توافق هسته ای و چند پرسش سیاسی از دلواپسان
خبرگزاری پانا: با گذشت چهار روز از قرائت بیانیه مطبوعاتی سوئیس، اختلافات بر سر دستاوردهای مذاکرات فشرده در لوزان در داخل کشور همچنان ادامه دارد. منتقدان تیم مذاکره کننده و نیز هواداران دولت دو دسته ای هستند که استدلال های خود را در رسانه های داخلی له یا علیه توافق منتشر و اعلام می کنند.
به گزارش خبرنگار سیاست خارجی پانا، این روزها منطقی ترین سیاست مداران و حتی شهروندان را می توان در میان دلواپسان توافق هسته ای یافت!!! عالمانه استدلال می کنند، چنان که گویی هرکدام استاد مسلم حقوق بین الملل و فیزیک هسته ای هستند.
کلمات و اصطلاحات مستتر در متن بیانیه را بیرون می کشند و زیر چاقوی دقیق نقدشان تشریح می کنند. این اساتید حقوق بین الملل و فیزیک هسته ای اما هنگامی که رئیس جمهور سابق با سخنرانی های پرشور و هیجان انگیزش، پرونده هسته ای ایران را تا شورای امنیت سازمان ملل بدرقه کرد و نهایتا ایران زیرمجموعه فصل هفتم شورای امنیت سازمان ملل قرار گرفت، حتی یک یادداشت کوچک هم برای مطبوعات ارسال نکردند که به رئیس جمهور محبوبشان توصیه کنند، قرار گرفتن زیرمجموعه منشور هفتم سازمان ملل اندکی فراتر از کاغذ پاره است و حالا دیگر موضوع قطعنامه دان آن ها نیست که قرار است پاره شود.
هر چند نباید فراموش کرد در خلال سال هایی که جمهوری اسلامی ایران به طور مرتب مشمول قطعنامه های شورای امنیت می شد شیطنت دشمنان نیز بر شدت ماجرا افزود و نهایتا کار به جایی رسید که بنا به گفته وزیر خزانه داری آمریکا، فلج کننده و بی سابقه ترین تحریم های تاریخ بر علیه یک کشور وضع شد.
تحریم های بانکی و نهایتا نفتی هیچکدام اما در عزم ملت ایران برای رسیدن به قله های دانش و فن آوری خللی ایجاد نکرد و نهایتا ایران عضوی از باشگاه کشورهای هسته ای جهان شد، غنی سازی اورانیوم به صورت کاملا داخلی انجام شد و کشور گام های مهمی را در راه خودکفایی هسته ای برداشت.
اما سوال اینجاست که آیا این امکان وجود نداشت که تمام این دستاوردها بدور از جنجال و تحریم صورت بگیرد؟ محمود احمدی نژاد زمانی در نشست خبری در حاشیه اجلاس اکو در ترکیه در واکنش به تحریم های سازمان مللی گفته بود "این تحریم ها در ایران اصلا احساس نشد، شما اگر به ایران سفر کنید و در خیابان ها از مردم بپرسید به شما خواهند گفت، تحریم اصلا چی هست؟" حالا جای این پرسش جدی باقی است که آیا واقعا تحریم ها در ایران احساس نشد و مردم ایران هنوز هم می گویند تحریم اصلا چیست؟
پرسشگران دلواپس حالا که به طور جدی سرگرم مطالعه و تدقیق در متون حقوقی و هسته ای شده اند، بد نیست این موضوع را هم به خاطر داشته باشند که مذاکره کنندگان ایرانی در لوزان سوئیس به هیچ وجه در موضع برابر با قدرت های جهانی مذاکره نمی کردند. تطابق امتیازهای داده شده با آنچه گرفته شد، در شرایطی مطابق بیانیه های علمی آقایان قابل سنجش و اندازه گیری می بود که در کشور آمریکا هم چشم بازار و مردم به اخبار مذاکرات هسته ای دوخته می شد.
این درست است که محمد جواد ظریف در لوزان بر سر میراث احمدی نژاد مذاکره کرد، اما درست تر هم هست که بگوییم این میراث هم شامل غنی سازی های ۲۰ درصدی و هم شامل تحریم های بانکی و نفتی بود. فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد می توانست هزینه های بیشتری را بر کشور و نیز منطقه تحمیل کند. سوال دیگری که باید از دلواپسان هسته ای پرسید این است که آیا واقعا فکر می کنید بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی حالا خوشحال تر از زمانی است که دیپلماسی اش توانسته بود ایران را در میان انبوهی از تحریم ها و قطعنامه ها محاصره کند؟
طبق فصل هفتم منشور سازمان ملل، شورا قدرت زیاد و گستردهای برای ارزیابی تصمیمهای گرفته شده در وضعیت های «تهدید صلح جهانی، تخطی از رویههای صلح، یا اعمال خشونت و زور» در سطح جهانی دارد. در چنین وضعیتهایی، کار شورا محدود به توصیه نمیشود و میتواند اقدامات جدی مانند استفاده از نیروهای مسلح نظامی برای نگهداری یا بازگرداندن صلح و امنیت جهانی انجام دهد. مطابق این منشور شورای امنیت پس از بیان دقیق کیفیت حقوقی یک وضعیت و قبول آن به عنوان تهدیدی برای صلح یا نقض صلح یا عملی تجاوزگرانه ابتدا تصمیمات موقتی اخذ میکند (تصمیمهایی که جنبه غیرنظامی دارد) تا از پیچیدهتر شدن اوضاع جلوگیری کند. سپس در صورت نیاز، میتواند مجازاتهایی از قبیل قطع کامل یا جزیی روابط اقتصادی، ارتباطات زمینی، هوایی، دریایی، دریایی، پستی، تلگرافی، بیسمی و دیگر وسایل ارتباطی و همچنین قطع روابط دیپلماتیک را در نظر بگیرد و تمام دولتهای عضو سازمان موظفاند آنها را اجرا کنند و البته بد نیست که دلواپسان به یاد بیاورند که با توجه به ضعف مفرط در دیپلماسی دولتی که وزیر خارجه اش را حین ماموریت برکنار می کرد، ایران در آن زمان به راحتی این امکان را
داشت که به عنوان تهدیدی از سوی شورای امنیت برای صلح جهانی تلقی شود.
ضعف دیپلماسی که حتی گرفتن پرونده از دولت و سپردن کامل آن به شورای عالی امنیت ملی نیز با توجه به مشی دبیر سابق آن شورا هیچگاه برطرف نشد و نهایتا آلماتی، بغداد و دیگر شهرهای جهان تنها به عرصه ای برای عکس های یادگاری اشتون و جلیلی تبدیل شد.
دولت و تیم مذاکره کننده البته تاکنون نقدها و حتی حملات رسانه ای را تحمل کرده و بنا به مشی مردم سالارانه جمهوری اسلامی از این پس نیز این نقدها را خواهند پذیرفت، اما خوب است منتقدان نیز با رعایت انصاف تمام جوانب سیاسی و فنی حاکم بر مذاکرات را برای مردم شرح دهند.
ارسال دیدگاه