ظهور تدریجی سادیسم در عاشقانه های معاصر
خبرگزاری پانا: مدتی ست معشوق اثیری باز هم یك پله پایین تر آمده و به چیزی در حدود معشوق اسیری تبدیل شده است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ یك بلیه ی تازه كه به جان ادبیات عاشقانه افتاده است تغییر دیدگاه نسبت به معشوق است. تاچندی پیش معشوق، اثیری بود و معادله عاشقانه هم عبارت بود از ناز و نیاز؛ ناز ازسوی معشوق و نیاز از سوی عاشق. البته با چاشنی معرفت و عرفان و با نگاهی كژتابانه به فراسو و ملكوت، كه نهایتش غم هجران و وصل بود. غم هجران هم كه معمولا آنقدر باب دندان عاشق بود كه وصل هم اگر نبود نبود،كه اصلا غرض وصل نبود. كما اینكه مجنون و كما اینكه ...
این معادله راز و نیاز حتی با وجود تحولات شتاب آلوده در سده اخیر و خیزش های اجتماعی چون مشروطیت در ایران و كلنجار انواع ایسم های سیاسی و نهضت های ادبی و غیرادبی در دنیا و به تبع آنها تحولات شكلی در ادبیات و بخصوص شعر این سرزمین، هرچند معشوق اثیری را از جایگاه فراملكی اش به ملك هبوط داد؛ و نه به ایهام و دوپهلوگویی، بل به صراحت یار زمینی را در تیررس نیاز قرارداد، اما احترام او را همچنان نگاه داشت. وی را قدر دانسته بر صدر نشاند. نگاهی حتی گذرا به شعر سرآمدان شعرنو هم چون اخوان ثالث،شاملو، مصدق و حتی فروغ بر این مطلب صحه می گذارد.
اما نمیدانم به چه خاطر، مدتی ست معشوق اثیری باز هم یك پله پایین تر آمده و به چیزی در حدود معشوق اسیری تبدیل شده است. معشوقی كه هر نوع توهین و ناسزا و شماتت و نفرین و عدم نیاز و تهمت بی بهره بودن از ناز بر او رواست و بهتان بی فایده بودن هم او را سزاست.
این طلیعه ی ظهور نوعی سادیسم در دیدگاه عاشقانه شعرا و ترانه سرایان است كه كم كم دارد علنی میشود، اگر نگاهی كنیم به بسیاری ترانه ها و اشعار عاشقانه كه چنین محاجه یی دارند.
اگر بتوان بی اتصاف بود و دیدگاه عاشقانه شعرا را طی هزار و اندی سال گذشته مازوخیستی دانست، بازهم از این مطلب به آسانی نمی توان گذشت كه نگاه به تعالی وجه دیگر یا حداقل چاشنی آن بوده است. اما رگه های سادیستی موجود در عاشقانه های امروز (هرچند مقبول جوانان هم بیفتد) تنها حركتی كور است كه در سطح جریان دارد و سرآخر و حتی با ارفاق هم شباهت به یك دعوای پیش و پس از طلاق و یا جدایی پیدا می كند. بی هیچ عمقی. بی هیچ فایده یی و بی هیچ ارزش افزوده یی.
چه شده است؟ به كجا می رویم؟ به كجا می رسیم؟... نمیدانم
حسین فریدزاده - تهران بهمن ۹۳
ارسال دیدگاه