امام جمعه شهرستان شوش:
دعبل بن خزاعی شاعری است که مورد تفقد امام رضا(ع) قرار گرفت
خبرگزاری پانا: امام جمعه شهرستان شوش گفت: دعبل بن خزاعی، شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) است که توانست با نبوغ بی نظیر خود، شیعیان را اعتلای بیشتری بخشد و مورد تفقد امام رضا(ع) قرار گرفت.
به گزارش خبرگزاری پانا به نقل از روابط عمومی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان، حجتالاسلام سیدمحمد امام، در مراسم اختتامیه جشنواره بین المللی شعر رضوی یادمان دعبل خزاعی اظهار کرد: با توجه به ورود امام رضا(ع) به خوزستان، کرامت خاصی از امام در استان وجود دارد که شاعران خوزستانی نیز از این کرامت بهرهمند شدهاند.
وی ضمن خوشامدگویی به شاعران جشنواره بینالمللی شعر عربی رضوی و ابراز خرسندی از برگزاری جشنواره در شهرستان شوش درخصوص دعبل خزاعی گفت: این شاعر از شاعرانی است که در تمام عمر خود به شعرسرایی پرداخت و اشعار او درباره ائمه اطهار(ع) بوده است.
حجت الاسلام امام افزود: در آن ورن، بنیعباس آثار شاعرانی را که محب اهل بیت(ع) بودند از بین میبردند. اشعار دعبل نیز در حالی که شصت سال شعرسرایی کرد از بین بردند و تنها دیوان مختصری از اشعار او باقی ماند.
امام با بیان اینکه دعبل خزاعی شاعری است که به امام رضا(ع) خدمت کرد، گفت: دشمنان در آن دوره بهواسطه محبت او به اهلبیت(ع) آثار او را از بین بردند.
دعبل خزاعی که بود؟
حسن بن علی معروف به دعبل خزاعی شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) متولد سال ۱۴۸و همزمان عصر چهار امام بود.
وی در روزگاری می زیست که خلفای بنی عباس ظالمانه تمام امور زندگی مردم را در دست داشتند، بیشتر این خلفا به سرودن و شنیدن شعر، به ویژه در مدح آنها اهمیتی وافر می دادند و شاعران زیادی در این زمان، با سرودن شعرهایی در مدح ایشان هزاران هزار جایزه و صله دریافت می کردند.
اما در میان شاعران آن زمان، تنها دعبل خزاعی بود که به سکه ها و نقره ها پشت کرد؛ عقیده و ایمان به حق تنها نیرویی بود که دعبل خود را بدان مجهز ساخته و عمری طولانی در پرتو آن به جهاد و مبارزه با ظالمان زمانش پرداخت، از این رو شناخت هر چه بیشتر و بهتر این شخصیت مستلزم شناخت زمان و شرایط حاکم بر زمان اوست.
دعبل به واسطه قرائت قصیده معروف خود به نام مدارس آیات مورد توجه خاص امام رضا(ع) قرار گرفت و ایشان را مورد تفقد قرار داده و به عنوان هدیه حبه خود را به ایشان اهدا نمود.
قصیده تائید دعبل را که از بهترین و عالیترین نمونههای مدح در ادب عرب است عدهای از بزرگان شیعه مانند علامه مجلسی و سید نعمت الله جزائری شرح کردهاند و مضامین آنها در اشعار سایر شاعران شیعه تکرار شدهاست. از این شاعر برزگ دو پسر به نامهای عبدالله و حسین باقی ماند که حسین، خود شاعری مشهور شد.
دعبل وجود مقدس امام موسی بن جعفر(ع)، امام رضا(ع)، امام جواد(ع) را درک کرد و به خدمت ایشان رسید و به دلیل شرایط سخت نتوانست خدمت امام علی نقی(ع) برسد ولی شهر سامرا را که امام در آن زندانی بود را سخت نکوهش کرد؛ زندگی پر برکت دعبل تا زمان امام حسن عسکری ادامه داشت و او در مدح این امام بزرگوار نیز شعر سروده است.
دعبل دانشمندی است که حدود ۱۰ نفر از ادیبان و دانشمندان از او روایت کرده اند؛ در کتاب«تأسیس شیعه» دعبل را یکی از بزرگان و علمای کلام و ادیبان و تاریخ شناسان توصیف کرده اند که در زمینه زبان شناسی، فصاحت و تاریخ اعراب ید طولایی داشته است.
