گفت و گوی پانا با مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات آموزش و پ
تنبیه بدنی ممنوع/تنبیه انضباطی آگاهکننده باشد
خبرگزاری پانا: مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارت آموزش و پرورش گفت:آموزش و پرورش با فضای گسترده و حدود ۱۲ میلیون دانش آموز و یک میلیون فرهنگی به علت فراوانی این اعداد حتی اگر یک درصد خطا هم در یک مدرسه کوچکی اتفاق بیافتد، عدد بزرگی می شود.
آن دورانی که من و شما اصلا به خاطر نداریم،اصل بر این بود که دانشآموز باید درسش را بخواند؛اگر نمیخواند یا قوانین مدرسه را رعایت نمیکرد، بشدت تنبیه میشد، قسمت سخت ماجرا هم این بود که از نظر پدران و مادرانمان نیز تنبیه بدنی کار خوبی بود! آنها معتقد بودند تنبیه ما را سر عقل میآورد! البته این جملات در مدارس امروز ایران مفهومی ندارد، این ها همگی میراث مکتب خانه های قدیم است،امروز در کمتر مدرسه ای اتفاق می افتد که معلمی از تنبیه بدنی در امر آموزش یا تغییر رفتار دانش آموز استفاده کند.
به گفته متولی مبارزه با تنبیه بدنی در مدارس؛"در قدیم رسانه ها و وسایل اطلاع رسانی با این حجم وجود نداشته و بسیاری از مردم نیز حساسیتی نسبت به تنبیه بدنی نداشتند و حتی گاهی نیزاعتقاد داشتند که معلم می تواند با تشخیص خود از تنبیه بدنی استفاده کند اما در عصر حاضر با توسعه وسایل ارتباطی و فضای مجازی دیدگاه مردم نسبت به این موضوع تغییر یافته است"
این موضوع یکی از مهمترین ناهنجاری های اجتماعی است که صحت و سقم آن نیز کامل مشخص نبوده اما خواسته یا ناخواسته اولیا دانش آموزان، جامعه و رسانه های گروهی با آن درگیرهستند، از سوی دیگر حتی پیرامون آنچه که در جامعه به عنوان شایعه مطرح می شود نیز،ابهام وجود دارد.برای دانستن بسیاری از سوالات و حقایق روبروی آقای رحیم میرشاه ولد مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارت آموزش و پرورش، در یک میز نشستیم تا بسیاری از این سوالات را پاسخ بگیریم؛
آقای میرشاه ولد دلیل استفاده از تنبیه بدنی در مدارس چیست؟
- تنبیه همواره وسیله زودبازدهی در تعلیم و تربیت ایران بوده و بسیاری اذعان دارند که خط مشی آنها با تنبیه معلم تغییر کرده است و در مسیر قرار گرفته است آموزش و پرورش در طول حیات خود این موضوع را پرداخت کرده است و آنچه در قوانین وجود دارد این است که آموزش و پرورش بر لزوم تنبیه صحه گذاشته است اما برای چگونگی آن قانون و مقرراتی تعریف کرده و از ۷۰ سال پیش در مقررات آموزش و پرورش تاکید بر عدم تنبیه بدنی بوده اما با این حال خیلی از معلم ها بر این اعتقاد بوده اند که باید کلاس را اداره کرد نباید پنداشته شود که این پدیده متعلق به چندسال اخیر است .
چرا در عصر حاضر مردم بیشتر نسبت به موضوع تنبیه بدنی حساسیت دارند؟
- البته تفاوت زمان حال با ۳۰ سال گذشته این است که در آن زمان رسانه ها وسایل اطلاع رسانی با این حجم وجود نداشته و بسیاری از مردم نیز حساسیتی نسبت به تنبیه بدنی نداشتند و حتی گاهی نیزاعتقاد داشتند که معلم می تواند با تشخیص خود از تنبیه بدنی استفاده کند اما در عصر حاضر با توسعه وسایل ارتباطی و فضای مجازی دیدگاه مردم نسبت به این موضوع تغییر یافته و با توجه به دوره جدید یعنی دولت یازدهم که سیاستش اطلاع رسانی صحیح و درست به مخاطبان است این موضوع توجه عده زیادی را به خود جلب کرده است.البته باید مراقب بود تا بزرگ نمایی و سو استفاده خبری از مسئله تنبیه نشود و مخاطبین صحت و سقم خبر را جویا شوند سپس آن را منتشر کنند تا موجب جریانی ضد تعلیم و تربیت نشود و ذهن جامعه را آشفته نکند بنابراین رسانه ها باید متعهدانه در این زمینه برخورد کنند و صرف شنیدن یک گزارش مجهول آن را منتشر نکنند .
- آموزش و پرورش فضای گسترده دارد با توجه به اینکه حدود ۱۲ میلیون دانش آموز و یک میلیون فرهنگی دارد و به علت فراوانی این اعداد حتی اگر یک درصد خطا هم اتفاق بیافتد عدد بزرگی می شود به هر حال بعضی از موارد با توجه به پیشینه ای که در آموزش و پرورش ذکر شد در نظام تعلیم و تربیت نهادینه است و برای تغییر آن زمان لازم است .
- باید عوامل موثر در تنبیه بدنی را مورد بررسی قرار داد و مسایل مختلفی اعم از شرایط فرهنگی جامعه، مشکلات اقتصادی و مسائل سیاسی که در این زمینه موثر است و باشرایط فرهنگی عصر حاضر و جایگاهی که در آن تنبیه بدنی صورت می گیرد مقدماتی است (و در بسیاری از اوقات ناخواسته صورت می گیرد.) برای بروز این حادثه امروزه در فرهنگ کلانشهرها پدر و مادر در طول شبانه روز کمترین تعامل را با فرزند خود دارند و کمتر مسائل آن ها را پیگیری می کنند بنابراین خانواده ها نمی توانند نقش موثر خود را در تربیت ایفا کنند .
بنابراین محیط خانواده،نوع تربیت والدین در اینکه چه دانش آموزی به مدرسه می آید نقش بسیار موثری دارد و باید دید که دانش آموزان برای علم آموزی وارد مدرسه می شوند و یا از روی اجبار و وقت گذرانی در فضای آموزشی حضور پیدا می کنند .
آیا دانش آموزان امروز با گذشته تفاوت دارند؟
- دانش آموزان امروز مانند دانش آموزان گذشته در محیطی بسته قرار ندارند بلکه در بسیاری از مسائل بخصوص تکنولوژی های روز جلوتر از والدین و حتی معلمان خود هستند و ممکن است دانش آموز به دلیل سوالات مبهمی که در ذهن دارد کاملا در کلاس بی انگیزه باشد و محیط کلاس را به آشفتگی بکشاند از این رو کنترل این فضا و شرایط بسیار دشوار است ممکن است معلم برای کنترل کلاس دست به تنبیه بدنی بزنند .
- البته مطالب ذکر شده مجوزی برای تنبیه بدنی در مدارس نیست بلکه می خواهیم تا به مخاطبان تحلیل درستی از مطلب بدهیم تا در قضاوت های خود دچار اشتباه نشوند .
- موضوع تنبیه در آموزش و پرورش چگونه مطرح می شود؟
- مسئله تنبیه در آموزش و پرورش دارای قوانین و مقرارتی است که بسیاری از آنها روشن است و گفت و گو هایی در این زمینه انجام شده و همه همکاران فرهنگی با شرایط تشویق و تنبیه در آموزش و پرورش آشنا هستند و همچنین این بحثی است که در جلسات آموزشی ،صحبت های مدیران ، شورای معلمان و سخنرانی ها شنیده اند و تمام موارد تشویق و تنبیه بیان شده و به طور طبیعی همکارن از مسئله تنبیه بدنی نهی می شوند بلکه پیشنهاد قطعی و روشن آنها به استناد آیین نامه انضباطی دانش آموزان از سایر تنبیهات استفاده شود و اجازه داده شود که قوانین و مقررات تکلیف دانش آموز را مشخص کند و تصمیم های شخصی برای دانش آموزان گرفته نشود آنچه در آیین نامه انضباطی دانش آموزان قوانین آمده و مجموعه ای از تنبیهات انضباطی پیش بینی شده که ممکن است برای برخی از آنها تاثیر داشته باشد و همچنین برای بعضی دیگر موثر نباشد .
- اصل تنبیه به دلیل عدم ایفای نقش دانش آموزی توسط دانش آموز است و به قوانین و مقررات مدرسه تن نمی دهد همانطور که می دانید در کشور مشقت های فراوانی برای تعلیم و تربیت ، تامین معلم و ... در آموزش و پرورش انجام می شود و حداقل توقع از یک دانش آموز این است که نظم مدرسه را رعایت کند و نسبت به وظابف سازمانی انضباط و تعهد داشته باشد بنابراین حق مدرسه است که از حقوق خود دفاع کند و دانش آموز نیز باید جوابگوی تخلفات خود باشد .
- قوانین مربوط به تنبیه های انضباطی در مدارس را ذکر کنید؟
طبق آیین نامه انضباطی دانش آموزان در مورد تنبیه در قانون و مقررات چنین گفته شده است ماده ۷۴. قصور و سهلانگاری دانش آموزان نسبت به انجام وظایف خود تخلف محسوب میشود. مدیر، شورای مدرسه، معاونان و مربیان موظفاند قبل از اعمال هر گونه تنبیه از وضع و موقعیت محصل آگاهی یابند و در جستجوی انگیزه و علت تخلف برآیند و نسبت به رفع آن اقدام کنند .
ماده ۷۵. تنبیه باید توجه دانش آموز را به اشتباه خود جلب و زمینهی مناسب را برای ایجاد رفتار مطلوب در وی فراهم نماید لذا اعمال تنبیه باید متکی به یافتههای علمی و استفاده از الگوهای مناسب تغییر رفتار باشد تا موجب تجری دانش آموز و اصرار وی بر تکرار اشتباه نشود .
ماده ۷۶. دانش آموزان متخلفی که راهنماییها و چارهجوییهای تربیتی، در آنها مفید و مؤثر نمیافتد، با رعایت تناسب به یکی از روشهای زیر مورد تنبیه قرار میگیرند :
۱. تذکر و اخطار شفاهی به طور خصوصی .
۲. تذکر و اخطار شفاهی در حضور دانش آموزان کلاس مربوط .
۳. تغییر کلاس، در صورت وجود کلاسهای متعدد در یک پایه با اطلاع ولی دانش آموز .
۴. اخطار کتبی و اطلاع به ولی دانش آموز .
۵. اخراج موقت از مدرسه با اطلاع قبلی ولی دانش آموز، حداکثر برای مدت سه روز .
۶. انتقال به مدرسه دیگر .
ماده ۷۷. اعمال هر گونه تنبیه دیگر از قبیل اهانت، تنبیه بدنی و تعیین تکالیف درسی جهت تنبیه ممنوع است و در اعمال تنبیهات نباید بین دانش آموزان تبعیض و استثنایی قائل شد .
ماده ۷۸. اعمال تنبیه مندرج در بندهای ۱ و ۲ بر عهدهی معلم و مربی مربوط و بند ۳ بر عهدهی مدیر و بندهای ۴ و ۵ پس از موافقت شورای مدرسه بر عهده مدیر است. در مورد بند ۶ علاوه بر تأیید شورای مدرسه، اخذ موافقت ادارهی آموزش و پرورش نیز ضروری است .
ماده ۷۹. در دبیرستانها و هنرستانهای وابسته به سایر وزارتخانهها، سازمانها و مراکز غیروابسته به آموزش و پرورش و سایر واحدهای آموزشی که به علت منحصر به فرد بودن یا نظایر آن، انتقال دانش آموز از یک مدرسه به مدرسهی دیگر ممکن نمیباشد، در صورت استمرار تخلف، شورای مدرسه با موافقت ادارهی آموزش و پرورش نسبت به اخراج دانش آموز از آن مدرسه اقدام مینماید .
تبصره. در مواردی که لازم است ولی دانش آموز در جریان تخلف فرزندش قرار گیرد، باید قبلاً حساسیتهای ولی بررسی و آنگاه با روش مناسب او را در جریان رفتار فرزندش قرار داد .
ماده ۸۰. در صورتی که دانش آموزی به علت تخلف از مدرسهای به مدرسهی دیگر منتقل شود و نهایتاً تشخیص داده شود که نظم آموزشی و تربیتی را بر هم میزند و موجب انحراف و گمراهی دانش آموزان دیگر میشود، با تأیید شورای مدرسه و موافقت ادارهی آموزش و پرورش مربوط در نوبت اول از حضور در مدارس منطقه یا ناحیه آموزشی مربوط و برای نوبت دوم تا مدتی که ادارهی کل آموزش و پرورش استان تعیین مینماید، از حضور در کلیهی مدارس محروم میشود و از اولیای او خواسته میشود که تعلیم و تربیت فرزند خویش را بیرون از مدرسه بر عهده گیرند .
- چه مسائلی در تنبیه دانش آموزان طبق آیین نامه انضباطی دانش آموزان باید رعایت شود ؟
طبق ماده ۸۱ آیین نامه انضباطی دانش آموزان اعمال تنبیهات انضباطی مقرر در این آییننامهی باید با رعایت نکات زیر انجام پذیرد :
۱. تنبیه انضباطی باید روشنگرانه و آگاهکننده باشد .
۲. به شرایط جسمی و روانی، سنی، خانوادگی و اجتماعی دانش آموز توجه شود .
۳. تنبیه با تخلفی که دانش آموز مرتکب شده، متناسب باشد و ترتیب و تدریج مناسب در اجرای تنبیه رعایت شود .
۴. خیرخواهی مدرسه برای دانش آموز و ولی او بیان و روشن شود .
۵. فاصلهی زمانی بین وقوع تخلف و اجرای تنبیه، نزدیک و منطقی باشد .
۶. شیوههای جبران تخلف به دانش آموز ارائه گردد و از او خواسته شود که خطا و تخلف خود را جبران کند .
۷. در اجرای تنبیه، آبروی دانش آموز حفظ شود و از تنبیه در حضور جمع جز در موارد ضروری اجتناب گردد .
- وظایف مدرسه در ارتباط با مقررات انضباطی چیست؟
ماده ۸۲. مدیر مدرسه موظف است همکاران خود را نسبت به موارد انضباطی آگاه کند و ممنوعیت تنبیه بدنی را تذکر دهد و در صورت مشاهدهی تخلف، مراتب را جهت اطلاع و اقدام لازم به ادارهی آموزش و پرورش منطقه گزارش دهد .
ماده ۸۳. تنبیه و تشویق اعمال شده و نتیجهی آن در رفتار دانش آموز باید در دفتر انضباطی دانش آموزان درج شود و در تعیین نمرهی انضباط وی مورد توجه قرار گیرد .
تبصره. سوابق تخلف و تنبیه دانش آموز در پایان هر سال تحصیلی امحا خواهد شد تا سابقهی نامناسبی برای دانش آموز باقی نماند .
ماده ۸۴. چنانچه دانش آموزی به اتهام جرمی از طریق مراجع قضایی به طور موقت بازداشت شود، پس از آزادی، شورای مدرسه نحوه ادامه تحصیل وی را تعیین میکند که پس از تأیید ادارهی آموزش و پرورش اجرا میشود. مدت بازداشت دانش آموز به عنوان وقفهی تحصیلی محسوب میشود .
ماده ۸۵. مدیر مدرسه موظف است با همکاری معلمان، مربیان و شورای دانش آموزان، وظایف دانش آموزان و چه گونگی تشویقها و اجمالی از تنبیههای پیشبینی شده در این آییننامه را به تناسب سن و فهم دانش آموزان و به اقتضای شرایط، به آنان آموزش دهد .
همانطور که می بینید قانون گذار در این قوانین پیش بینی های عقلایی و تاثیر گذار را گنجانده و این پیش بینی ها برای جلوگیری از عوامل سوء داخل مدرسه است .
- این قوانین از چه سالی در آموزش و پرورش اجرا شده است ؟
- قانون منع هر گونه تنبیه بدنی در مدارس از سال ۱۳۷۹ به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش رسیده و از همان سالتحصیلی نیز به مرحله اجرا گذاشته شده است و تنبیه بدنی جای خود را به تنبیه انضباطی داده است .
- آیا والدین می توانند مسئولان مدرسه را به تنبیه بدنی توصیه کنند؟
- خیر . مدرسه هیچ گاه توصیه های مغایر با اخلاق و قوانین را نسبت به دانش آموزان توسط هیچ شخصی حتی والدین او نمی پذیرد یعنی اگر ولی دانش آموز به مدیر مدرسه توصیه کند فرزند او را تنبیه کند شاید از تنبیه های انضباطی برای او استفاده کند اما حق تنبیه بدنی و یا اهانت را به هیچ وجه نخواهد داشت .
- برای جذب معلمان نکات خاصی مد نظر قرار می گیرد؟
- معلمی شغلی و فنی پیچیده است و هر فردی که بخواهد در این شغل فعالیت داشته باشد باید از آستانه تحمل بالایی برخوردار باشد به همین دلیل است که معلمان ابتدا در دانشگاه فرهنگیان آموزش های لازم را برای این شغل مهم کسب می کنند .
- اگر معلمی با دانش آموز به زبان اهانت برخورد کند باعث تحریب و حتی خارج شدن او از مسیر عادی تعلیم و تربیت خواهد شد بنابراین لازم است تا به خوبی به دانش آموز مشاوره بدهند و از عوامل اثرب گذار در تربیت وی استفاده کنند .
- چگونه می توان با دادن مسئولیت به دانش آموزان آنها را از تخلف باز داشت ؟
- یکی از وظایف عمده مدرسه ایجاد شرایطی است که دانش آموزان بتوانند تجربیات مختلف کسب کنند و مدرسه باید محلی برای کسب تجربه دانش آموز باشد و ظرفیت مدرسه برای این کار بسیار بالا است .
- به طور مثال یکی از راهکارهایی که می تواند دانش آموزان را داری حس مسئولیت و نظم تربیت کند دادن مسئولیت های مختلف به آنها است تا با مشکلات معلم برای حفظ آرامش کلاس و بسیاری دیگر از مسائل آشنا کند و باید زمینه ای فراهم شود که هر دانش آموز مدیریت را در کلاس تجربه کند تا دانش آموز بداند که چقدر مدیریت کلاس مشکل است .
- یا همین سوالی که رییس جمهور در ابتدای مهر مطرح کردند یکی از روش هایی است که می توان دانش آموزان را به درستی تربیت کرد زیرا ما کشوری داریم که با مشکل آب مواجه است و می توانیم با مسئولیت سپاری به دانش آموزان ذهن آنها را نسبت به موضوع درگیر کنیم و از این طریق حس مسئولیت در وی تقویت می شود و احساس هویت و شخصیت می کند .مدیران باید در مدرسه با توجه به اختیاراتی که دارند خلاقیت ایجاد کنند و با فعالیت های هنرمندانه دانش آموزان را به خوبی تربیت کنند.
ارسال دیدگاه