گزارش پانا از افزایش آمار ازدواج پسران با دختران مسن
یار شاطر می خواهیم نه بار خاطر!
خبرگزاری پانا: از گذشته تاکنون در خانواده های ایرانی رسم چنین بوده که برای پسرانشان دخترانی کم سن و سال تر از خودشان بگیرند .اما در دهه اخیراین سنت شکسته شده و برخی پسرهای در آستانه ازدواج خواهان زندگی با دختران بزرگتر از خودشان شده اند.این رفتار اجتماعی یک سنت شکنی است و برخلاف ذایقه ایرانی است .
به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، براساس آمارهای رسمی کشور در سه ماه اول سال گذشته ۲۴ هزار و ۹۶۷ پسر با دخترانی که یک تا ۲۰ سال از خودشان بزرگتر بودهاند ازدواج کردند. آمارهای سازمان ثبتاحوال نشان میدهد در سال گذشته از ازدواج زوجهای همسال گرفته تا ازدواجهایی كه در آن مرد، كوچكتر از زن بوده، رقمهای قابل ملاحظهای ثبت شده است.
طبق این آمارها در سه ماهه فصل بهار، ۲۸ هزار و ۴۷ زوج همسال، ازدواجشان را در دفترخانهها ثبت كردهاند در حالی كه ازدواج زوجهایی كه مرد یك سال كوچكتر از زن بوده، ۸۳۹۹ مورد را به خود اختصاص داده است.
این تعداد در ازدواجهایی كه مردان بیشتر از یك سال از همسرشان كوچكتر بودند، البته كمتر است به طوری كه در اختلاف سنی دو سال، تعداد ازدواجها ۴۹۹۰ مورد و در اختلاف سنی سه سال، ۳۶۵۲ مورد بوده است.
این ازدواجها حتی در اختلاف سنهای بیشتر از ۱۰ سال نیز متوقف نشده به طوری كه در سه ماه مورد بحث، ۲۴۸ ازدواج میان پسران با دخترانی كه ۱۰ سال از آنها بزرگتر بودهاند، رخ داده و ۱۷۴ ازدواج میان زوجهایی كه مرد بین ۱۶ تا ۲۰ سال از زن كوچكتر بوده است.
البته ایرانیان فقط در سال گذشته اینگونه ازدواج نكردهاند، چون آمارهای سال ۹۲وپیش از آن نیز نشان میدهد كه سالهاست ازدواج پسران با دختران مسنتر از خود در حال وقوع است؛ هر چند هنوز ذائقه عمومی، این نوع ازدواجها را تائید نمیكند.
طبق آمارهای موجود، در سال۹۰ نیز در اختلاف سنی یك سال، ۳۲ هزار و ۲۴ ازدواج، در اختلاف سنی سه سال، ۱۳ هزار و ۹۱۷ ازدواج، در اختلاف سنی پنج سال، ۵۸۷۲ ازدواج، در اختلاف سنی هفت سال، ۳۱۶۰ ازدواج و در اختلاف سنی ۱۰ سال، ۱۰۸۴ ازدواج ثبت شده در حالی كه در این سال، مردهایی كه بیشتر از ۲۰ سال از همسرانشان كوچكتر بودهاند، ۶۸۶ واقعه ازدواج را در دفترخانههای سراسر كشور ثبت كردهاند.
تعداد ازدواجهای سال ۹۰ بیش از ۸۰۰ هزار مورد بوده است و این آمارها را باید با این عدد قیاس كرد.
در حالی که نمودارهای سازمان ثبت احوال از رشد ازدواج پسران با دخترانی بزرگتر از خودشان خبر می دهد؛ علی اکبر محزون مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال کشورمعتقد است که آمار های موجود بدون کار کارشناسی بررسی شده است .یعنی افزایش این ازدواج ها نگران کننده نیست زیرا نمودار جمعیت در کشور رو به رشد است و این موضوع سبب بالا رفتن آمار ازدواج می شود.
او ادامه می دهد: به طبع با افزایش آمار ازدواج این ازدواج ها که همیشه بین ۱۰تا ۱۱ درصد کل آمار ازدواج بوده نیز افزایش می یابد.
به گفته محزون این موضوع جای نگراین ندارد زیرا طبق آخرین داده های آماری ثبت احوال در سه ماهه اول سال ۹۱رقم این ازدواج ها درصد ۱۰.۸، در سال ۹۰نیز ۱۰.۸درصد و در سال ۸۹نیز به همین منوال بوده البته در سال ۸۷این رقم ۱۰.۵درصد بوده است .
