جامعه شناس استاد دانشگاه و پژوهشگر مسائل اجتماعی
جامعه شناس استاد دانشگاه و پژوهشگر مسائل اجتماعی
جامعه شناس استاد دانشگاه و پژوهشگر مسائل اجتماعی
پایین بودن آستانه تحمل و نگرانی مربوط به صنف خاصی نیست این موضوع یا پدیده دارای معلول پیچیده ای است یعنی متغیرها و عوامل لایه لایه در آن اثر می گذارد که برخواسته از سپهر روانی جمیع ما است سپهر جمعی ما زاینده چنین پدیده هایی هستند این عوامل سبب ناصبوری و انتقادناپذیری می شود.
یک بحث مهم در اطلس اجتماعی فرهنگی ایران سرمایه اجتماعی است که دو حالت عمودی و افقی دارد به دلیل اینکه سرمایه اجتماعی در ایران بطور خوب و قابل قبولی استفاده نمی شود و به زوال می رود این موضوع یکی از نقصان های سرمایه اجتماعی است که سبب می شود افراد به درون گروه ها پناه بیاورند یعنی اعتماد به یک خط عمودی در جامعه تبدیل می شود.
لذا در یک نظام خویشاوندی در یک صنف و قبیله افراد به درون خود بیش از بیرون اعتماد دارند در دهه اخیر زوال اجتماعی نسبت به گروه های مجاور کم اعتماد تر شده است یعنی این اعتماد در بین گروه ها بسیار اندک است و هر گروهی به گروه دیگر بی اعتماد است این موضوع یکی از مباحث مهم و جزء ده مسئله عمده کشور به حساب می آید یکی از متغیرها که باعث کم شدن آستانه تحمل می شود در نظام معرفت شناسی مطلق اندیشه ها دیده می شود یعنی ما احساس کنیم این معیار تنها ما هستیم.
در بین معرفتهای موجود معرفت شهودی و عرفانی بیشتر بر ما جاری است این مطلق اندیشی باعث می شود من و ما تام شوند و معیارتر شوند و هرکه این ما را زیر سوال ببرد برآشفته می شویم در صورتیکه در نظام معرفتی علمی باید نسبی گرا باشیم یعنی نقصان داریم و باید این نقص ها را برطرف کنیم ولی در نظام مطلق اندیشی که در اطلس فرهنگی ایرانی ها سایه افکنده است ما مطلق اندیش هستیم و سبب می شود تاب آوری در برابر نقادی کم شود یکی از مشکلات ما در جامعه این است که برای انتقاد پذیری تربیت نشدیم این را یاد نگرفته ایم که وقتی از ما نقدی می شود اندیشه های ما مورد نقادی قرار می گیرند نه شخصیت ما .
اینجاست که توجه به نقادی اندیشه ها موجب تعالی در افراد می شود اما عدم جامعه پذیری نقد و عدم باورمندشدن نسبت به نقد باعث برآشفته شدن اصناف و گروه ها می شود ما به تنهایی مسئول اندیشه ها و عملکردهای خودمان نیستیم بلکه بخشی محصول جامعه است و طبق فرایند جامعه پذیری درونی شده است نکته دیگر این است که جامعه ما آستانه پایینی دارد
استانداردی بنام تاب آوری در مباحث جامعه شناسی وجود دارد که کشور ما از استاندارد پایینی در این زمینه برخوردار است ما قادر نیستیم که رفتارهای خودمان را کنترل کنیم و در یک نظام مندی منطقی آن را متجلی کنیم این موضوع سبب می شود که زود به ما بر بخورد حتی در درون جامعه هم چنین رفتارهایی به وفور دیده می شود .
یکی از متغیرهای مهم و تاثیرگذار در جامعه احساس ناامنی در جامعه ایرانی است یعنی ما روی صحنه با پشت صحنه مان با هم یکی نیست و این عمومیت دارد و مربوط به صنف و یا گروه خاصی نیست .
