مهمترین تصمیمات و اقدامات وزیر آموزش و پرورش در یک سال گذشته
از ساماندهی نیروی انسانی تا یک روز با نشاط
خبرگزاری پانا: یکسال از وزارت فانی در آموزش و پرورش می گذرد. او در این یک سال برنامه هایی را اعلام کرد تا باعث ارتقا آموزش و پرورش شود.
سرویس آموزش و پرورش خبرگزاری پانا؛ از روزی که علی اصغر فانی به عنوان وزیر آموزش و پرورش انتخاب شد از آنجایی که با بدنه این وزارتخانه کاملا آشنایی داشت برنامه هایی را برای بهبود آموزش و پرورش انجام داد. این برنامه ها تما بخشهای آموزش و پرورش از نیروی انسانی تا مدارس را شامل می شود.
در جدول زیر مهمترین این برنامه ها آورده شده است:
| موضوع | شرح موضوع |
| ساماندهی نیروی انسانی | نخستین اولویت وزارت آموزشوپرورش در سال ۹۳ ساماندهی نیروی انسانی است. به نظر فانی کمیت نیروی انسانی وزارت آموزشوپرورش، از چالشهای این وزارتخانه به شمار میرود. اولین مسئله به «توزیع نامتوازن معلمها» برمیگردد، بهنحویکه این وزارتخانه ۵۸۰۰۰ نیروی مازاد و ۵۰۰۰۰ کسری نیرو دارد. به عبارتی، آموزشوپرورش در برخی مناطق کشور با کمبود نیرو و برخی مناطق دیگر با مازاد نیرو مواجه است. ازاینرو وزیر آموزش و پرورش که در سال ۹۳ و ۹۴ این مشکل را برطرف میکند. |
| عدمکفایت انگیزه و مهارتهای حرفهای معلمها | چالش دیگر نیروی انسانی آموزشوپرورش ازنظر وزیر عدمکفایت انگیزه و مهارتهای حرفهای معلمها محسوب میشود که رفع آن در برنامه وزیر به عهده دانشگاه فرهنگیان گذاشتهشده است. ازجمله اقدامات انجامشده در دانشگاه فرهنگیان میتوان به «اصلاح برنامه درسی تربیتمعلم با تأکید برافزایش واحدهای کارورزی دانشجو معلمان»، «برگزاری هماندیشی بهمنظور استفاده ازنظر متخصصین حوزه آموزشوپرورش» و «طراحی فعالیتهای فرهنگی در معاونت فرهنگی آن» اشاره کرد. |
| توسعه مشارکت مردمی | اولویت بعدی وزیر توسعه مشارکت مردمی در امور این وزارتخانه در نظر گرفتهشده است. استفاده از ظرفیت خیرین مدرسهساز و حمایت از مدارس غیردولتی از طریق پرداخت سرانه به دانشآموزان این مدارس مهمترین مصادیق این توسعه در برنامه دولت یازدهم است. در این رابطه، از نخستین اقدامات فانی در ابتدای مسئولیت، برگزاری جلسه با خیرین مدرسهساز بود. همچنین وزیر متعهد شده که ۵۰ درصد از ظرفیت خالی مدارس غیردولتی را خریداری کند. |
| آغاز بودجهریزی عملیاتی بهصورت آزمایشی | بودجهریزی بر اساس عملکرد، اولویت بعدی دولت یازدهم در آموزشوپرورش است و در همین راستا مقرر شده است که بودجه نیم درصد از مدارس کشور بهصورت عملیاتی تعیین شود. ضرورت بودجهریزی عملیاتی در سند تحول بنیادین ذکر نشده است، اما راهکار ۱-۲۰ از سند مذکور به شفافسازی عملکرد مالی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی اشاره دارد. با توجه به اینکه بودجهریزی عملیاتی میتواند یکی از مصادیق شفافیت عملکرد مالی باشد، میتوان اولویت سوم وزارتخانه در سال ۹۳ را همسو با این راهکار دانست. |
| برنامه تعالیبخشی مدیریت مدرسه | ارتقای مدیریت آموزشگاهی اولویت دیگر در سال ۱۳۹۳ است. در همین راستا، بخشنامهای به مدیران کل استانی ابلاغشده و آنها را موظف کرده است که مقدمات اجرای طرح تعالیبخشی مدیریت مدرسه را فراهم کند. چنانچه این طرح از پشتوانه کارشناسی لازم برخوردار باشد و بهگونهای صحیح اجرا شود، از عوامل بسیار مؤثر در تحول آموزشی خواهد بود. همچنین این تصمیم در راستای اجرای سند تحول بنیادین معنادار است، زیرا برخی از مؤلفههای سند بر «طراحی و اجرای الگوی بالندگی شغلی - حرفهای برای منابع انسانی» و «ایجاد سازوکارهای لازم برای تربیت مدیران آموزشی» تأکید میکند. |
