانی شود.
فرهنگ گفت و گو، احترام به حقوق طرفین، احترام به منطق برد _برد، این ها درس های نانوشته ای است که با گفتار و رفتار سیاسیون، الگوی عمل همگانی می شود که اگر این چنین شد، آن گاه ما، بلکه همه مصلحان اجتماعی گرچه به خیابان نمی ریزیم که شادی کنیم و هورا بکشیم اما زیرلب زمزمه می کنیم: "ظریف مچکریم."
اعظم عابدینی - مدرس دانشگاه
ارسال دیدگاه