حضرت حافظ می گویند : چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند
دقیقا مصداق جامعه ایرانی ما است زمانیکه پشت صحنه ما رو می شود ما عصبانی می شویم گرچه پشت صحنه یکی از ابزارهای زندگی اجتماعی است ولی پشت صحنه ما بیش از روی صحنه ما است و شفافیت بسیار اندک است این مجموعه متغیرها و عوامل باعث می شود صنف و یا گروهی مثل پزشکان در واکنش به سریال در حاشیه مهران مدیری احساسی عمل کنندو واکنش های تندی بروز دهند.
این موضوع برای سرمایه اجتماعی بسیار خطرناک است ما باید اجازه دهیم که گروه های اجتماعی به یکدیگر اعتماد کنندو در تعامل بایکدیگر رشد کنیم.
سواد رسانه ای
سواد رسانه ای مردم ما بسیار پایین است و پژوهش ها هم این موضوع را تایید می کند ما نباید از این صغرای ناقص این نتیجه را بگیریم درست نیست به دلیل اینکه سواد رسانه ای مردم ما پایین است به موضوعی به صورت طنز نپردازیم این نتیجه گیری بی رحمانه است زمانی که نقادی کم شود آن موقع به مرگ جامعه نزدیک می شویم .
راهکار
سواد رسانه ای را باید افزایش دهیم یعنی ساخت چنین فیلم هایی باعث مصاحبه و چالش های سازنده می شود علاج واقعه اینجاست شفافیت را در جامعه بالا ببریم بین ورودی ها و خروجی های جامعه تعادل ایجاد کنیم اگر ورودی ها و خروجی ها به یک اندازه نباشد جامعه دچار تنش می شود خیلی از واقعیت ها وارد جامعه می شود ولیکن معمولا واقعیت های تلخ خروجی مشخصی ندارند بعنوان مثال انحراف پزشکان از این دسته به حساب می اید و در سریال در حاشیه به آن پرداخته شده زیرا اطلاعات در ظرف شیشه ای نیست و زیرمیزی و پنهان است از این رو برخی روشنفکران و هنرمندان این موضوع را به صورت غیر مستقیم بیان می کنند به هر حال هرچه شفافیت کمتر باشد طنز ، جوک بیشتر ساخته می شود اگر می خواهیم زهر طنزها کمتر گریبان جامعه را بگیرد شفافیت را بالا ببریم .
مرز
اینکه ما خیلی حرفه ای عمل نمی کنیم قابل قبول است اما حرفه ای بودن مانند شیر آب نیست که یکباره اتفاق بیفتد بلکه باید اجازه دهیم با ساختن این فیلم ها تکامل پیدا کنیم و حرفه ای شویم مگر چگونه می توان حرفه ای شد ؟ چگونه می توان مرزها را شناخت؟ این تنها در سایه مداومت در ساخت اتفاق می افتد.
فردی مانند مهران مدیری باهوش و توانمندتر از باقی طنزپردازان کشور است ما باید فرصت را برای بهتر شدن به هنرمندان بدهیم ایراد جامعه ما این است که کاری انتقاد شود باید تعطیل شود نه اینکه کامل شود .
افراد در این زمینه باید عملی با یکدیگر حرف بزنند و از توهین و تهدید یکدیگر بپرهیزند مثلا وزیر بهداشت هوشمندانه خطاب به پزشکان گفت"در حاشیه " در حاشیه نمانید بگذارید خرد جمعی نتیجه بگیرد. باید به هم اعتماد کنیم این اولین گام است که این موضوعات را به جای تخریب نگذاریم . یکی از ضعفهای جامعه پزشکی ما نبود جامعه شناختی پزشکی است .یعنی پزشکان پیش از پزشک بودن باید یک جامعه شناس خوب باشند در کشورهای پیشرفته دنیا افراد بصورت جامعه شناختی پزشکی درمان می شوند بخشی که در ایران ضعیف است و سبب رفتارهای رادیکالی می شود.
راهکار تعطیل کردن نیست .
ارسال دیدگاه