| انجام برخی تحولات ساختاری در وزارتخانه | برخی از اقدامات وزیر آموزشوپرورش ناظر به تحولات ساختاری وزارتخانه بوده است؛ ازجمله میتوان به تأسیس «دفتر آموزش کاردانش» در معاونت آموزش متوسطه اشاره کرد. بر این اساس دفتر «آموزشهای فنی و حرفهای و کاردانش» به دو دفتر مجزا تبدیل میشود. در سال تحصیلی گذشته، مرکز «برنامهریزی و آموزش نیروی انسانی» هم با مرکز «آمار و فناوری اطلاعات و ارتباطات» ادغام شد و مرکز جدیدی با عنوان «برنامهریزی منابع انسانی و فناوری اطلاعات» ایجاد شد. همچنین مقرر شد که گروههای «بررسی محتوای آموزشی و پرورشی» و «تجزیهوتحلیل فضاها، دانشآموز و نیروی انسانی»، که در معاونت پژوهش و آموزش نیروی انسانی قرار داشت، حذف شود و وظایف آنها بهعنوان یک گروه در اداره سنجش پیگیری شود. به نظر میرسد که اقدامات مذکور در راستای چابک سازی وزارتخانه صورت گرفته است اما سرعت تغییرات در یکفاصلهی زمانی کوتاه حاکی از عجله وزیر در تحولات ساختاری است و این رویکرد با منش اعلامشدهی فانی سازگار نیست. |
| بهرهگیری از پستهای مشاورهای جدید در مسائل کلیدی آموزشوپرورش | یکی از اقدامات مثبت دکتر فانی در بدو تصدی وزارت آموزشوپرورش، تعیین مشاور در مسائل کلیدی آموزشوپرورش بود. ازجمله این پستها میتوان به «مشاور وزیر در امور اتاقهای فکر»، «مشاور اقتصادی» و «مشاور وزیر در اجرای سند تحول بنیادین» اشاره کرد. عمده این مشاوران از میان مدیران باسابقه و مجرب این وزارتخانه انتخابشدهاند. |
|
توقف در اجرای طرحهای غیر کارشناسی |
به نظر فانی برخی از طرحهای تحولی آغازشده در دولت قبل، باعجله و بدون پشتوانه کارشناسی کافی طراحیشده بودند. ازاینرو وی پس از پذیرش مسئولیت، اجرای برخی از این طرحها را بهصورت موقت متوقف کرد که ازجمله میتوان به طرح نظام رتبهبندی معلمان و تعطیلی پنجشنبهها اشاره کرد.به نظروزیر برخی از اقدامات دیگر دولت قبل، نظیر تغییر ساختار نظام آموزشی به ۶-۳-۳ هم بهصورت غیر کارشناسی، غیرموجه و بدون آمادهسازی زیرساختهای لازم آغازشده بود. اما با توجه به اینکه توقف این طرح با سردرگمی بدنهی وزارتخانه و تحمیل هزینههای سنگین همراه خواهد بود، اجرای آن در دورهی مسئولیت فانی همچنان ادامه یافت. |
| یک روز بانشاط | طرح موسوم به «تعطیلی پنجشنبهها» تصمیمی است که در دوره وزارت حاجی بابایی گرفته شد، اما وزیر جدید در مواجهه با این تصمیم، طرح جایگزینی را با عنوان «روز بانشاط» پیگیری میکند. به اعتقاد مدیران جدید آموزشوپرورش، پنجشنبهها نباید تعطیل باشد، اما دانشآموزان در این روز بدون کیف و کتاب به مدرسه بیایند و در فعالیتهای پرورشی مشارکت کنند. این طرح از سه جهت قابل نقد است: اول اینکه معاون جدید پرورشی در اوایل دوران مسئولیت خود و پیش از کارشناسیهای دقیق و بررسی ظرفیتهای موجود، آن را مطرح کرد. دوم اینکه بر اساس سند تحول بنیادین، علاوه بر اینکه فعالیتهای پرورشی مجزا برای دانشآموزان ضرورت دارد، رویکرد اصلی در سند تحول، تلفیق فعالیتهای «آموزشی» و «پرورشی» است و همه معلمان مدارس باید در این راستا نقش تربیتی ایفا کنند. طرح روز بانشاط بهنوعی باعث تفکیک امر تعلیم از تربیت خواهد شد. ضمن اینکه صرفاً یک روز در هفته برای پوشش دادن تربیت اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، هنری، بدنی و اقتصادی کفایت نمیکند. |
نمره وزیر
کارشناسان آموزش و پرورش معتقدند برنامهای که فانی وزیر آموزش و پرورش در ابتدای مسئولیت ارائه کرده است، تلخیصی از سند تحول بنیادین و سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری در تحول آموزشوپرورش و شامل مفاد زیادی است که عملیاتی کردن تمام آنها نیاز به زمان دارد و وزیر باید تلاش خود را انجام دهد تا در این چهار سال انجام شود.
در جدول زیر کارشناسان و نمایندگان مجلس اقدامات مثبت و منفی وزیر را اعلام کرده اند:
| اقدامات مثبت | اقدامات منفی |
| آغاز بودجهریزی عملیاتی بهصورت آزمایشی | نادیده گرفتن برخی سیاستهای سند تحول مانند سیاست چند تالیفی کتب درسی |
| توقف در اجرای طرحهای غیر کارشناسی | کندی روند تدوین نقشه راه روند اجرای سند تحول بنیادین |
| برنامه تعالی بخش مدیریت مدرسه | فقدان استفاده از خرد جمعی نخبگان در تعلیم و تربیت |
| ساماندهی نیروی انسانی | - |
| ارتقای کیفیت دانشگاه فرهنگیان | - |
گزارش : زهرا تالانی
ارسال دیدگاه