ملاقات دعبل با امام رضا(ع) و خواندن «قصیده مدارس آیات» برای ایشان:
خود دعبل می گوید: زمانی که «قصیده مدارس آیات» را سرودم قصد کردم به طوس بروم و برای امام رضا(ع) آن را بخوانم، وقتی خدمت امام(ع) رسیدم، فرمودند: «ای دعبل بخوان». شروع به خواندن قصیده کردم تا اینکه رسیدم به بیت: «اری فیئم فی غیر هم متقسماً، و ایدهم من فیئهم صفرات»، (من حق خاندان عصمت(ع) را تقسیم شده نزد دیگران می بینم و دست هایشان از حق اموالشان کلاً خالی است). زمانی که امام رضا(ع) این بیت را شنیدند گریه کردند و فرمودند: «راست گفتی ای دعبل».
بیت بعد را برای ایشان خواندم: «اذا وتروا مدواً الی واتریْهم، اکفاً عن الاوتار منقبضات»، (هنگامی که از سوی کینه توزان به خاندان عترت ستم می شود خاندان عصمت به حقشان نمی رسند). امام رضا بعد از اینکه این بیت را شنید دست های شریف خود را برگرداند و با اندوه فرمودند: «به خدا سوگند که دست های ما بسته است).
دعبل نظر شریف امام رضا(ع) را جلب کرد و امام به دعبل فرمودند: «ای دعبل آیا می توانم دو بیت به اشعار تو اضافه کنم ( به راستی که این دو بیت شعر دعبل را به درجه کمال رسانید)، دعبل گفت: «بلی ای پسر رسو ل الله».
امام دو بیت به همان وزن و قافیه سرود؛ آن دو بیت اینست: «وقبر بطوس یالها من مصیبه الحت علی الاحشاء بالزفرات»، (و در شهر طوس قبه ای خواهد بود و مصیبت صاحب آن قبر آتش آه و حسرت را بر دل ها می افروزد)، «الی الحشر یبعث الله قائماً یفرج عنا الهم والکربات»، (آتش این مصیبت ها تا روز قیامت در دل ماست تا روزی که خداوند متعال قائم آل محمد(ص) را ظاهر سازد و ظهورش این هم و غم را زایل سازد)
در این لحظه دعبل از امام پرسید: یا امام رضا این قبری که فرمودید در طوس است قبر کیست؟ امام رضا(ع) فرمودند: «ای دعبل این قبر من است». در طول تاریخ اسلام هیچ شاعری به اندازه دعبل این افتخار نصیبش نشده بود که یکی از ائمه بیت شعری به اشعار او اضافه کند.
هنگامی که دعبل خواندن قصیده را به پایان رساند، امام رضا(ع) ده هزار سکه رضویه(که نام مبارک امام رضا(ع) روی آنها نوشته شده بود) همراه دستمال و پیراهن خود را به دعبل هدیه داد. (این قصیده تا به اندازه ای تأثیر گذار بود که حتی مأمون و وزیران او نیز به دعبل هدایایی تقدیم کردند).
پس از مدتی دعبل قصد برگشتن به بغداد را داشت، در شهر قم مردم به استقبال دعبل رفته و وی را به مسجد جامع بردند و از دعبل خواستند تا قصیده مدارس آیات را برای آنان بخواند؛ دعبل نیز قصیده را برای آنان خواند. مردم هم به عنوان پاداش هدایایی فراوان به دعبل دادند، با اصرار فراوان پیراهن امام رضا(ع) را از دعبل می گیرند و در نهایت آستینی از آن پیران مبارک به دعبل می رسد.
دعبل ۹۸ سال از عمر پر برکتش را سپری کرد و هنوز هم همان دلاور پیر بود که با سلاح آتشین و برنده شعر بنی عباس و مزدوران آنها را می کوبد؛ دعبل، هارون الرشید را «شر الناس» توصیف کرد و سخت به امین و مأمون عباسی تاخت و معتصم عباسی را به شدت نکوهش کرد.
در سال ۲۴۶ هجری قمری، یکی از فرمانداران متوکل عباسی، مالک بن طوق فرماندار دمشق بود، دعبل هم متوکل و هم فرمانداران او و هم مالک بن طوق را به سختی نکوهش می کرد؛ مالک بن طوق برای کشتن دعبل، به شخصی ده هزار درهم و تیری آغشته به زهری کشنده داد.
آن شخص شهر به شهر به دنبال دعبل گشت تا ایشان را در خوزستان و در یکی از روستاهای اطراف شوش پیدا کرد؛ پس از نماز مغرب و عشا هنگامی که دعبل از مسجد آن روستا خارج می شد، آن ملعون از کمین خارج شد و تیر را به پای دعبل زد، فردای آن روز دعبل به مقام والای شهادت، نائل آمد.
ارسال دیدگاه