سالی نامهربان برای موسیقی / ساز نا کوک و کوچ لطفی و پاشایی
خبرگزاری پانا: سال ۹۳ سالی که بیش از ۳۰ تن از هنرمندان عرصه موسیقی در خواندن و نواختن ساز و آواز رفتن از این دنیای فانی با هم همراه شدند و شاهد کوچ یکباره آنان بودیم.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا، در سالی که گذشت تعداد زیادی از هنرمندان عرصه موسیقی کشور از میان ما رخت بربستند و رهسپار منزل ابدی شدند. خیلی از این هنرمندان بزرگانی بوده اند که در زمان زنده بودن شان یادی از آن ها نمی شده است و پس از مرگ آن ها افسوس فراموش کردنشان سرزنشی است که بر دل می ماند. در این روزهای پایانی سال بد نیست یک بار دیگر یادی از این عزیزان بکنیم و یادآور هنری شویم که با نگاه و دست و بازوی آنان به یادگار مانده است. هنرمندانی که در تمامی عرصه ها خوش درخشیده اند:
محمد آقا صالحی نوازنده و سازندهی آلات موسیقی که مدتی در بستر بیماری بود در روز ۱۳ آبان ماه در سن ۷۱ سالگی درگذشت. محمد آقاصالحی در سال ۱۳۲۲ در شهرستان ابرکوه و در خانوادهای هنرمند متولد شد. او موسیقی را از پدرش میرزا حسین آقا صالحی که صدای خوشی داشت، آموخت.
علاءالدین باباشهابی خواننده و هنرمند موسیقی پنجم تیرماه بر اثر ایست قلبی دار فانی را وداع گفت و به دیار باقی شتافت؛ و در قطعه هنرمندان سنندج به خاک سپرده شد. از این هنرمند آثار ماندگاری د ر رادیو وتلویزیون به گوش رسیده است. وی در سال ۱۳۳۵ با خواندن سرود "ای وطن" در رادیو سنندج رسماً کار خوانندگی را آغاز نمود و از سال ۱۳۴۶ به تهران آمد وبا ارکستر کردی، ارکستر رامتین، ارکستر لشکری، ارکستر باربد و ارکستر نکیسا و ارکسترهای فرهنگ و هنر کار خوانندگی را پس از گذراندن دوره کوتاه سلفژ نزد استاد فرهاد فخرالدینی و آواز نزد زنده یاد استاد کریمی پی گرفته و تا امروز (پنجاه سال) با رادیو و تلویزیون ایران همکاری داشته است.
محمد ابراهیم باستانی پاریزی تاریخدان، نویسنده، پژوهشگر، شاعر، موسیقیپژوه و استاد بازنشستهٔ دانشگاه تهران بود که به دلیل بیماری کبد پنجم فروردین ماه درگذشت. از این هنرمند آثار بیشمار و ماندگاری به نگارش در آمده است.
مرتضی پاشایی خواننده جوان موسیقی پاپ کشورمان پس از مدتها مبارزه با بیماری سرطان صبح روز جمعه ۲۳ آبان ماه درگذشت. این هنرمند خواننده، نوازنده، آهنگساز پاپ فارسی است و دانشجوی رشته گرافیک که از کودکی به موسیقی علاقه داشته و فعالیت های خود را از سن چهارده سالگی با نواختن گیتار آغاز کرد.
حمید پناهی، مدرس آواز کلاسیک، نوازنده پیانو و بازرس کانون خوانندگان کلاسیک صبح پنجشنبه ۲۹ خرداد ماه بر اثر سکته قلبی دارفانی را وداع کرد. این هنرمند در طول حیات خود شاگردان زیادی را تربیت کرد. وی پیانو را نزد استاد امانوئل ملک اصلانیان و فنون آواز را از جواکینتو جانینی فراگرفت. استاد او در آهنگسازی حسین ناصحی بود و از همه مهم تر موسیقی پاپ را نزد موزیسین سرشناس واروژان فراگرفت و مدت ها دستیار وی نیز بود. این استاد موسیقی، از اواخر دهه هفتاد و پس از آغازموج جدید موسیقی پاپ در کشور، جزو پیشگامان آموزش آواز پاپ به هنرجویان بود و در این سال ها خوانندگان و همخوان های بسیاری را به جامعه موسیقی تحویل داد.
غلامعلی پورعطایی نوازنده و خواننده سرشناس موسیقی خراسان در سن ۷۳ سالگی به علت عفونت ریه و سنگ صفرا با زندگی خداحافظی کرد. اجرای مقام «نوایی، نوایی» از مشهورترین آثار این هنرمند است که بارها و بارها از رسانههای مختلف پخش شده و در آثار هنری نیز مورد استفاده قرار گرفته است. او علاوه بر ایران در اغلب کشورهای جهان هنرنمایی کرده است. تارزنی غلامعلی عطایی در چند مراسم شاهنامه خوانی از اجراهای به یادماندنی اش بود. شرکت در مراسم شاهنامه خوانی با دوتار چون جنگ هفت لشکر، داستان سیاوش، داستان بیژن و منیژه، جنگ کُک کوه زاد (قلعهای در تربت جام به نام قلعه گگ) از دیگر فعالیتهای وی است.
سیدقدمیارحسینی کهن سال ترین مقام دان و نوازنده برجسته تنبور تیر ماه در سن ١٢٠ سالگی در اثر کهولت سن درگذشت. به زودی آلبومی با نام«موسیقی تنبورحوزه بکتر» از این هنرمند منتشر خواهد شد.این آلبوم شامل تنبورنوازی این استاد تنبور در سی سال پیش از این است و علاوه براجراهای سیدقدمیار، بخشی ازاین آلبوم به تنبورنوازی وخوانندگی شاگردان وی اختصاص یافته است.
عطاءالله خرم نوازنده ویولن و آهنگساز و آفریننده ملودی های زیبا و جاودانه ایرانی نهم اردیبهشت ماه به علت بیماری سرطان درگذشت. او نزدیک به ۴۰۰ آهنگ در ایران برای شمار زیادی از هنرمندان ایرانی ساخت و سابقه همکاری با محمدرضا شجریان را نیز داشت که البته بسیاری از این آثار امروزه از رایو و تلویزیون ایران پخش میشوند و بیادگار برای ما ماندهاند. در زمره آثار او میتوان از «بارون بارونه»، «لاله و گل»، «مهتاب»، «دو کبوتر»، «کجاوه» و نیز ترانه «پرستو» با صدای منوجهر سخایی یاد کرد. خرم مدتها رهبر ارکستر جاز رادیو ایران بود.
علیرضا خورشید فر نوازنده پیشکسوت کنترباس ارکستر ملی ایران و ارکستر سمفونیک تهران چهارم آذرماه دارفانی را وداع گفت. وى، در طرح ارزشیابى هنرمندان کشور به عنوان هنرمند درجه یک شناخته شد. علیرضا خورشیدفر علاوه بر نوازندگی کنترباس در اجرای سوت با بسیاری از آهنگسازان همکاری داشته است. سوت فیلم معروف از کرخه تا راین ساخته مجید انتظامی را او در استودیو با دهانش نواخت. علیرضا خورشیدفر بیش از پنج دهه سرگروه باسهای ایران بود و در خلق و انتشار آلبومهای زیادی به عنوان نوازنده حضور داشت. بسیاری از هنرمندان و صاحبنظران حوزه موسیقی از او به عنوان یکی از چهرههای ماندگار و پایههای اصلی ارکستر سمفونیک تهران یاد میکنند.
فرامرز رضاپور رئیس انجمن صنفی هنرمندان موسیقی ایران و نوازنده، سازنده و استاد بنام ساز قانون، پس از مدت ها تحمل درد و رنج بیماری سرطان در بامداد ۱۹ بهمن ماه درگذشت . وی اولین استاد ساز قانون در ایران بود که نواختن این ساز را پس از فراگیری ساز سنتور و به صورت خود آموز در سال ۱۳۴۶ فرا گرفت.
مهدی رفعتی، نوازنده پیانو و آهنگساز ۹ فروردین بر اثر بیماری درگذشت. مهدی رفعتی شاگرد ارشد استاد انوشیروان روحانی است که آلبوهایش با امضا و تاییدیه ایشان منتشر میشد.
مظفر زرداس از نوازندگان پیشکسوت آکاردئون ۱۶ تیرماه در بجنورد درگذشت.
گنجعلی سلمان زاده سورنا نواز قشقایی عصر روز جمعه ۶ تیر در سن ۷۸ سالگی بر اثر سکته قلبی دار فانی را وداع گفت. وی در ضبط آثاری چون رقص های قشقایی، نغمه های عاشقی و چنگی های قشقایی نیز همکاری کرده بود که این آلبوم ها توانایی خاص این نوازنده را به خوبی نشان می دهد.
نصرت الله صفایی شاعر قدیمی گرگانی سرایشگر "اهل گرگانیم" در سن ۸۳ سالگی در مهرماه روز عید غدیر به دیار باقی شتافت .