او ادامه می دهد: ارقام نشان می دهد که رشد ازدواج پسران با دختران بزرگتر از خودشان در تمام این سالها شیب ملایم داشته است و با توجه به میزان جمعیت تغییری نکرده است.این در حالی است که به گفته بسیاری از کارشناسان امر ازدواج، ازدواج پسرها با دختران بزرگتر از خودشان از موضوعاتی که در سالهای اخیر نسبت به سالهای گذشته بیشتر به چشم میخورد. تمایل ازدواج پسران با دخترانی است که از نظر سنی از خودشان چند سال بزرگتر هستند و اغلب این افراد دختران شاغلی هستند که از نظر وضعیت مالی در وضعیت بهتری نسبت به پسران قرار دارند.
ازدواج پسران با دخترانی که از خودشان بزرگتر هستند ریشه در تربیت خانوادگی آنها دارد این جمله را سیما فردوسی روان شناس و کارشناس مسائل تربیت می گوید و ادامه می دهد: خانواده ها و مخصوصا مادرانی که در دوران کودکی از بچههای خود حمایت میکنند باعث میشود تا پسران حس مسئولیت پذیری نداشته باشند و عادت کنند که همیشه یک نفر از آنها حمایت کند.
به گفته این استاد دانشگاه این افراد در دورانی که بزرگ میشوند و قصد ازدواج دارند به سراغ دخترانی میروند که بتوانند از آنها حمایت کنند و زیر چتر حمایتی خود ببرند و به سراغ خانمهایی میروند که حس مسئولیت پذیری بیشتری داشته باشند و بتوانند مسئولیتها را بپذیرند وبه این ترتیب احساس آرامش بیشتری میکنند.
اما مجید ابهری، آسیب شناس و استاد دانشگاه علت افزایش آمار ازدواج پسران با دختران بزرگتر از خود را مشکلات اقتصادی، بالا رفتن قیمت مسکن، تورم و فرار از مسئولیت میداند و معتقد است: افزایش آمار ازدواج پسران با دختران بزرگتر از خود به دلایل مختلف، یکی از عوامل نگرانکننده در جامعه محسوب میشود.
تمایل به ازدواج مردها با زنانی بزرگتر از خود را میتوان از زوایای مختلفی دید. ابتدا از نگاه كسانی كه میگویند بیشتر مردانی كه تن به چنین ازدواجهایی میدهند به اجبار همسری بزرگتر از خود انتخاب كردهاند چون ساختار جمعیتی كشور و تركیب جنسیتی جامعه به سمتی رفته كه باعث شده در برخی گروههای سنی، تعداد دختران در سن ازدواج از پسران كمتر باشد و پسران به ناچار به ازدواج با دخترانی از گروههای سنی بالاتر فكر كنند.
نوع دوم نگاه به این ماجرا، اما از جنسی دیگر است و مدافعان آن ترجیح میدهند موضوع ازدواج پسران با دختران مسنتر را ناشی از یك تغییر سلیقه بدانند كه كاملا هدفدار و آگاهانه نیز بروز میكند.علی قنبری، جامعهشناسی كه پژوهشهایی در این حوزه داشته است، از این ازدواجهای برنامهریزی شده میگوید.
او اطمینان خاطر میدهد كه ازدواج پسران با دخترانی بزرگتر از خود به هیچوجه ناشی از تغییر ساختارهای جمعیت نیست، چون در دهههای اخیر همواره نسبت جنسی جمعیت به نفع مردان بوده و در هیچ زمان این تركیب جمعیت به گونهای نبوده كه مردان نتوانند در گروه سنی مناسب با خود، فرد موردنظر را پیدا كنند.
او بر این اساس به عوامل فرهنگی دخیل در این وضع اشاره میكند و به برنامههای ماهواره و رواج یافتن تولید فیلمهایی كه در آن ازدواج پسران كم سن با دختران بزرگتر و حتی با زنان سالخورده، تبلیغ میشود به عنوان یكی از عوامل اصلی تغییر ذائقه برخی زوجها مینگرد. این جامعهشناس با این حال انگیزههای اقتصادی را در رأس عوامل وقوع این ازدواجها میداند و میگوید وقتی پسری با دختری بزرگتر از خود آشنا میشود كه موقعیت مالی خوبی دارد، عامل سن را نادیده میگیرد و به منافع حاصل از ازدواج فكر میكند.
