گفت‌وگوی تفصیلی پانا با عضو کمیسیون بهداشت مجلس به مناسبت هفته سلامت؛

مقاومت آنتی بیوتیکی،تهدید جدیدحوزه سلامت/رتبه بیستم ایران درمصرف دارو

خبرگزاری پانا: مصرف خودسرانه دارو، شایع‌ترین علت مسمومیت در جهان شناخته شده و طبق آمارها ایران دارای رتبه ۲۰ مصرف دارو در جهان است و سرانه کلی مصرف دارو در ایران سه برابر استاندارد جهانی است اما در این بین یکی از مواردی که سلامت مردم را تهدید می کند، مقاومت آنتی بیوتیکی است که باید به آن توجه شود.

کد مطلب: ۳۳۳۶۴۴
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، حدود ۴۰ درصد از مردم ایران به‌ صورت خودسرانه دارو مصرف می ‌کنند که به گفته بسیاری از متخصصان حوزه سلامت مصرف خودسرانه دارو عوامل بسیاری دارد که یکی از مهم‌ ترین و اصلی‌ ترین دلایل آن داروخانه ‌ها هستند، یعنی داروخانه ‌ها به سهولت دارو را در اختیار مشتریان خود قرار می ‌دهند. دکتر حمیدرضا عزیزی عضو کمیسیون بهداشت مجلس و عضو ‌انجمن‌ بیهوشی‌ ایران ‌و ‌اروپا معتقد است مقاومت دارویی در برابر آنتی ‌بیوتیک‌ ‌ها به‌ عنوان یک «تهدید بزرگ جهانی» شناخته شده و ایران در حال حرکت به سمت این کابوس جدید حوزه سلامت است و اگر برای مقابله با این پدیده اقدام نشود، مقاومت دارویی تبعات بسیاری خطرناکی را برجای خواهد گذاشت. گفت و گوی پانا را با این نماینده مجلس در ادامه می خوانید:

با توجه به اینکه کشور ما دارای رتبه بالایی در مصرف داروی خودسرانه است، بفرمایید چرا گرایش مصرف خودسرانه در برخی از مردم وجود دارد و چه مشکلاتی موجب می شود تا مردم به مصرف دارو روی بیاورند؟

در واقع مصرف خودسرانه دارو ناشی از عدم آگاهی صحیح و اطلاعات ناقص دارویی افراد است. وقتی فردی دچار بیماری می ‌شود بدون توجه به سابقه خانوادگی و شناسایی سیستم ایمنی بدن خود دست به تجویز و مصرف خودسرانه می‌ زند. مشکل اساسی در این زمینه ضعف فرهنگ است که بسیاری از افراد فرهنگ استفاده از دارو را نمی ‌دانند.

از طرفی مشکلاتی چون ترافیک، ازدحام، مسایل کاری و خانوادگی موجب شده تا برخی افراد برای تسکین این مشکلات به مصرف دارو روی آورند. در واقع سهل ‌الوصول بودن دارو سبب مصرف خودسرانه و افزایش بی‌ رویه این روند در ایران است به طوری که طبق اعلام پزشکان در کشور ما ۱۰ تا ۲۰ درصد علت بستری شدن بیماران در بیمارستان، مصرف خودسرانه دارو است.

چه داروهایی در میان مردم بیشتر مصرف می شود؟

کشور ما یکی از کشورهایی است که با تجویز بیش از اندازه این داروها رو به ‌رو است و مصرف آنتی ‌بیوتیک در کشور ما تقریبا برابر با کل مصرف آن در برخی کشورهای اروپایی است. بر این اساس، مصرف آنتی‌ بیوتیک ‌ها در ایران چند برابر استاندارد جهانی است.

البته به اعتقاد پزشکان دارو یک شمشیر دولبه است و اگر درست هم تجویز شود، ممکن است عارضه داشته باشد. در میان داروها، داروهای مسكن و آنتی ‌بیوتیک‌ ها بیشترین میزان مصرف خودسرانه را در کشور دارند. همانطور که گفته شد آنتی بیوتیک‌ ها در ایران مشتری زیاد دارد و این امر سبب تاثیر منفی بر کلیه ‌ها دارد و از مهم‌ ترین عوامل آمار بالای نارسایی و پیوند کلیه در ایران نیز مصرف خودسرانه آنتی ‌بیوتیک ‌هاست.

بعد از آنتی ‌بیوتیک ‌ها، مولتی ویتامین‌ ها و مسکن‌ ها در رتبه بعدی مصرف دارو را در ایران دارند.

ایران نسبت به سایر کشورها در مصرف داروی خودسرانه در چه جایگاهی قرار دارد؟

با مقایسه مصرف خودسرانه دارو میان کشورمان با سایر کشورها در می‌ یابیم که ایران جزو ۱۰ رتبه اول دنیا در مصرف خودسرانه دارو قرار دارد. به طوری که در کشورهای فرانسه، آلمان و انگلیس بدون تجویز پزشک (مگر داروهای مجاز «OTC») دارویی خودسرانه به بیماران داده نمی ‌شود، اما در ایران این ‌گونه نیست.