علی اصغر عباسی آرام شاعر پرآوازه و نامدار ایلامی ۱۴ شهریور ماه در ۸۷ سالگی از دنیا رفت.
ذوالفقار عسکریان نوازنده دو تار خراسانی ۱۶ آذرماه پس از مدتها بستری بودن در بیمارستان دارفانی را وداع گفت. ذوالفقار عسکریان توانست مجموعه ای از موسیقی خراسان را بیاموزد و اجرا نماید که همین ویژگی باعث تمایز وی نسبت به دیگر نوازندگان خراسان شد.
رشید عیوضی حافظشناس و استاد دانشگاه تبریز هفتم آذرماه از دنیا رفت بود. تصحیح «دیوان همام تبریزی»، تألیف کتاب «چهره ابلیس در متون اسلامی و ادبیات فارسی» (چاپنشده)، نگارش چندین مقاله در حوزههای ادبی بهویژه زبان و فرهنگ دیرین مردم آذربایجان، «فهلویات مغربی» (سندی نویافته از زبان مردم آذربایجان) در کتاب با قافله شوق (ارجنامه دکتر محمدعلی موحد) از جمله آثار باقیمانده اوست.
میلاد فاضلی سرپرست ارکستر و نوازنده کیبورد که سابقه همکاری با خوانندههایی چون سعید شهروز، علی عبدالمالکی و امیر یگانه ۳ اسفند ماه بر اثر بیماری سرطان دار فانی را وداع گفت.
ساکو قوکاسیان، خواننده باس اپرا و سولیست ارکستر سمفونیک تهران، ۱۰ دیماه در سن ۷۵ سالگی دارفانی را وداع گفت. پس از انقلاب و با تعطیلی اپرای تهران از اولین سولیست های ارکستر سمفونیک تهران بود که آثار همچون "عشقمرگ" "فتح خرمشهر" "معجز بهمن" و... از یادگارهای وی درآن دوران به شمار می آیند. همچنین وی اجراهای متعددی درتالارهای مختلف همچون وحدت، رودکی، آرارات و... به عنوان سولیست در کارنامه هنری خود داشته است.
استاد مشفق کاشانی شاعر پیشکسوت دی ماه در حین شعر خوانی در جمع دوستان و همراهان همیشگیاش چشم از جهان فروبست. وی راهی انجمن شاعران ایران شد تا در مراسم تولد سهیل محمودی شرکت کند. در این مراسم او در سخنانی به روایت خاطراتش از زمان کار در رادیو و همکاری با کسانی چون زنده یاد قیصر امینپور، زنده یاد سیدحسن حسینی، زنده یاد سلمان هراتی، سهیل محمودی و ساعد باقری پرداخت اما پس از آن که آخرین رباعی خود را قرائت کرد از حال رفت. سرود زندگی ، سراب آفتاب ، آذرخش ، آینه خیال ، گزینه ادبیات معاصر ، شب همه شب ، هفت بند التهاب ، پنجره ای به آفتاب ، در صلای غم ، تضمین ۱۲ بند محتشم کاشانی ، سیرنگ از جمله آثار وی است.
عباس کمندی خواننده، آهنگساز، شاعر، نویسنده، نقاش، کارگردان و نمایشنامه نویس یکم خرداد ماه به دلیل ناراحتی کلیوی، در سن ۶۲ سالگی بر اثر ایست قلبی از دنیا رفت. وی بیش از ۱۵۰ ترانه، ساخت و اجرای بیش از ۶۰ آهنگ و ترانه، اجرا و ارائه مجموعههای آهنگ گلاویژ، پرشنگ، اورامان، کیژی کورد در ۳شماره، گردآوری مظاهر فرهنگ فولکلوریک (فرهنگ مردم)، تحقیق در زندگینامه شخصیتهای کرد و تبدیل آن به فیلمنامه از جمله سنجرخان، سید عطا کل، زندگی پهلوان حسین گلزار کرمانشاهی، غارت آثار زیویه، میر نوروزی و... را در کارنامه هنری خود دارد.
انو نوشین گنجی، غزلسرا و محلیسرای مشهور نیشابوری و خالق رمان "خانم کوچیک" فروردین ماه درگذشت. او از شاگردان زندهیاد حسین مسرور استاد ادبیات و شاعر توانای مشهدی و همسر اقبال افشار از بزرگان نیشابوربود که از شانزده سالگی شعر میسرود.
محمدرضا لطفی یکی از سرشناسترین نوازندگان تار، ردیف دان و موسیقی دان مشهور ایرانی ۱۲ اردیبهشت ماه درگذشت. از جمله آلبومهای محمدرضا لطفی میتوان به «به یاد عارف» (بیات ترک)، «چهره به چهره» (نوا)، «سپیده» (ماهور)، «چشمه نوش» (راست پنجگاه)، «جان جان» (سهگاه)، «معمای هستی» (شور)، «عشق داند» (ابوعطا)، «رمز عشق» (ماهور)، «گریه بید» (سهگاه-اصفهان)، «قافلهسالار» (نوا-راست پنجگاه)، «پرواز عشق» (سهگاه-اصفهان)، «خموشانه» (ابوعطا-بیات ترک)، «چهارگاه»، «به یاد درویش خان» (تکنوازی سهتار)، «یادواره استاد نورعلی برومند» (گروه همنوازان شیدا، دستگاه شور)، «همیشه در میان» (بداهه نوازی تار و سهتار در شور و دشتی)، «بال در بال» (شعر و موسیقی با ه.ا.سایه)، «تنها یک خاطره» (بداهه نوازی تار و سنتور همراه با فرامرز پایور)، «وطنم ایران» (اجرای گروه همنوازان شیدا، ۱۳۸۷) و «ای عاشقان» (اجرای گروه همنوازان شیدا در بیات اصفهان, ۱۳۸۸) اشاره کرد.
رحمان مرادی نوازنده تار و سه تار و مدیر گروه موسیقی دانشگاه علمی کاربردی واحد ۴ تهران نهم آذرماه پس از تحمل یک دوره بیماری سرطان ریه دار فانی را وداع گفت.
گورگن موسسیان، رهبر سابق گروه کر ارکستر سمفونیک تهران، شامگاه ۱۷ آبان ماه به دلیل نارسایی کبد از دنیا رفت. این هنرمند پس از انقلاب اسلامی نزدیک به ۲۰ سال گروه کر ارکستر سمفونیک تهران را رهبری و در هنرستان موسیقی دختران و پسران تدریس کرد. رهبری گروه کر «سوان» از دیگر فعالیتهای موسسیان بود که به گفتهی هنرمندان کر ایران، در دوران او یکی از حرفهایترین گروههای کر تشکیل شده بود.
مرشد پیشکسوت «سید حسن نقیب زاده» در ۱۰ آذر ماه دار فانی را وداع گفت. این پیشکسوت مرشدی برای آموختن این هنر اصیل ازسال ۱۳۴۸ از حضور اساتیدی چون مرحوم مرشد عباسعلی نجفی، مرحوم مرشد سید احمد جاجرمی تنها، مرشد خسرو جلالی، مرشد سید مهدی ببر حسینی و مرشد حسین ترشیزیان بهره برده است
تنها سه روز پس از درگذشت عبدالله شریعتی نوازنده سُرنا، صبح روز ۱۸ اسفندماه همراه هنری این هنرمند فقید، براتعلی نورانی متخلص به «کابرات» دارنده دکترای افتخاری از فرانسه، از دنیا رقت. استاد مرحوم نورانی نوازنده چیره دست دُهُل در کنار عبدالله شریعتی در جشنواره های مختلفی در کشورهایی چون فرانسه، آلمان، یونان، روسیه و عراق حضور داشته اند و موفق به کسب مدارج و عنوان های برتر شده اند. نورانی دکترای افتخاری موسیقی از آکادمی ملی موسیقی فرانسه را در کارنامه موفقیت های خود دارد.
نیما وارسته، آهنگساز، تنظیمکننده و نوازنده مطرح موسیقی پاپ ایران ۲۹ اردیبهشت ماه در سن ۳۵ سالگی از دنیا رفت. تنظیم آلبومهای خوانندههایی چون خشایار اعتمادی، پیام صالحی و وحید حامد و رهبری ارکستر کنسرتهای حمید عسگری و بنیامین بهادری از جمله فعالیتهای وارسته در سالهای اخیر بوده است.
نصرالله وشایی، شاعر و عضو فعال انجمن شعر و ادب یادمان نطنز، متولد سال ۱۳۳۲ بود که آذرماه از دنیا رفت. او به سرودن شعر و مدیحه و مرثیه اهل بیت (ع) میپرداخت.
مرتضی احمدی بازیگر سینما و تلویزیون، صداپیشه و خواننده در ساعت ۱۱:۰۰ صبح، سی ام آذر ۹۳ در سن ۹۰ سالگی به دلیل مشکل ریوی و کهولت سن در منزلش در تهران در گذشت. از این هنرمند آثار ماندگاری به یادگار مانده است و صدای گرمش در دکلمه ها و ترانه هایی که خوانده است همیشه در ذهن ما زنده است.
ارسال دیدگاه