البته سیما فردوسی هم بر هم بر عامل توان اقتصادی دختران و استقلال مالی آنها تاکید می کند و آن را عاملی برای تمایل پسران به ازدواج با این دختران می داند .به گفته آسیب شناسان، مهمترین دلیل نگرانی درمورد این ازدواجها ایجاد روابط عاطفی یک طرفه ای است که در نهایت منجر به ازدواج می شود. در بیشتر این ازدواجها زنان به همسران جوان خود علاقه و وابستگی شدید و افراطی پیدا میکنند که با گذشت زمان این حس کم رنگ می شود.
مطالعه بر روی تعداد زیادی از پرونده های طلاق این واقعیت را نشان می دهد که یکی از مهمترین دلایل جدایی همسران از یکدیگر، بروز همین تفاوت سنی است. یعنی بزرگتر بودن زن از مرد، زیرا این پدیده چه از نظر فرهنگی و چه از نظر اجتماعی در جامعه ما پذیرفته شده نیست.در بسیاری از موارد علت اینگونه ازدواج ها، انگیزه های اقتصادی است. یعنی زوجه از نظر مالی توانایی تامین مخارج زندگی را داشته و متاسفانه پس از مدتی در می یابد که تنها دلیل زوج از تن دادن به چنین ازدواجی صرفا مسایل مادی بوده بدون اینکه عشق و علاقه ای وجود داشته باشد.
فردوسی در خصوص تاثیر این ازدواجها در طلاق می گوید: در آمارهای طلاق میتواند مؤثر باشد اما عامل اصلی نیست در بعضی از این ازدواجها در آینده می تواند باعث طلاق شود اما در این ازدواجها ازدواجهای موفق نیز وجود دارد. اگر این تفاوت سنی معقول و در حد یک تا سه سال باشد مشکل جدی ایجاد نمیشود اما اگر این اختلاف سنی بیشتر شود طبیعتا مشکلات آنها نیز بیشتر میشود.
به گفته فردوسی مناسب ترین فاصله سنی برا یازدواج از ۲ تا ۳ سال است و حداکثر تا هفت سال پسر از دختر باید بزرگتر باشد.
به اعتقاد سیدعلی بنی صدر، محقق و کارشناس مذهبی، اگر فاصله سنی دختر وپسر قابل اغماض باشد و از نظر عرفی خیلی به حساب نیاید، نمی شود این ازدواج را منفی تلقی کرد. اما اگر فاصله سنی این ۲ نفر زیاد باشد، یک سری اثرات منفی را در پی خواهد داشت که می توان به آثار منفی تربیتی خانواده بر فرزندانشان و افزایش آمار طلاق اشاره کرد.
به گفته این کارشناس مسایل مذهبی، در بسیاری از موارد نیز در جامعه مشاهده می شود که متأسفانه این رابطه، رابطه طبیعی نیست و این به دلیل نداشتن تجربه کافی آقا در زندگی است، اما خانمی که یک بار ازدواج کرده، دارای تجربه است. به همین جهت بسیار مشاهده شده که در این موارد اغفالی از سوی خانم ها نسبت به آقایان صورت گرفته و با وعده ها و لفاظی های بی حساب و کتاب که باعث تحریک آقایان می شود، آنها را از مطلب حقیقی دور می کنند.
بنی صدرتوصیه می کند که پسرانی که قصد ازدواج با خانم هایی را دارند که قبلاً سابقه زندگی مشترک داشته اند، باید حساسیتشان را در انتخاب ۲ برابر کنند و نباید خیلی ساده از کنار آن بگذرند. زیرا در بسیاری از موارد مشاهده می شود که بحث تحریک ها و اغفال های نابهجا اثر منفی می گذارد و بدین ترتیب آمار طلاق در این نوع ازدواج ها خیلی بالاتر از طلاق در ازدواج های عادی می شود. سیر این نوع ازدواج ها سیر مثبتی نیست و باید حساسیت را در این مورد افزایش داد و با دید بازتری به این بحث بپردازیم تا با مشکلات بعدی مواجه نشویم.
اما دکتر بهنام اوحدی روانپزشک درباره این سبک ازدواج و عوامل گرایش یک مرد جوان به زنی میانسال می گوید:کم داشت ها در دوره رشدی پرورشی کودک می توانند بستر مناسبی برای این قضیه ایجاد کند؛ به عنوان مثال مادری پسرش را به شکلی غیر منطقی به خودش وابسته می کند؛ یعنی بیش از حد معمول به او توجه می کند. همه نیازهای مالی و عاطفی اش را تامین می کند. اجازه نمی دهد کسی به پسرش از گل نازکتر بگوید. محیط امنی را می سازد که درآن همه چیز به نفع پسر و در خدمت آسایش اوست. این پسر در انتخاب همسر، سراغ کسی می رود که خدمات مادر را به او ارائه کند و نگذارد آب توی دلش تکان بخورد.
او ادامه می دهد: امروزه تعداد زیادی از مادران در رابطه با فرزند پسرشان دچار یکی از این حالت های افراطی می شوند. دوران سه تا پنج سالگی مقطع حساسی است و بر خلاف این تصور غلط که مساله هویت در دوره نوجوانی اهمیت پیدا می کند، بخش عمده هویت افراد در این دوره شکل می گیرد و در نوجوانی به اوج خودش می رسد.
این روانپزشک به نقش جامعه در پر رنگ تر یا کم رنگ تر شدن این پدیده می گوید:متاسفانه در جامعه ما مهارت های زندگی نه به دخترها آموزش داده می شود و نه به پسرها. بعضی پسرها فکر می کنند چرا با دخترهایی ازدواج کنیم که نمی توانند گلیم خودشان را از آب بیرون بکشند. پسرترجیح می دهد با زنی که رشد شخصیتی پیدا کرده است و از پس زندگی و مشکلات آن بر می آید، زندگی کند. کسی که یار شاطر باشد نه بار خاطر.
اوحدی شرایط اقتصادی را در بروز چنین پدیدهای دخیل می داند و می افزاید:البته شرایط نابسامان اقتصادی یکی از عوامل موثر در این امر است. یک جوان تازه فارغ التحصیل شده که هیچ مال و مکنتی ندارد فکر می کند اگر بخواهد با دختری هم سن خودش ازدواج کند باید مسؤولیت تامین مخارج و هزینه های او را هم به دوش بکشد. این طور می شود که به فکر ازدواج با زنی با وضعیت مالی بهتر می افتد.
به گفته اوحدی دلایل ازدواج زنان میانسال با با مردان جوان این است با ازدواج با یکی جوان تر از خودش زیبایی و نیروی جوانی او را می خرد. زنها بعد از سن سی و پنج سالگی سرشار از جوانی می شوند. اما وقتی به سنین میانسالی می رسند، فشارهای جسمی را احساس می کنند. نکته دیگر اینکه نمی شود هیجان خواهی این دسته از زنان را نادیده گرفت.
این کارشناس مسایل مذهبی معتقد است که زنهایی که شخصیت خودشیفته دارند و حاضر نیستند با پیری کنار بیایند، پیوستن به یک مرد جوان باعث می شود تا روحیه شان بالا برود و دیگران هم مبادا این فکر را به مخیله شان راه بدهند که آنها دیگر کانون توجه نیستند
او درباره موفقیت این نوع ازدواج ها می گوید:من به عنوان یک روانشناس ازدواج هم سن را هم توصیه نمی کنم. اگر ازدواج های همسالان ایده آل بود که دادگاه های خانواده این طور شلوغ نبودند. اصلا برای ما سه سال بزرگتر و سه سال کوچکتر همان هم سن تلقی می شود. به نظر من یک مرد می تواند با زنی ۱۵ سال کوچکتر و ۱۵ سال بزرگتر از خودش ازدواج کند. همه چیز بستگی به سازگاری دو طرف دارد. پیش آمده که یک دختر ۲۶ ساله با مردی ۴۰ ساله ازدواج می کند و در کنار هم به خوبی زندگی می کنند. چون می توانند خود را با علایق یکدیگر تطبیق دهند.
گرچه مسوولان از تاییدافزایش آمار ازدواج پسران با دختران بزرگتر سر باز می زنند ولی از صحبت های کارشناسان و جامعه شناسان امر ازدواج این بحث تداعی می شود که آمار این دسته از ازدواج ها رو به افزایش است و این پدیده نوظهور زنگ خطر را در جامعه به صدا در آورده است.
گزارش از فرشته مرادی
ارسال دیدگاه