این مطلب به معنی افزایش فرهنگ خوددرمانی در کشور است، چه راهکاری برای عبور از این مرحله پیشنهاد می دهید؟

متاسفانه فرهنگ خوددرمانی به قدری در كشور ما رواج پیدا کرده كه كمتر كسی برای بیماری سطحی به پزشک مراجعه می‌ ‌كند. از نظر پزشکان بدن افراد با یکدیگر نسبت به داروی مشابه واکنش متفاوت دارد، اما بیشتر افرادی كه خودسرانه دارو مصرف می‌ كنند، تنها آگاهی اولیه از داروی مصرفی دارند. اما این آگاهی به حد كافی نیست و منجر به تداخلات دارویی و عوارض نامطلوب می ‌شود. تداوم این روند آسیب ‌های جدی به سلامت و اقتصاد خانواده وارد می‌ کند، بنابراین فرهنگ خوددرمانی باید در میان افراد اصلاح شود.

مصرف دارو به صورت خودسرانه چه عوارضی برای بدن دارد؟

تجویز اشتباه و خودسرانه برخی داروها آسیب جدی به بدن انسان وارد می ‌کند، چراکه دارو یک ماده شیمیایی است که اگر درست تجویز شود آثار طبیعی دارد وگرنه عوارض جدی برای سلامتی دارد.

عوارض ناشی از مصرف خودسرانه دارو شامل بیماری ‌های کبدی، کلیوی، پوکی استخوان و ناراحتی‌ های گوارشی و حتی مرگ می‌ شود. در عین حال یکی از مشکلاتی که هم اکنون با آن روبه ‌رو هستیم، عدم تسلط علمی برخی پزشکان به اصول درمان است به خصوص که ممکن است تجربه کافی نداشته باشند و برای بیماری ساده چندین دارو تجویز کنند که این موجب تداخلات دارویی و تهدید سلامتی فرد می ‌شود. افزایش تجویز غیرمنطقی و غیرعلمی دارو توسط برخی پزشکان بی‌ تجربه و تازه وارد به عرصه پزشکی باعث شده که فرهنگ مصرف خودسرانه برخی داروها در میان افراد رواج پیدا کند.

از طرفی ما با مقاومت آنتی بیوتیکی مواجه هستیم که در واقع زنگ خطر آن در آینده نزدیک به صدا در می آید.

مقاومت آنتی بیوتیکی چیست و چرا به عنوان تهدید سلامتی به شمار می رود؟

مقاومت دارویی در برابر آنتی ‌بیوتیک ‌‌ها به‌عنوان یک «تهدید بزرگ جهانی» شناخته شده و ایران در حال حرکت به سمت این کابوس جدید حوزه سلامت است و اگر برای مقابله با این پدیده اقدام نشود، مقاومت دارویی تبعات بسیاری خطرناکی را برجای خواهد گذاشت.

از مهم‌ ترین چالش‌ هایی که باید بیش از گذشته به آن توجه شود، مقاومت آنتی بیوتیکی است که بدن افراد نسبت به آنتی بیوتیک‌ ها نشان می‌ دهد. در برخی مواقع بر اثر مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک‌ های ساده، بدن افراد به آنتی بیوتیک مقاومت نشان می ‌دهد و پزشک مجبور می ‌شود از آنتی بیوتیک ‌های قوی ‌تری استفاده کند که این موضوع علاوه‌ بر اینکه آسیب جدی به بدن وارد می ‌کند، آسیب اقتصادی نیز به همراه دارد، چراکه این آنتی بیوتیک‌ ها هزینه بالایی دارد. در نهایت باید گفت که خودمراقبتی باید جایگزین مصرف خودسرانه دارو شود، یعنی خوردن غذای سالم، پرهیز از بی ‌تحرکی، دوری از استعمال دخانیات و مراجعه به پزشک برای چکاپ‌ های فصلی بین افراد خانواده راهی برای جایگزین کردن مصرف دارو به صورت خودسرانه شود.

نقش داروخانه در ارائه دارو بدون تجویز پزشک چقدر اهمیت دارد و وظیفه دستگاه های نظارتی چیست؟

یکی از مشکلاتی که در فرهنگ استفاده از دارو وجود دارد، عدم توجه کارکنان داروخانه ‌ها در ارائه دارو است که قانون ارائه دارو با تجویز پزشک را نادیده می‌ گیرند و متاسفانه بر این مساله نظارت نمی ‌شود. داروخانه ‌ها می ‌توانند داروهای مجاز یا OTC را بدون نسخه به بیماران ارائه دهند این داروها شامل داروی بیماران قلبی و سایر بیماری ‌هایی است که مصرف روزانه دارند و داروی مشخصی است که پزشک اجازه تجویز را می‌ دهد، اما اگر داروخانه ‌ها بدون نسخه دارویی به بیماران ندهند ضمن فرهنگسازی، مردم نیز قانون مدار می ‌شوند و فرهنگ مصرف خودسرانه دارو اصلاح می ‌شود. اگر رفتار مردم و رفتار مسئولان داروخانه ‌ها در این بخش اصلاح شود و قانون را رعایت کنند از مصرف بی‌ رویه دارو جلوگیری می ‌شود.

مصرف بی ‌رویه دارو از نظر اقتصادی برای کشور هزینه‌ بر است و ایران باید به سمت تولید داروهای مختلف در داخل کشور حرکت کند.

گفت‌وگو از آسیه اسحاقی

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار